Exit Ben Hamou leidt tot onenigheid in regering: ‘Afspraak was: we blijven tot het einde'

Dat Nawal Ben Hamou haar zitje in de regering in lopende zaken wil omruilen voor een schepenpost in Brussel-Stad botst op onbegrip bij haar collega-ministers. “De PS geeft de boodschap dat de regering in lopende zaken nog lang in het zadel zal blijven zitten.”

Na bijna zeshonderd dagen lopende zaken is het welletjes geweest voor Brussels staatssecretaris voor Huisvesting Nawal Ben Hamou (PS). Dat liet ze donderdag aan het einde van de ministerraad koeltjes weten aan haar collega-ministers, naar verluidt als agendapunt bij de ‘varia’.

Nu de Guinness-formatiepoging van Yvan Verougstraete (Les Engagés) op de klippen gelopen is, wil Ben Hamou haar move naar Brussel-Stad maken. De 38-jarige socialiste werd daar in oktober 2024 verkozen en kreeg vervolgens een zitje in het college. Ze moest alleen nog even wachten op de vorming van een nieuwe Brusselse regering alvorens de stap naar het lokale niveau te zetten.

“Nawal wil al lang weg”, zegt een PS-bron vrijdag. “Wij hebben steeds gevraagd om te wachten, maar nu is het tijd om werk te maken van haar vervanging.”

'Twee zinkende schepen’

Die vervanging belooft echter niet zonder slag of stoot te verlopen. Ten eerste moet de voordrachtsakte om de verschuiving mogelijk te maken in beide taalgroepen door een meerderheid van de parlementsleden ondertekend worden. De regering in lopende zaken beschikt uiteraard niet over een meerderheid. Les Engagés, de MR of de PTB/PVDA moet al zeker meegaan in het verhaal.

Ten tweede staan zelfs binnen die regering de neuzen nog niet in dezelfde richting. “Bij Sven Gatz (die in oktober vervangen werd door Dirk De Smedt, JB) ging het om medische redenen”, zegt een regeringslid. “Nu streeft Nawal een ander mandaat na en gaat het dus om persoonlijke en politieke overwegingen. Wel, ze is niet de enige die weg wil, hoor. De afspraak was wel: we blijven tot het einde.”

Een collega-minister voegt eraan toe dat de PS met de voorgestelde vervanging de boodschap geeft dat de regering in lopende zaken nog lang in het zadel zal blijven zitten. “Dat is onaanvaardbaar. Bovendien is de timing opvallend: Nawal Ben Hamou wil twee zinkende schepen verlaten: de regering en de huisvestingsmaatschappij, haar baby.”

De Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij flirtte eind vorig jaar nog met een totale liquiditeitscrash en moest meerdere gebouwen van de hand doen uit geldnood. Recent kreeg ze na een rechtszaak met het Brussels Gewest wel 66 miljoen euro aan investeringssubsidies op haar rekening gestort.

'Geen pretpark’

De PS heeft het over een “technische vervanging waar geen politieke strategie achter schuilt”, maar zo lezen regeringsbronnen het plan niet. “In Brussel-Stad zijn er middelen, een meerderheid, een beleidsplan. Dat hebben wij in de regering in lopende zaken allemaal niet.”

Bovendien wordt erop gewezen dat vervangingen ook een politieke dimensie met zich meebrengen. “Dirk De Smedt zorgt voor een andere wind dan Sven Gatz en zijn komst heeft de VLD (Anders, JB) minder bereidwillig gemaakt in de formatie.”

Tegelijkertijd beseft een regeringslid dat niemand Ben Hamou kan dwingen om aan boord van de regering in lopende zaken te blijven. “Het is geen pretpark, hè. Maar het is ook niet de bedoeling dat er nu een heuse stoelendans op gang komt.” Al is het maar omdat zo’n scenario het beeld zou creëren dat er in zekere zin sprake is van een nieuwe regering.

De PS is in ieder geval van plan om door te zetten met de personeelswissel. “We zullen bij alle fracties steun vragen om de nodige meerderheid te vinden”, klinkt het, waarmee de partij al lijkt uit te gaan van een scenario waarin er geen consensus bestaat tussen de regeringspartijen.

De vervanger van Ben Hamou moet tot slot sowieso een vrouw zijn om de genderevenwichten te respecteren. Ahmed Laaouej wijst als Brussels PS-baas de staatssecretaris aan. De naam van ex-federaal minister Karine Lalieux gaat over de tongen. “Maar misschien verrast hij wel”, klinkt het in zijn entourage.