Country, vuurwerk en politiek: een blik op het omstreden Amerikaans feest in het Jubelpark

Zondag staat het Jubelpark in het teken van 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid. Maar niet iedereen die een uitnodiging ontving, zal er zijn: meerdere politici bedanken voor de eer, omdat ze de associatie met Donald Trump liever vermijden.

Het feest past in de reeks Freedom 250-events van de regering-Trump in de aanloop naar de Amerikaanse nationale feestdag (4 juli). De drie Amerikaanse ambassadeurs in Brussel - in België, bij de EU en bij de NAVO - zijn de officiële organisatoren van het invitation-only event.

Het is Bill White, de ambassadeur in België, die het voortouw neemt en de regie strak in handen houdt. De Trump-vertrouweling groeide de voorbije maanden uit tot een mediafiguur na controversiële stellingnames in het Belgische politieke debat.

Het drietal stuurde naar schatting 8.000 uitnodigingen uit, voor een verwachte opkomst van 5.000 gasten uit binnen- en buitenland. Of zullen het er meer zijn? De dienst die de uitnodiging beheert meldde vrijdag "overweldigende belangstelling", waardoor de registraties al afgesloten zijn.

De niet-Amerikaanse genodigden zijn vooral politieke leiders, diplomaten, academici en ondernemers. Ondernemer Erik Saelens, een kennis van White, noemt het event in De Tijd “misschien wel hét netwerkevent van het jaar” en maakt zelfs de vergelijking met het World Economic Forum in Davos.

Gezichtsherkenning

Ook Amerikaanse burgers in België zijn uitgenodigd, al is het niet helemaal duidelijk hoe het team van White en co de selectie gemaakt heeft. Democrats Abroad Belgium, de organisatie die de Democraten vertegenwoordigt in ons land, werd niet betrokken bij het event. "Sommige van onze leden kunnen natuurlijk wel uitgenodigd zijn in een andere hoedanigheid", zegt woordvoerder Robin de Wouters.

Een belangrijk deel van het publiek zal bestaan uit Amerikaans militair personeel in Europa en hun familie. De Amerikaanse ambassade geeft om veiligheidsredenen geen details over hoe die grote groep - mogelijk 2.000 gasten - naar Brussel komt.

De identiteitscheck aan de ingang zal via gezichtsherkenning verlopen, zo ving Politico op. Elke genodigde moest alvast een foto insturen. Delen van het park zijn al enkele dagen afgesloten. Er was de voorbije weken kritiek te horen over "de privatisering van het Jubelpark door de VS" in de aanloop naar het event.

Feestorganisator uit Vorst

De praktische organisatie vertrouwde White toe aan DDMC Event Design uit Vorst. Het is niet de eerste keer dat DDMC een groot evenement organiseert in en rond de hallen van Autoworld in het Jubelpark. Deze keer gaat het om een contract van 3,5 miljoen dollar (zowat 3 miljoen euro), zo blijkt uit documenten van het Amerikaanse State Department. White verklaarde eerder te hopen op donaties van bedrijven.

Het bedrijf uit Vorst, dat ook instaat voor de livestream van het event naar tv-zenders en andere media-organisaties, geeft geen commentaar over de festiviteiten. “We zijn slechts het uitvoerende agentschap”, klinkt het.

Country boven

Het event bestaat uit een festival met foodtrucks en livemuziek (17.30 uur tot 21 uur) en een officieel programma (tot 23.30 uur).

Countryzangeres Alexis Wilkins (27) zal het Amerikaanse volkslied zingen. Zij is allesbehalve een politiek neutraal figuur. Ze is een opiniemaker voor conservatieve media en was ook ambassadeur voor Turning Point USA, de conservatieve jongerenorganisatie van de neergeschoten Charlie Kirk. Omdat ze de partner is van de veelbesproken FBI-baas Kash Patel, gelden er strenge veiligheidsmaatregelen rond haar.

De headliner om 22 uur is de Zac Brown Band, eveneens country, na de afzegging van Nile Rodgers (Chic). Volgens sommige media werd ook Katy Perry gepolst, maar zij komt niet. Frontman Zac Brown zong onlangs het volkslied op UFC Freedom 250, het vechtsportevenement aan het Witte Huis. “Ik doe dit niet om politieke redenen, maar puur uit patriottisme”, zo reageerde hij nadien op kritiek van Trump-haters.

De Amerikaanse ambassade belooft ook "visuele displays, een show met drones, vuurwerk en een fly-over van een historisch vliegtuig".

"De Belgische Luchtmacht is niet betrokken bij het event en zet dus geen van zijn eigen luchtvaartuigen in", zegt Defensie daarover.

Dilliès wel, Lahbib niet

De Amerikaanse ambassade bevestigt zeven sprekers: de drie Amerikaanse ambassadeurs, de hoogste VS-generaal in Europa Alexus Grynkewich, premier Bart De Wever, Europees parlementsvoorzitter Roberta Metsola en Mark Rutte, de secretaris-generaal van de NAVO. Wie dus niet zal spreken - en wellicht ook niet aanwezig zal zijn - is Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Het event vindt op een steenworp van de Europese instellingen plaats.

De uitgenodigde Belgische politici moeten een afweging maken. Weinigen voelen zich geroepen om zich op een deels MAGA-geïnspireerd (Make America Great Again) evenement te tonen. Anderzijds zijn de Belgisch-Amerikaanse relaties belangrijk op politiek en economisch vlak. Belgisch eurocommissaris Hadja Lahbib (MR) zegt “niet beschikbaar” te zijn die dag. De entourage van Koning Filip liet eerder al uitschijnen dat de koning niet komt.

Aan Brusselse kant zal Lahbibs partijgenoot, Brussels minister-president Boris Dilliès (MR), wel aanwezig zijn. Brussels burgemeester Philippe Close (PS) en Brussels minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen) blijven dan weer weg.

“België en de VS hebben een lange traditie van goede diplomatieke relaties. Die staat nu op de helling door een president die er zichtbaar plezier in heeft mensenrechten te schenden en af te breken. Ik geraak daar niet meteen van in feeststemming, en vele van mijn collega's met mij”, zegt Van den Brandt.

Staatssecretaris Ans Persoons (Vooruit.brussels) slaat eveneens de uitnodiging af.

Protest

De coalitie Indivisible Belgium kondigt een protestactie tegen het event aan zondagavond op het Schumanplein. Het gaat om een bonte coalitie van voornamelijk extreemlinkse organisaties geleid door Extinction Rebellion Belgium.

“Trump moet zijn handen afhouden van het Jubelpark”, klinkt het. “De Brusselse bevolking werd niet uitgenodigd, dus moeten we ons eigen feestje houden.”