Audit toont 'manipulatie' bij toewijzing sociale woningen in Sint-Joost

Een audit van de werking bij het sociaal verhuurkantoor van Sint-Joost (AISSJ) heeft een hele reeks aan inbreuken en tekortkomingen vastgesteld. Dat meldt toezichthouder Brussel Huisvesting. Zo werd er gesjoemeld bij de toewijzing van sociale huurwoningen, en zijn verschillende documenten gemanipuleerd. Het agentschap bekijkt of het klacht gaat indienen tegen het inmiddels failliete verhuurkantoor.

De klacht zou er komen als gevolg van het vernietigend auditrapport, zo heeft Brussels staatssecretaris voor Huisvesting Karine Lalieux (PS) vorige week verklaard in de commissie Financiën van het Brussels parlement.

Maar wat die audit precies heeft vastgesteld, kan ze naar eigen zeggen nog niet vrijgeven. "Het rapport maakt nu deel uit van een gerechtelijk dossier", zo verklaarde ze. Om het onderzoek alle kansen te bieden, gaf ze daarom geen details vrij.

Onafhankelijke audit

Bij navraag meldt Brussel Huisvesting, dat toeziet op de werking van de sociale verhuurkantoren, dat het eind 2024 de eerste meldingen rond wantoestanden bij het verhuurkantoor heeft ontvangen. “Als gevolg daarvan, heeft Brussel Huisvesting aan Audit Brussels de opdracht gegeven om een onafhankelijke audit uit te voeren”, zo laat het agentschap weten aan BRUZZ. “Daarbij werden mogelijke integriteitsschendingen vastgesteld. Daarop besloot Audit Brussels om een forensische audit uit te voeren.”

“Het definitieve verslag werd op 13 februari, na maandenlang intensief onderzoek, overgemaakt aan Brussel Huisvesting en de bevoegde staatssecretaris.” Dat was toen nog Nawal Ben Hamou (PS), zij is inmiddels opgevolgd door haar partijgenoot Lalieux.

“Het auditverslag rapporteert onder meer fraude bij woningtoewijzingen en het beheer van kandidaturen, belangenvermenging, manipulatie van documenten en gegevens, en maakt ook melding van een gebrek aan interne controle, transparantie en onafhankelijk toezicht”, zo vat Brussel Huisvesting de stevige bevindingen samen.

“Gezien de ernst van de bevindingen werd het dossier overgemaakt aan het parket. Om het gerechtelijk onderzoek niet te schaden zijn Brussel Huisvesting en de bevoegde staatssecretaris ertoe verplicht om het auditverslag als strikt vertrouwelijk te behandelen. Daarom kan er momenteel geen verdere inhoudelijke toelichting worden gegeven”, zo besluit het huisvestingsagentschap.

Een gelijkaardig geluid valt te horen bij de staatssecretaris. Volgens Lalieux wint Brussel Huisvesting momenteel juridisch advies in, over de wenselijkheid van een strafklacht rond de zaak. “De klacht is op dit moment nog niet ingediend”, zo meldt haar kabinet.

Failliet

De klacht is op zijn minst opvallend, want het verhuurkantoor ging eind oktober failliet. “Dit is vijgen na Pasen”, reageert Brussels parlementslid Kalvin Soiresse Njall (Ecolo), die over het dossier vragen stelde aan Lalieux in het Brussels parlement. Soiresse Njall riep Lalieux tijdens de commissievergaderig op om de bevindingen van de audit over te maken aan het parlement. "Zij verhult zich achter het argument van het gerechtelijk onderzoek. Zo verhindert ze dat het parlement zijn werk kan doen."

Soiresse Njall is dan ook verontwaardigd dat de staatssecretaris geen extra uitleg geeft rond de zaak. “Het gaat hier om publiek geld. Het parlement moet haar controletaak kunnen uitvoeren."

Bovendien meent hij dat Brussel Huisvesting de zaak veel te lang heeft laten aanslepen. “Al in 2020 kregen we bij Ecolo-Groen in Sint-Joost de eerste meldingen binnen over wantoestanden bij het verhuurkantoor. Volgens onze bronnen zijn er meerdere huurwoningen frauduleus toegewezen. Maar of het gaat om systematische fraude, of meerdere gevallen van een of meerdere medewerkers die zonder toezicht hun gang konden gaan, dat is niet duidelijk. Omdat we het dossier niet kunnen inkijken."

"Ik heb de problemen toen aangekaart bij toenmalig staatssecretaris Ben Hamou. Zij beloofde daarop om een gewestelijk afgevaardigde de opdracht te geven om de zaak te onderzoeken, maar dat is nooit gebeurd. Zij verklaarde later dat er daarvoor niet genoeg middelen voorhanden waren. Onbegrijpelijk, het gaat maar om één persoon die de zaak zou moeten onderzoeken."

220 huurders

Een sociaal verhuurkantoor (agènce immobilière sociale) zorgt ervoor dat huurders aan een sociaal huurtarief kunnen huren op de privémarkt, waarbij het kantoor een deel van het bedrag bijpast. AISSJ voorzag in huisvesting voor zo’n 220 huurders.

Eind oktober vorig jaar moest het de boeken neerleggen door een onbetaalde schuld van bijna een half miljoen euro. Het gaf daarvoor een groot aantal wanbetalers op als voornaamste reden, maar er liep toen dus al een audit naar wanbeheer en fraude bij het kantoor.

Nu is het te laat om het kantoor te redden, hekelt Soiresse Njall. "Lalieux zegt dat voor iets meer dan de helft van de sociale huurders een oplossing is gevonden. Dat betekent dat nog steeds een honderdtal sociale huurders plots veel meer moeten betalen voor hun huurwoning. Het hele dossier is niet goed behandeld door de verantwoordelijke staatssecretarissen", zo besluit het parlementslid van de oppositie.