Ans Persoons wil dwangsommen tegen vlieglawaai: ‘Ze zijn erover gegaan'

Brussels staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat Ans Persoons (Vooruit) ligt wakker van het drukke vliegverkeer boven Brussel. Daarom eist ze dwangsommen. “Het is voor mij een kwestie van sociale rechtvaardigheid."

Persoons haalt donderdag haar slag thuis. De Brusselse regering gaat akkoord met haar voorstel om een vordering tot staking in te stellen tegen het veelvuldig gebruik van de controversiële landingsroute RNP-07L. Zo zal het Gewest proberen om dwangsommen af te dwingen voor vliegtuigen die de controversiële route gebruiken en daarbij de Brusselse geluidsnormen schenden.

Het is dan ook Persoons die binnen de regering aan de alarmbel trekt over de enorme toename van vliegverkeer boven dichtbevolkte wijken. “In april had ik echt het gevoel, ‘ze zijn erover gegaan’”, zegt ze verontwaardigd. “Onze mailbox stroomde vol met klachten over de vliegtuigen. Mensen kunnen er niet meer van slapen.”

"Het is voor mij ook een kwestie van sociale rechtvaardigheid. Het gaat hier onder andere over Anderlecht, Molenbeek, Schaarbeek. Wijken waar mensen vaak niet over goed geïsoleerde woningen beschikken en waar ze al te kampen hebben met slechtere luchtkwaliteit en lawaaioverlast."

Waarom moet dat met dwangsommen?

Ans Persoons: Zonder deze vordering is er geen incentive om de route 07 niet te kiezen, zoals die nu wel bestaat voor de 01, waar we in het verleden zo’n vordering hebben ingesteld.

Want het intense gebruik van de route 07, die boven 270.000 mensen loopt, moet uitzonderlijk blijven. Er werd eerst aangekondigd dat het slechts een testfase was, door de werken aan de landingsbaan. Deze dwangsommen zijn nodig om te vermijden dat het gebruik van deze route net toeneemt, en ervoor te zorgen dat de testfase niet verandert in een permanente situatie.

Bevolkingsdichtheid moet daarom een van de factoren worden die wordt meegenomen in de overweging welke aanvliegroute te gebruiken. De luchtverkeersleiders van Skyes kijken daar niet naar.

Waarom kan u uw federale collega niet overtuigen dat dat nodig is, zonder naar de rechter te stappen? Uw partij bestuurt ook op het federale niveau.

Persoons: Toen ik dit begon aan te kaarten, had ik niet verwacht dat deze stap nodig zou zijn. Ik had gehoopt de rechter te kunnen vermijden. Een overheid die een andere overheid aanklaagt, dat is nooit positief.

Maar ik heb minister Crucke ontmoet, en hem toen al gewaarschuwd dat als hij als geen gehoor geeft aan onze vraag om een billijke verdeling van de vluchten, dit het gevolg zal zijn.

Het wordt makkelijk een communautaire kwestie, waarin iedereen andere belangen verdedigt. Want de standaardaanvliegroutes gaan grotendeels boven Vlaanderen.

Is een totaalverbod op nachtvluchten een optie?

Persoons: Bij de procedure voor een nieuwe omgevingsvergunning, willen wij als Brussels Gewest gehoord worden. Daarbij kan een verbod op nachtvluchten ook een piste zijn. Maar dat zal waarschijnlijk nooit tot 7.00 uur kunnen duren. Daarom is ook een betere, billijke, spreiding nog steeds belangrijk.

En de Brusselaars begrijpen dat ook. Niemand in Brussel vraagt om helemaal geen vliegtuigen boven hun hoofd te hebben. Ze weten dat de luchthaven belangrijk is voor de economie, en snappen dat er altijd wel vluchten zullen zijn boven Brussel. Maar niet de concentratie die we nu zien op de route 07L.

Iets anders. Gaan de LEZ-boetes voor Euro 5-diesels en Euro 2-benzinewagens werkelijk in op 1 juli?

Persoons: De boetes van de lage-emissiezone zijn een bevoegdheid van Brussel Fiscaliteit. Dirk De Smedt (Brussels minister van Financiën (Anders), red.) heeft zich voor die datum geëngageerd, ik verwacht dat hij die belofte ook nakomt. Wat betreft de hervorming van de LEZ: die ben ik aan het voorbereiden conform het regeerakkoord.

