Imane Belguenani (Anders): ‘Het zou laf zijn om niets te doen met die Pano-reportage'

Als een van de jongste parlementsleden en fractieleider van Anders neemt Imane Belguenani het voortouw om een onderzoekscommissie rond de Anderlechtse Haard in het leven te roepen. Dat ze op die manier de Brusselse meerderheid in moeilijk vaarwater brengt, neemt Belguenani erbij. “Als liberaal kan ik het niet aanvaarden dat iemand onterecht meer kansen zou krijgen dan iemand anders.”

Maandagnamiddag staan de schijnwerpers gericht op de commissie Algemene Zaken in het Brussels parlement. Daar wordt beslist of er een onderzoekscommissie opgestart wordt rond het fraudeschandaal in de sociale huisvestingsmaatschappij Anderlechtse Haard.

"De geloofwaardigheid van de politiek staat maandag op het spel", zegt Imane Belguenani (Anders) vrijdag in een gesprek met BRUZZ in het parlement. "Ik wil niet dat dit dossier een proces wordt tegen Brussel. We moeten dit aanpakken, omdat het gaat over de geloofwaardigheid van onze instellingen.”

Komt die onderzoekscommissie er?

Imane Belguenani: Ik heb daar het volste vertrouwen in. Na de Pano-reportage zijn er nog verschillende zaken in de pers verschenen die het vermoeden van inmenging bevestigen. Dat is erg verontrustend. Over partijgrenzen heen groeit het draagvlak om een onderzoekscommissie op te starten.

Er liggen maandag drie teksten op tafel om een onderzoekscommissie in het leven te roepen: van de N-VA, van Défi en Ecolo, en van Anders en de MR. De twee laatste teksten maken het meeste kans, maar er is ook een risico dat de initiatieven elkaar dwarsbomen. Dan komt er geen onderzoekscommissie.

Belguenani: De gesprekken daarover zijn volop aan de gang in het parlement. We zullen er wel uit geraken. Mijn tekst focust op de Anderlechtse Haard en de manieren waarop de controlemechanismen van de BGHM (de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij, red.) omzeild kunnen worden. Ik ga vechten voor mijn tekst, maar er zijn ook andere wegen bespreekbaar om het nodige resultaat te bereiken: een onderzoekscommissie. Dat verwachten de burgers van ons.

Het zou laf zijn van de politiek om niets te doen met die Pano-reportage. Als twintig medewerkers de moed hebben gehad om naar buiten te treden, dan moet de politiek de moed hebben om dit in handen te nemen en een onderzoek op te starten.

Waarom moet die onderzoekscommissie er komen?

Belguenani: Ik vind dat dit dossier gaat over onrechtvaardigheid en een vertrouwensbreuk tussen de burgers en instellingen die moeten opkomen voor de meest kwetsbaren. Als liberaal kan ik het niet aanvaarden dat iemand onterecht meer kansen zou krijgen dan iemand anders. Persoonlijke sturing van dossiers is onaanvaardbaar. Een sociale huisvestingspolitiek betekent dat je iedereen gelijke kansen geeft. Aan het einde van de Pano-reportage zei een man dat we allemaal gelijk zijn, maar de ene wat meer dan de andere. Wel, ik ben daar stil van geworden.

Moet die onderzoekscommissie enkel gaan over de Anderlechtse Haard, of ook over andere ‘foyers’?

Belguenani: Mijn tekst gaat over de Anderlechtse Haard, maar uiteindelijk moeten we het systeem veranderen om de politieke inmenging stop te zetten. Als na de onderzoekscommissie blijkt dat we nog andere OVM’s (openbare vastgoedmaatschappijen) moeten onderzoeken, dan sta ik daar uiteraard voor open.

In welke zin moet het sociale woonbeleid aangepast worden?

Belguenani: We moeten evolueren naar een depolitisering. Huisvesting is een fundamenteel recht. Dat een politicus zelf kan bepalen wie dat recht krijgt of niet, kan voor mij niet door de beugel. Eventueel moeten we naar één instelling gaan. Maar opnieuw: het gaat de taak zijn van die onderzoekscommissie om aanbevelingen op te stellen.

Er zijn partijen – en niet alleen de PS – die zeggen dat de timing van de onderzoekscommissie nefast kan zijn: het parket is immers zelf bezig aan een onderzoek.

Belguenani: Het parket gaat na of er sprake is van strafrechtelijke feiten. Wij willen kijken naar de vraag of wat er gebeurd is, politiek en deontologisch aanvaardbaar is. Of er misbruik is gemaakt van overheidsmiddelen. Of we het systeem moeten herzien. Hoe we disfuncties moeten aanpakken. Dat is een taak van de politiek, niet van het parket.

