Formatie: 'Met huisvesting heeft Verougstraete er een kopzorg bij'

"Het blijft wat onder de radar, maar het Brussels Gewest zit volop in een groots huisvestingsexperiment." Dat schrijft BRUZZ-redacteur Steven Van Garsse in het edito van deze week.

Het blijft wat onder de radar, maar het Brussels Gewest zit volop in een groots huisvestingsexperiment. In mei 2025 besliste het parlement om een huurplafond in te voeren. Dat gebeurde met een linkse meerderheid, met steun van PVDA. Het is een ongezien ingrijpen in de prijszetting op de private huurmarkt, waar traditioneel in België liever niet aan geraakt wordt.

Het systeem zit goed in elkaar, erkent zowel vriend als vijand. Met een huurrooster, dat afhankelijk is van allerlei criteria, zoals oppervlakte, locatie en energiescore worden eigenaars aangemoedigd om geen exorbitante huurprijzen te vragen. Er zitten voldoende checks-and-­balances in, want bij onenigheid tussen huurder en verhuurder over de huurprijs komt er eerst een huurcommissie aan te pas. Pas als er geen overeenstemming gevonden kan worden, kan de stap naar het vredegerecht worden gezet, dat dan nog eens onafhankelijk kan oordelen.

De bedoeling van dit linkse initiatief is duidelijk: een afkoeling van de Brusselse huurmarkt. De prijzen zijn de laatste jaren spectaculair gestegen. Het is te vroeg voor onderbouwde resultaten, maar uit een aantal studies blijkt dat de huurprijzen nog stijgen, na de invoering van het huurplafond. De verkoop van vastgoed zou dan weer stilvallen.

Dat strookt met wat de vastgoedsector eerder heeft gezegd: investeerders in vastgoed laten bij dit soort regelneverij Brussel liever links liggen, en wijken uit naar andere oorden, of zetten hun geld in op de beurs.

Minder investeringen betekent slechtere woningen, minder aanbod, en uiteindelijk een stijging van de huurprijzen, zo stelt de vastgoedsector. Dat wordt onderbouwd door een aantal voorbeelden uit het buitenland. Is het experiment mislukt? Dat valt zo kort na de invoering, moeilijk te zeggen, maar het huurplafond staat of valt wel met betrouwbaarheid.

Uit een andere recente studie blijkt dat het huurrooster niet up-to-date is. Driekwart van de huurprijzen zit boven de referentieprijzen. Dat kan twee zaken betekenen: de verhuurders blijven hoge prijzen zetten, maar net zo goed betekent het dat het Brusselse huurrooster niet echt in lijn is met de echte huurmarkt.

De ontslagnemende regering lijkt weinig vaart te zetten achter een update op basis van recentere gegevens, terwijl dat de hoeksteen is van het huurplafond. Dat voedt het wantrouwen bij de verhuurders en dat is weinig bevorderlijk voor een gezonde werking van de huurmarkt.

Dat wordt nog meer bemoeilijkt door twee andere factoren. Veel steden in Europa hebben een mooie stock aan eigen huurwoningen in handen, waardoor de private huurmarkt veel makkelijker onder controle kan worden gehouden. Brussel loopt hierin achterop. De vorige regering heeft er onder impuls van staatssecretaris Nawal Ben Hamou (PS) alles aan gedaan om een serieuze inhaalbeweging te maken, maar die komt met enorme kosten. In die mate dat de Brusselse socialehuisvestingsmaatschappij vandaag in financieel zwaar weer zit. En met de gigantische schulden die het Brussels Gewest vandaag meedraagt, is er niet meteen een kentering in zicht.

Twee, de bouwsector zit zelf in een grote crisis, onder meer door de hoge bouwkosten. Dat geeft dan weer onrechtstreeks een bijkomende krapte op de huurmarkt.

En zo heeft de toekomstige regering er een kopzorg bij, zeker omdat de Guinness-coalitie, als die er ooit komt, hierover erg verdeeld is. Het huurplafond is een bij uitstek links thema, waar Défi, CD&V en Les Engagés niet veel voor voelen.

Tegelijk moet het Brussels Gewest op dieet, wat weinig ruimte laat voor de bouw van bijkomende sociale woningen.

Het gevolg van dit alles is een stroeve huurmarkt, met weinig aanbod en, wellicht uiteindelijk toch hoge prijzen. En daarvan is alleen maar de huurder de klos.