FIRM bezorgd dat Van Bossuyt rechterlijke uitspraak naast zich neerlegt

Het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (FIRM) uit zijn bezorgdheid over het feit dat minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) haar opvangbeleid voortzet ondanks een recente schorsing van enkele maatregelen door het Grondwettelijk Hof.

"Een rechtstaat houdt in dat leden van de uitvoerende macht de beslissingen van rechterlijke macht respecteren", zegt directrice Martien Schotsmans vrijdag in het Radio 1-programma 'De ochtend'.

Minister Van Bossuyt maakte het mogelijk om het recht op materiële hulp voor asielzoekers te beperken of helemaal in te trekken als ze eerder al asiel kregen in een ander EU-land.

Maar het Grondwettelijk Hof trok in februari minstens tijdelijk een streep door die regeling. Het Hof vroeg het Europees Hof van Justitie in Luxemburg of het EU-recht de Belgische regeling toestaat. Van Bossuyt kondigde daarop woensdag aan dat de maatregel gewoon van toepassing blijft. Volgens haar bood de Belgische wetgeving een juridische basis om het beleid verder te zetten.

Rechtsstaat

"Het probleem is dat ze zich beroept op een andere wettelijke onderbouwing, waarvan eerder vastgesteld is dat die ook onvoldoende is om het beleid te ondersteunen", reageert Schotsmans. "Daarom was net de nieuwe wettelijke bepaling aangenomen, die het Grondwettelijk Hof nu geschorst heeft. De vraag is nu vooral of de minister beslissingen van het Grondwettelijk Hof moet naleven. In onze rechtstaat is dat principe heel duidelijk. Een rechtstaat houdt in dat leden van de uitvoerende macht de beslissingen van de rechterlijke macht respecteren."

Schotsmans merkt een "tendens die al jaren aan de gang is", waarbij de rechtstaat steeds minder gerespecteerd wordt, "door deze maar ook door vorige regeringen". Het gaat dan niet alleen over de opvang van asielzoekers, maar ook over plaatsen in jeugdinstellingen voor minderjarigen, de overbevolking in de gevangenissen of het respecteren van de geluidsnormen rond Brussels Airport, zegt ze.

Strenge overheid

"Natuurlijk kunnen rechterlijke beslissingen aangevochten worden. Er zijn de rechtbanken van eerste aanleg, de hoven van beroep, het Hof van Cassatie, het Grondwettelijk Hof en de Raad van State. We zitten toch nog altijd in een democratie waarin alle machten elkaar controleren. Wat niet kan is dat een van die machten zegt: wat andere ook beslissen, we leggen dat naast ons neer. Dat ondermijnt ook het vertrouwen van de burger in rechterlijke uitspraken", zegt Schotsmans.

Het FIRM stelt vast dat het vaak de meest kwetsbaren zijn die getroffen worden. Schotsmans stelt aan de kaak dat de overheid vaak "zeer streng" is voor burgers, met bijvoorbeeld hogere GAS-boetes, maar dat ze dat voor zichzelf "veel minder" is.