Een collega-parlementslid van u zei: een onderzoekscommissie draait ook om moraliteit en de politieke cultuur. Op dat vlak is het imago van Brussel al niet goed.

Belguenani: Ik wil niet dat dit dossier een proces wordt tegen Brussel. We moeten dit aanpakken, omdat het gaat over de geloofwaardigheid van onze instellingen. Dit gaat over het vertrouwen van burgers in de politiek en vooral: het gaat over rechtvaardigheid. Ik wil kunnen zeggen tegen de 60.000 Brusselaars die op een wachtlijst staan dat zij elk een gelijke kans hebben.

Het zou ongezien zijn: een onderzoekscommissie die een eigen coalitiepartner viseert op impuls van de meerderheidspartijen. De PS zegt dat zoiets de deur opent voor allerlei wisselmeerderheden in de toekomst. Ter herinnering: de regering is amper honderd dagen bezig.

Belguenani: Als politicus kan je je terugtrekken bij zulke dossiers, omdat het de meerderheid in gedrang brengt, of je kan stappen ondernemen voor een juist systeem, en dus voor je principes en waarden. Dat tweede is een strijd waarvoor je een prijs kan betalen. Mijn enige kompas is gelijke kansen. Ik doe dus wat ik moet doen om op één lijn te staan met mijn principes. Nee, dat is niet evident. Maar ik doe dit niet tegen de PS, of tegen de sociale huisvesting. Ik doe dit voor een juist, correct en transparant systeem.

De politieke realiteit is wel dat de PS zo'n onderzoekscommissie zal blijven gebruiken om in de regering zaken te blokkeren of net initiatieven op tafel te leggen waarvoor ze met oppositiepartijen kan samenwerken.

Belguenani: Ook de PS heeft er baat bij dat mogelijke misbruiken in verschillende OVM’s aangepakt worden.

Er wordt ook weleens gezegd dat Anders zich in dit dossier laat betrappen op profileringsdrang. De as tussen de PS en Anders draait op volle toeren in de regering, en die perceptie moet een knauw krijgen.

Belguenani: Onzin. Weet je: als je iets doet, is het profilering, en als je niets doet, dan zouden we het verwijt krijgen dat we ons verschuilen en dat we de misbruiken niet willen aanpakken. Ik profileer mij niet. Ik geloof dat ik op een integere manier aan politiek doe. De dag na de Pano-reportage heb ik al eerlijk gezegd aan de meerderheidspartners dat we zo’n onderzoekscommissie willen.

En daar koppelt uw partijvoorzitter Frédéric De Gucht het lot van de Brusselse regering aan.

Belguenani: Dat heeft hij gezegd. Wij koppelen de geloofwaardigheid van de politiek daar aan.

Dan zou Brussel toch opnieuw in een diepe crisis belanden?

Belguenani: Ik heb het gevoel dat die onderzoekscommissie er komt. En als dat niet zo is, dan mag u mijn partijvoorzitter interviewen (lacht).

Tot slot. In de commissie Huisvesting bleef bevoegd staatssecretaris Karine Lalieux (PS) donderdag op de vlakte. Ze beloofde een nieuwe analyse van de uitzonderingsdossiers bij de toewijzing van sociale woningen in Anderlecht, maar over wat er in de Pano naar boven kwam, rept ze met geen woord.

Belguenani: Het was een heel technische uitleg. Een aantal acties waar de BGHM werk van maakt, lijken me niet slecht. Maar er zijn twee zaken: wat er op papier bestaat, en wat er in de praktijk gebeurt. Het debat had over dat tweede moeten gaan. Eigenlijk was de commissie donderdag voor mij een extra argument om deze zaak verder te onderzoeken. Het is bijvoorbeeld ook niet gegaan over de deontologische code die we vorig jaar nog gestemd hebben.

Wat is zo’n deontologische code nog waard?

Belguenani: Dat is een heel terechte vraag.

Wat moet die onderzoekscommissie juist opleveren? Moet Lotfi Mostefa aan de kant gezet worden?

Belguenani: We hadden graag gezien dat Lotfi Mostefa minstens tijdelijk een stap opzijzet. Maar daar moet de onderzoekscommissie niet over gaan. We moeten naar een systeem gaan waarbij er geen voorkeursbehandelingen meer bestaan bij de toewijzing van sociale woningen. Daar moet het over gaan.