De verbetering van de luchtkwaliteit blijft een prioriteit. Die is al sterk verbeterd, en wij gaan de Europese normen voor luchtkwaliteit in 2030 halen, daar steek ik mijn hand voor in het vuur. Tegelijk gaan we ook sociale correcties uitvoeren. Voor vele gezinnen is een nieuwe auto kopen gewoon financieel niet haalbaar.

We mogen niet vergeten dat 55 procent van de luchtvervuiling komt door de uitstoot van gebouwen, en maar 25 procent door transport. Daar valt nog veel winst te behalen. Ik geef toe dat het tempo van de renovatie en isolatie van oude gebouwen niet snel genoeg gaat.

Hoe wil u dat tempo versnellen?

Persoons: Ik werk aan een hervorming van de renovatiesteun. De renolution-premies kwamen vaak terecht bij de best begoede burgers die ook zonder die premies vaak al de middelen hadden om die ingrepen uit te voeren. Ze worden nu vervangen door een renteloze lening, en die is beschikbaar voor iedereen.

Maar in het sociaal klimaatplan dat ik aan het voorbereiden ben, wordt ook geld voorzien voor de meest kwetsbare mensen die niet eens aan een lening kunnen geraken om te renoveren. Met Europese financiële steun kunnen we hen wel nog een premie bezorgen, om ervoor te zorgen dat ze niet uit de boot vallen.

We moeten een ambitieus klimaatbeleid voeren, maar ook zorgen dat iedereen mee kan. Want wanneer dat niet gebeurt, verdwijnt het draagvlak voor dat klimaatbeleid. We moeten net vermijden dat klimaatmaatregels de ongelijkheid vergroten.

Krijgt Leefmilieu Brussel Marie-Pierre Fauconnier als nieuwe directeur-generaal? Zij wacht al jaren op haar benoeming, onder meer na problemen bij haar vorige werkgever, Sibelga.

Persoons: Ik zie niet in waarom niet. Ze heeft een objectieve, officiële procedure doorlopen, en kwam daaruit met voorsprong als beste naar voren. Daarbij is ook gekeken naar haar ervaring, persoonlijkheid en integriteit.

Ook als er vanuit het personeel van Leefmilieu Brussel gemor zou komen?

Persoons: Voor alle administraties gelden dezelfde regels. Daar kan ik niet zomaar van afwijken op basis van geruchten. De resultaten van de procedure zijn de enige objectieve elementen waar ik mij op kan baseren.

In 2017 hebt u als Brussels schepen aangedrongen op het ontslag van toenmalig Brussels burgemeester Yvan Mayeur na het schandaal rond Samusociaal. Zou u Bieke Comer, Vooruit-schepen in Anderlecht, aanraden om hetzelfde te doen voor Lotfi Mostefa?

Persoons: Ik ben toen afgetreden omdat ze mijn bevoegdheden hadden afgenomen. Omdat wij als Vooruit hadden aangedrongen op het ontslag van Yvan Mayeur.

Als er iemand in dit verhaal iets moet doen, dan is dat Lotfi en niet Bieke. Maar ik wil erop wijzen dat er een gerechtelijk onderzoek loopt, en net een parlementaire onderzoekscommissie is opgestart. Laten we de resultaten daarvan afwachten.

Daarnaast hebben we aan Safouane (Akremi, red.) meteen gezegd dat hij ontslag moest nemen toen hij in opspraak kwam als voorzitter van de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM). Nu, met de nieuwe elementen uit de Pano-reportage, moet hij voor de deontologische commissie van Vooruit verschijnen, die zich zal buigen over de vraag of hij lid kan blijven van de partij. Wij gaan daar toch op een heel andere manier mee om dan de PS.

De regering-Dilliès is nu iets meer dan 100 dagen bezig, en heeft al geworsteld met de eerste crisissen, onder meer over de LEZ-boetes en schandalen bij sociale huurmaatschappijen. Doet deze regering de rit uit?

Persoons: Als we het vertrouwen van de Brusselaars in de politiek willen herstellen, dan moeten we de rit uitdoen en daadkrachtig besturen. Doen we dat niet, zal het in 2029 nog veel langer duren om een Brusselse regering te vormen.