Een jaar zonder Catherine Moureaux: ‘Haar terugkeer zou niet per se goed nieuws zijn'

Exact een jaar geleden viel de Molenbeekse burgemeester Catherine Moureaux (PS) uit door ziekte. Die afwezigheid zorgt voor onzekerheid in een gemeente waar de uitdagingen nochtans enorm zijn. Toch staat niet iedereen te popelen voor haar terugkeer. “Catherine is geen verbindende leider.”

De nieuwe Molenbeekse meerderheid zit nog geen twee maanden in het zadel, als burgemeester Catherine Moureaux begin februari 2025 van het politieke toneel verdwijnt, wegens ziekte. Een burn-out, heet het in de wandelgangen. Het is niet de eerste keer dat de politica uitvalt: ook in de vorige bestuursperiode bleef ze al eens maandenlang afwezig. Deze keer springt partijgenoot en schepen Amet Gjanaj in als waarnemend burgemeester.

De afwezigheid komt op een delicaat moment voor de gemeente én de burgemeester. Met een miljoenentekort op de begroting is de financiële situatie immers catastrofaal. Tot overmaat van ramp is haar eigen PS ook nog eens verscheurd in verschillende clans die elkaar niet kunnen luchten. “Het gebeurt dat mensen uit het PS-kamp ons opbellen met de vraag om niet naar de gemeenteraad te komen, zodat er niet genoeg mensen zouden zijn voor een geldige gemeenteraad,” vertelt een gemeenteraadslid.

En alsof dat nog niet genoeg is kwamen een kandidaat-schepen en een schepen van de PS deze legislatuur ook al in opspraak, nu eens voor verkrachting, dan weer voor extremistische uitspraken.

Maar wat is nu de impact op de gemeente aan het kanaal, na een jaar zonder volwaardige burgemeester? Als we de meerderheid mogen geloven, is er geen vuiltje aan de lucht. “Die afwezigheid speelt geen rol,” verzekert OCMW-voorzitter Ahmed El Khannouss (Molenbeek Autrement) ons. “De verstandhouding in het college is goed en we besturen in het belang van de burgers. We laten ons daarbij niet afleiden door de afwezigheid van mevrouw Moureaux.”

De oppositie ziet dat enigszins anders. “Een pak dingen die de burgemeester had beloofd worden op de lange baan geschoven,” ziet gemeenteraadslid Hassan Ouassari (Les Engagés) bijvoorbeeld. “Neem nu de werkgroep over het arbeidsreglement en levensbeschouwelijke tekens bij het gemeentepersoneel. Daar hoor je plots niets meer van. De scholen, een bevoegdheid van mevrouw Moureaux, kampen ondertussen met tal van infrastructuurproblemen. Meneer Gjanaj kan moeilijk zijn eigen bevoegdheden combineren met die van de burgemeester, dat is maar normaal.”

Mentale horizon

Naast de vele bevoegdheden die de dienstdoende burgemeester moet combineren, speelt ook een psychologische factor, denken verschillende betrokkenen die we spreken. De voortdurende verlengingen zorgen ervoor dat de mentale horizon van het college voor tal van kwesties beperkt blijft tot de mogelijke terugkeer van de burgemeester ‘over enkele weken of maanden”. Belangrijke knopen doorhakken is dan niet zo evident.

Voor Ouassari is de conclusie duidelijk. “Ik hoop dat ze geneest en onmiddellijk terugkomt. Maar als dat niet gebeurt, is het beter dat ze ontslag neemt.” Gemeenteraadslid Hamza Zibouh (Team Fouad Ahidar) zit op dezelfde golflengte als Ouassari. “De gemeente verdient duidelijkheid, we kunnen echt niet langer rond de pot draaien.”

Dat tal van dossiers blijven aanslepen, merkt ook gemeenteraadslid Hilde Sagon (Groen). “Er moet bijvoorbeeld dringend een strategie komen voor interne controle in de gemeente, want veel dingen lopen fout.” Sagon verwijst naar een geval waarbij de directeur van de sportdienst een medewerker inzette om de bomen van haar ouders te snoeien, of een schaap te slachten.

De onzekerheid weegt ook op het gewicht van de gemeente Molenbeek op andere niveaus, merkt Sagon. “De waarnemende burgemeester kan bijvoorbeeld de politieraad niet voorzitten. Dat is geen detail als je ziet hoeveel drugsgeweld er in Molenbeek is. Of neem nu het vliegtuiglawaai. Zal de waarnemende burgemeester wel gehoord worden door de federale regering?”

Korte agenda

In welke mate de gemeente vandaag stilstaat kan je ook aflezen van de agenda van de gemeenteraad, vindt Gloria Garcia Fernandez, fractieleidster voor MR in de gemeenteraad. “Een gemeenteraad telde onder de vorige meerderheid (met de liberalen, red.) vaak meer dan honderd punten. Maar bij de vorige zitting waren dat er welgeteld zeven!” Ook Fernandez heeft de indruk dat de gemeente onder haar gewicht bokst in contacten met het Gewest en andere gemeenten en haalt het voorbeeld van de politieraad aan.

Haar partijgenoot en ex-schepen Olivier Mahy benadrukt daarbij hoe belangrijk de eerste twee jaren van een legislatuur zijn. “Als je dan geen projecten start, komt het er vaak niet meer van. Openbare aanbestedingen duren lang en het laatste jaar is meer een verkiezingsjaar.”

Ook het mislopen van de titel van cultuurhoofdstad valt deels te verklaren door de afwezigheid van een volwaardige burgemeester, denkt een bevoorrechte waarnemer, die liever niet bij naam wordt genoemd.

Binnen het jaar opnieuw mis

Her en der klinken ook twijfels bij de wenselijkheid van een terugkeer. “Moureaux heeft het hele begin van de legislatuur eigenlijk gemist,” merkt Hilde Sagon op. “Ze kent daardoor ook de bestuurscultuur en verstandhouding niet die er gegroeid is binnen het college. Als je dan terugkomt met de autoritaire leidersstijl die de hare is…”

Dat ziet ook onze bevoorrechte bron zo. “Niemand zit echt te wachten op haar terugkeer. Catherine is nu eenmaal geen verbindende, maar een verdelende leider. Echt samenwerken zit niet in haar DNA. Molenbeek heeft met die dramatische financiën ook iemand nodig die goed is in het zoeken van steun van andere niveaus, iets dat je vooral door ervaring en een goed netwerk kan. Maar dat is niet haar profiel.” Als de burgemeester terugkomt, gaat het binnen het jaar opnieuw mis, denkt de waarnemer. “Dat is dan een drama voor de gemeente, maar ook voor haar eigen gezondheid.”