Amnesty betoogt op het Troonplein tegen de komst van de Taliban naar Brussel

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International betoogt vandaag tegen de komst van een delegatie van de Taliban naar Brussel. De delegatie komt op uitnodiging van de Europese Commissie naar België om te onderhandelen over de terugkeer van Afghaanse asielzoekers.

Dat meldt Amnesty woensdagvoormiddag in een persbericht.

Verschillende mensenrechtenorganisaties en Belgen met een Afghaanse herkomst zijn vanaf 10.30 uur samengekomen aan het Troonplein in de buurt van het kabinet van federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen van Bossuyt (N-VA). Ze eisen dat België en Europa op geen enkele manier samenwerken met de Taliban en vooral niet om mensen terug naar Afghanistan te sturen.

In mei maakte de Europese Commissie namelijk bekend dat ze "van plan is om binnenkort leiders van de Taliban uit te nodigen in Brussel, voor besprekingen over de terugkeer van migranten naar Afghanistan“. Dat gebeurt op uitnodiging van de conservatieve Zweedse minister van Asiel en Migratie. De Taliban en de Europese Commissie willen rond de tafel zitten om de terugkeer van Afghanen die geen recht op verblijf hebben gekregen in Europa te bespreken.

De Commissie houdt vol dat deze gesprekken "op technisch niveau“ plaatsvinden en dat de EU niet rechtstreeks spreekt met regeringsleiders van het omstreden regime.

Niet erkend

Maar de uitnodiging stootte op veel kritiek bij ngo’s vanwege de vele schendingen van de mensenrechten in Afghanistan door het Taliban-regime. Bovendien houdt het in dat EU-vertegenwoordigers rechtstreeks spreken met vertegenwoordigers van de Taliban-regering die sinds 2021 aan de macht is in Kaboel, ook al erkennen de EU en de EU-lidstaten de legitimiteit van die regering niet.

Onder de betogers vandaag zitten vertegenwoordigers van Amnesty International, BelRefugees, CNCD-11.11.11, de Coordination et Initiatives pour Réfugiés et Étrangers (CIRÉ), de Cuistots Solidaires, de Franstalige Mensenrechtenfederatie (FIDH), de Liga voor de Mensenrechten, het Network of Afghan Diaspora Organisations in Europe (NADOE), Progress Lawyers Network en Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

Deswaef: 'Arresteer de delegatie'

Mensenrechtenadvocaat en voorzitter van FIDH, Alexis Deswaef, eist de onmiddellijk aanhouding van de delegatie mocht de taliban voet aan vaste grond zetten in België. Ook NADOE onderstreept de eis.

"Niet enkel zou de talibandelegatie onderhandelen met de Europese Commissie, maar ook rechtstreeks met de Belgische regering - zo hebben we opgevangen. De directeur van Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), Freddy Roosemont, was in januari al afgezakt naar Afghanistan voor een voorbereidend gesprek", zo verklaart Deswaef tijdens de betoging op het Troonplein.

Deswaef herinnert eraan dat de Taliban door de Verenigde Naties aangemerkt is als een terroristische organisatie. Sinds de overname van de macht in Afghanistan in 2021 "schendt de organisatie volop mensenrechten in het land. Vrouwenrechten worden niet gerespecteerd, er vinden misdaden tegen de menselijkheid plaats. De Europese instellingen hebben vaak de mond vol over Europese normen en waarden en de rechten van de vrouw, maar waar zijn deze waarden nu?"

"Om enkele uitgeprocedeerde Afghaanse vluchtelingen uit te sturen, verkopen we onze ziel aan de duivel", meent Deswaef, die eraan herinnert dat de Belgische regering het visum voor de delegatie ook gewoon kan inhouden, of de talibandelegatie op het eigen grondgebied kan arresteren. Verder verwijst Deswaef nog naar de minister van Asiel en Migratie van het talibanregime in Afghanistan, "die op zijn eigen sociale kanalen oproept tot een jihad tegen het Westen. Gaan onze N-VA-ministers met zo'n minister onderhandelen? Dat is een brug te ver."

Regime genormaliseerd

Volgens Shagofah Ghafori, een Afghaanse vrouw die het land ontvluchtte als gevolg van de machtsovername door de taliban, zal "de deal België en de Europese Unie geen goed doen" en zullen "enkel de Taliban" hier profijt uit halen. "Dat is vooral zo omdat hun regime genormaliseerd wordt door zulke gesprekken. De taliban schatten het belang van de onderhandelingen hoog in. De onderhandelingen legitimeren namelijk het terreurregime in Afghanistan. Ze willen ook meer diplomaten in Europa krijgen."

Ghafori dreigt zelf uitgewezen te worden naar Afghanistan als de deal beklonken wordt. "Ik heb hier na mijn vlucht asiel aangevraagd, voor mij en elke andere vrouw die luidop de mensenrechten verdedigt, is een terugkeer gewoonweg niet mogelijk. De Taliban accepteert ons niet. Technisch gezien zouden België en Europa mij en anderen de dood insturen, en dat doen ze met voorkennis."

Volgens Ghafori moeten Van Bossuyt en de federale regering "de kant van de Afghaanse vrouwen en vervolgden kiezen". "De plek van de taliban is achter de tralies, niet aan de onderhandelingstafel."

Naast FIDH en NADOE maken ook 11.11.11. en Amnesty International, de organisator van de actie, een vuist tegen de onderhandelingsvooruitzichten. "Elk doeltreffend beleid moet de mensenrechten respecteren. Wie wil samenwerken met de taliban om mensen terug te sturen lapt meteen ook het non-refoulementprincipe aan de laars, dat stelt dat je mensen niet mag terugsturen naar een land waar ze een reëel risico lopen op mensenrechtenschendingen", klinkt het bij Amnesty.

"Dit gaat in tegen elke Europese waarde", gaat Eva Davidova verder, woordvoerster van Amnesty International, die er meteen ook aan herinnert dat de mensenrechtensituatie in Afghanistan "met zienderogen achteruit is gegaan" sinds de overname door de taliban in 2021. "We kunnen in Afghanistan spreken van genderapartheid. Maar de Europese Commissie en de Belgische federale regering willen voor de leiders van precies dat beleid een rode loper uitrollen."