Daklozenplan haalt druk van de ketel, 'maar structurele oplossing ontbreekt'

Hulpverleners reageren opgelucht op het noodplan voor daklozen dat de Brusselse regering in gang zet. Maar het blijft volgens hen wachten op een stabiel opvangtraject dat minder geïmproviseerd is.

Het daklozenplan dat de ministers Ahmed Laaouej (Sociale Actie, PS) en Dirk De Smedt (Begroting, Anders) in tandem lanceren, bestaat uit twee grote luiken: een tijdelijke verlenging van de noodverblijven voor kwetsbare gezinnen en een reorganisatie van de eerstelijnsbijstand voor dringende medische hulp.

De hulporganisatie Samusocial zegt in een eerste reactie vooral tevreden te zijn over het voorlopige behoud van de 285 noodopvangplaatsen voor gezinnen. Die capaciteit werd in november gecreëerd in het kader van het Koudeplan. Het gaat om 185 plaatsen in het centrum Marie-Curie I in Anderlecht, gerund door het Franstalige Rode Kruis, die tot 30 juni verlengd worden en 100 plaatsen in Evere en Schaarbeek, van Samusocial, die tot 31 december beschikbaar blijven.

"Dit brengt de totale opvangcapaciteit voor gezinnen in het Gewest op 665 plaatsen", zegt Samusocial. "Samen zorgen deze voorzieningen voor een onmiddellijke oplossing voor de behoeften van de meest kwetsbare gezinnen in Brussel."

"Dit is bijzonder goed nieuws, zowel voor de gezinnen die worden opgevangen, als voor de medewerkers van deze diensten, die dagelijks met ouders en hun kinderen werken”, zegt topvrouw Sarah de Liamchine. "In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, ontvangen we in de zomermaanden meer opvangaanvragen dan in de winter."

School

Een verlenging tot 30 juni lijkt beperkt, maar is wel belangrijk voor de betrokken kinderen, die zo op een rustige manier het schooljaar kunnen afwerken. "Door deze plaatsen te behouden, voorkomen we plotse onderbrekingen in de begeleiding en blijft de stabiliteit van bijzonder kwetsbare gezinnen gewaarborgd", zegt Samusocial.

Maar dat neemt niet weg dat er bij de huidige stand van zaken over enkele maanden weer onzekerheid zal ontstaan. Laaouej en De Smedt kondigden wel de opening aan van een nieuwe, relatief kleine "semi-autonome" opvangplaats (40 plaatsen) voor dakloze gezinnen, met een versterkte pedagogische, medische en sociale begeleiding.

Wat voor Samusocial ontbreekt, is een doorstroomplan op middellange termijn met transitplaatsen voor gezinnen. "Deze transitiefaciliteiten zouden zorgen voor minder druk op de noodopvangcentra en gezinnen doorverwijzen naar instanties die beter geschikt zijn voor langdurige begeleiding, waar ze hun zelfstandigheid kunnen terugwinnen en hun gezinsleven weer kunnen opbouwen", zegt de hulporganisatie.

Aanzuigeffect

De grote vraag is welk politieke niveau de meer structurele opvang, waar daklozen vanuit de dure urgentieplaatsen naartoe kunnen doorstromen, gaat financieren. De Brusselse regering vindt alvast dat de federale regering de rekening grotendeels moet betalen. "Het is niet de taak van het Gewest om de verplichtingen van de federale overheid over te nemen", verklaarde Laaouej al meermaals. "Deze problematiek is niet uitsluitend de verantwoordelijkheid van Brussel. De federale regering moet dringend haar verantwoordelijkheid opnemen", vindt ook De Smedt.

Federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) is echter gekant tegen faciliteiten die een aanzuigeffect kunnen creëren voor nieuwe immigranten. Niet onbelangrijk in de hele discussie: de partijen van Laaouej (PS) en De Smedt (Anders) zitten op federaal niveau in de oppositie.

Realiteit op het terrein

De opvangorganisatie BelRefugees, die momenteel ruim duizend noodopvangbedden beheert (ook voor alleenstaanden), zegt de noodmaatregelen van de regering-Dilliès te verwelkomen, omdat ze "de realiteit op het terrein erkennen", zegt directeur Mehdi Kassou. Maar ook hij dringt aan op structurele oplossingen bovenop de noodhulp. Hij schat dat er "nog eens duizend opvangplaatsen nodig zijn om iedereen van de straten te halen".