Kernkabinet heeft akkoord over federale begroting beet

Premier Bart De Wever (N-VA) en de federale vicepremiers hebben maandagochtend een akkoord over de meerjarenbegroting bereikt. Federaal wordt er een inspanning geleverd van 9,2 miljard euro tegen 2029.

De onderhandelaars hebben voor de finale gesprekken bijna twintig uur samengezeten. De onderhandelingen waren zondag om 10.30 uur van start gegaan. Het akkoord is maandagochtend nog toegelicht tijdens een persconferentie.

De federale regering heeft een akkoord bereikt over een begrotingsinspanning van 9,2 miljard euro tegen 2029. Eén van de maatregelen is om een 'centenindex' door te voeren in 2026 en 2028, waarbij alle lonen slechts geïndexeerd zullen worden tot 4.000 euro. De accijnzen op aardgas gaan omhoog, die op elektriciteit omlaag.

Premier De Wever zei tijdens een persconferentie maandagochtend dat het "een bijzonder pittige oefening" is geweest. Maar de regering vond na zowat 20 uur onderhandelingen zondag en maandagnacht toch een akkoord van 9,2 miljard euro tegen 2029. Gezien de omvang sprak De Wever van een "soort tweede regeerakkoord". Het regeerakkoord temperde de staatsschuld al met 15 miljard euro, klonk het. Nu wordt daar nog eens 17 miljard aan toegevoegd.

'Centenindex'

De regering kiest voor 2,7 miljard euro aan besparingen. Een belangrijke maatregel daarbij is de invoering van een 'centenindex' in 2026 en 2028. Zo zullen alle lonen geïndexeerd worden tot een (bruto)bedrag van 4.000 euro. Voor het gedeelte boven 4.000 zal een 'haircut' toegepast worden: dat gedeelte wordt niet geïndexeerd. Voor uitkeringen wordt het gedeelte boven 2.000 euro niet geïndexeerd.

De maatregel levert een budgettaire winst van 800 miljoen euro op, maar ook 800 miljoen euro voor competitiviteitswinst van bedrijven. De lonen van ministers en parlementsleden zullen de rest van de legislatuur niet geïndexeerd worden.

"Brood is voor iedereen even duur. En omdat het brood voor iedereen even duur is, in moeilijke tijden, spreken we van een centenindex. Die garandeert dat heel veel mensen de volledige index krijgen en veel mensen een bijna volledige index. Maar iedereen wordt beschermd", zei Vooruit-vicepremier Frank Vandenbroucke over die maatregel.

'Terug naar werk'

De 'terug naar werk'-maatregelen van minister van Volksgezondheid Vandenbroucke voor langdurig zieken moeten 1,9 miljard euro opleveren. Vandenbroucke zei ook dat er 427 miljoen euro is uitgetrokken voor een sociaal akkoord en investeringen in de zorgsector. Maar daarvoor moeten inspanningen geleverd worden, voegde hij eraan toe. Zo zullen de remgelden voor een doktersbezoek opgetrokken worden.

Daarnaast is er 1,3 miljard euro gevonden in consumptie. Een echte btw-verhoging op aardgas komt er niet, wel zullen de accijnzen op gas verhoogd worden. Voor elektriciteit gaan de accijnzen omlaag. Daar zit ook een "element van tax shift" in, aldus De Wever.

Door de accijnzen op te trekken, en niet de btw zelf, waarvoor er slechts drie tarieven bestaan, kan "geleidelijker" gewerkt worden, legde De Wever uit. Op die manier wordt geanticipeerd op de btw-verhoging naar 21 procent die de Europese Unie tegen 2030 verwacht van ons land. Bovendien geldt voor elektriciteit momenteel al het laagste tarief van 6 procent en is daar dus alleen een ingreep via de accijnzen mogelijk.

Minister van Economie en vicepremier David Clarinval (MR) zei dat op die manier energie goedkoper moet worden voor gezinnen. Om het concurrentieprobleem van bedrijven die kampen met hoge energiekosten, aan te pakken, wordt een "energienorm" ingevoerd, zei Clarinval.

Hogere btw en pakjestaks

Een btw-verhoging van 6 naar 12 procent komt er wel voor overnachtingen op hotel of op campings, voor sportabonnementen, voor entertainment, zoals filmtickets en voor afhaalmaaltijden. Voor pesticiden stijgt de btw naar 21 procent. Voor niet-alcoholische dranken daalt de btw dan weer van 21 naar 12 procent

Aan inkomstenzijde vindt de regering-De Wever 2,1 miljard euro, waarvan 912 miljoen euro bij de 'sterkste schouders'. De belangrijkste maatregel daarbij is de verdubbeling van de effectentaks voor wie meer dan 1 miljoen euro op zijn rekening heeft staan. Een bankentaks moet 150 miljoen euro opleveren. Het oneigenlijke gebruik van managementvennootschappen wordt aangepakt. De strijd tegen fiscale en sociale fraude wordt opgevoerd door de aanwerving van bijna 380 extra inspecteurs.

Daarnaast voert de regering ook een 'pakjestaks' in voor pakjes van buiten Europa. Bovendien gaan de vliegtaksen voor korte afstanden omhoog.

Met technische correcties erbij komt de regering zo aan 9,2 miljard euro. Samen met de begroting bereikte de regering ook nog een akkoord over de 'losse eindjes' van het Zomerakkoord. Zo is beslist dat langdurige ziekte volledig zal meegeteld worden als gelijkgestelde periode voor de pensioenmalus bij het vervroegd pensioen. Ook het eerste werkjaar - dus ook voor wie pas aan het jaareinde begon te werken - komt volledig in aanmerking.

Pensioenberekening

Maxime Prévot, vicepremier van Les Engagés, toonde zich opgetogen dat langdurige ziekte volledig gelijkgesteld wordt. "Het is een grote correctie die we aanbrengen op de hervorming, zodat mensen niet dubbel gestraft worden, eerst door ziek te vallen en nadien gestraft te worden bij de berekening van het pensioen."

Een deel van de fiscale hervorming wordt ook vooruit getrokken. Zo begint de regering de werkbonus voor de laagste inkomens al in 2026 te verhogen. Het regeerakkoord voorzag dat in 2029 bruto netto moest zijn voor de laagste inkomens. Een ander deel van de hervorming, ter waarde van een miljard euro, wordt naar 2030 doorgeschoven, zei minister van Financiën en Pensioenen en vicepremier Jan Jambon (N-VA), die de begrotingsinspanning de "lastigste oefening" uit zijn carrière noemde.

Er is ook in beperkte mate ruimte voor nieuw beleid. CD&V-vicepremier en minister van Begroting Vincent Van Peteghem zei dat er "enkele honderden miljoenen euro's" naar Justitie gaan, een departement dat onder druk staat door de overbevolking in de gevangenissen. Net als zijn overige collega's toonde Van Peteghem zich opgelucht met het akkoord, na de "bijzonder intense" onderhandelingen van de voorbije weken. "Maar het moet soms schuren voor het blinkt. Het is belangrijk dat het af en toe een keer klettert, maar uiteindelijk moeten we wel tot resultaten komen", aldus de CD&V-vicepremier.

'Niet evident'

Volgens VRT Nieuws zegt Premier De Wever op de persconferentie dat "de losse eindjes van het zomerakkoord zijn afgewerkt". Hij benadrukt dat het niet evident is geweest. De rode draad is solidariteit, stelt de premier. "Er is zeker barmhartigheid geweest."

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez heeft ook gereageerd in een post op X, het voormalige Twitter. "Er is naar de MR geluisterd.", zo meent hij. Er komt geen verhoging van de btw-tarieven, de winkelkar blijft volledig beschermd."

Duurder gas

In 'De Ochtend' op Radio 1 bevestigt Rousseau dat aardgas duurder wordt. Europa zal ons verplichten gas duurder te maken, dus verhoogt de regering de prijzen stap voor stap via de accijnzen om tegen 2030 op het niveau te zitten dat Europa vraagt, zo stelt Rousseau. Wel gaan de lasten op elektriciteit omlaag en blijft de btw op warmtepompen op 6 procent.

Rousseau geeft toe dat duurdere aardgas moeilijk ligt voor zijn partij, maar als je de slechtste begroting van Europa hebt en de welvaartsstaat wil redden, kan je niet alleen met goed nieuws komen, luidt het. Het gaat volgens hem om "een lichte impact" die vooral in Vlaanderen voelbaar wordt.

Daarnaast wijst Rousseau op 3,7 miljard euro extra boven op de index voor investeringen in zorg, met een aparte enveloppe van honderden miljoenen euro voor het zorgpersoneel. Ook benadrukt hij dat ziekte in de toekomst blijft meetellen in de pensioenen, ook in de pensioenmalus. "Daar hebben we heel hard voor gevochten."

Van de sterkste schouders komt 2 miljard euro extra. "Het is jammer dat we de enige partij waren die een echte miljonairstaks vroegen. Die is er niet doorgekomen", aldus de socialistische voorzitter. Wel komt een half miljard euro extra via de effectentaks. Ook komt er een verhoging van de bankentaks en een extra bijdrage van managementvennootschappen. In de strijd tegen fiscale fraude komt er een fiscaal parket met tien magistraten en extra inspecteurs.