Kir ontkent rol bij fraudeschandaal Sint-Joost: ‘Ik had nooit toegang tot wachtlijst'

Emir Kir (Onafhankelijk), burgemeester van Sint-Joost-ten-Node, voelt zich niet verantwoordelijk voor de grootschalige sociale fraude die jarenlang kon gebeuren bij het sociaalverhuurkantoor van zijn gemeente. Hij roept op de zaken “niet op één hoop te gooien.”

“De verantwoordelijkheid voor wat zich heeft afgespeeld, ligt vooral bij de directeur en gedelegeerd bestuurder van de inmiddels failliete SVK", zo meent Kir, die er daarnaast op wijst dat het gemeentebestuur amper een rol te spelen had bij de controle op het kantoor.

Het schandaal bij het sociaalverhuurkantoor van Sint-Joost beroert nog steeds de gemoederen in de kleinste gemeente van België, bleek woensdagavond op de gemeenteraad. Ahmed Mouhssin, fractieleider van Ecolo-Groen in Sint-Joost, en zijn collega Pascal Lemaire, hoorden Kir uit over het schandaal. Ze peilden naar welke stappen het gemeentebestuur nu zou ondernemen, en of er eerder had kunnen worden ingegrepen.

Interne keuken

“Waarom wist u jarenlang van niets?”, wierp Mouhssin de burgemeester voor de voeten: “U bent verantwoordelijk.” Volgens Mouhssin had de gemeente Sint-Joost de interne keuken bij de SVK beter moeten controleren, aangezien het kantoor kon rekenen op ruime financiële steun van de gemeente.

“Gaat de gemeente ervoor zorgen dat deze zaken niet bij andere administraties kunnen gebeuren, bijvoorbeeld door de gebruikte IT-toepassingen beter te beveiligen?”, vroeg Lemaire. “En gaat de gemeente juridische stappen ondernemen en zich burgerlijke partij stellen in deze zaak?”

Kir wees de vragen van de oppositie van de hand. Maar, hij moest toegeven dat het gemeentebestuur nog steeds weinig zicht had wat er precies is misgelopen bij het kantoor. “Wij weten nog steeds niet welke zaken zich precies hebben afgespeeld, want we hebben nog geen toegang gekregen tot de audit. We hebben daarvoor de vraag gesteld aan het kabinet van de staatssecretaris (Karine Lalieux, PS, red.), die ons doorverwees naar het parket. Onze juridische dienst heeft de vraag gesteld, maar nog geen antwoord ontvangen.”

“Zonder inzage kunnen we geen objectieve analyse maken van de feiten”, zo ziet Kir. “We behouden ons het recht voor om ons burgerlijke partij te stellen. Maar we moeten eerst weten waar we aan toe zijn.”

Een uitleg die op weinig begrip kon rekenen bij Ecolo-Groen. “U moet zich net burgerlijke partij stellen, om inzage te kunnen krijgen in het dossier. Ik weet niet waar u op wacht”, zei Lemaire.

Toewijzingscomité

Ook vanuit Kirs eigen fractie kwamen vragen over de zaak... al waren die eerder aan de oppositie gericht. “U lijdt aan geheugenverlies, u beschermt uw collega”, zo haalde gemeenteraadslid Saïd Benhammou uit naar Mouhssin, die daarmee doelt op PS’er Philippe Boïketé.

In 2019 bracht Mouhssin met zijn fractie namelijk zelf aan het licht dat er problemen waren bij het verhuurkantoor. Op vraag van de schepen van Huisvesting waren namelijk mensen op de wachtlijst ingeschreven, ook al gold er toen een aanmeldingsstop. De toenmalige schepen van Huisvesting... was Philippe Boïketé, tegenwoordig fractieleider van de PS in Sint-Joost. Sinds de breuk van Emir Kir met de PS (in 2020) kan hij met de burgemeester niet meer door één deur, hij belandde intussen in de oppositie.

Het schandaal leidde bovendien tot de oprichting van een speciaal toewijzingscomité bij de SVK, dat de toewijzing van sociale woningen transparant en eerlijk moest doen verlopen binnen het kantoor... tevergeefs, zo zou later blijken uit de audit.

“U bent kort van geheugen, zit er misschien een steekje los bij u?”, klonk het sarcastisch bij Benhammou, volgeling van Kir maar wel MR-lid gebleven. “Volgens de wet ben ik verkozen om het gemeentebestuur te controleren, niet om mijn collega-gemeenteraadsleden te controleren”, repliceerde Mouhssin, wat op hoongelach werd onthaald.

Toezicht

Kir trok daarop zijn handen af van het dossier. Hij wees erop dat de toewijzing van sociale woningen moest gebeuren door het toewijzingscomité. “Wie zat daarin? De voorzitter, ondervoorzitter en de gedelegeerd bestuurder”, benadrukte Kir. “Ik had zelf geen toegang tot de wachtlijst, en ik heb nooit ook maar één afwijkende toewijzing of transfer gevraagd. Nooit. Het is schandalig wat zich heeft afgespeeld binnen het SVK. Er hebben zich ernstige dysfuncties voorgedaan. Maar, wij waren niet de bevoegde toezichthouder.”

Kir hield vol dat het toezicht op het reilen en zeilen binnen het kantoor toekwam aan Brussel Huisvesting, onder de aansturing van staatssecraris Karine Lalieux en haar voorganger Nawal Ben Hamou (beiden PS). “Verschillende alarmsignalen zijn uitgestuurd naar het Gewest en naar de toenmalige schepen van Huisvesting (Boïketé, red.), maar niet naar mij, de burgemeester.”

“Laten we bovendien de zaken niet op een hoop gooien”, klonk het verder. “De verantwoordelijkheid voor de wantoestanden, ligt vooral bij de directeur en de gedelegeerd bestuurder. Het is vreemd dat bepaalde betrokkenen nu niet vermeld worden, maar dat er naar mij wordt gekeken”, meende Kir.

In de zaal waren na de uithalen van Benhammou en Kir alle blikken op Boïketé gericht. Hij was jarenlang schepen in Sint-Joost, zijn broer Christian gedelegeerd bestuurder bij het sociaalverhuurkantoor. Maar de PS-fractieleider in Sint-Joost deed er tijdens de behandeling van het thema het zwijgen toe.

Christian Boïketé werd in 2023 vervangen door Kir-getrouwe en OCMW-voorzitter Luc Frémal als bestuurder bij het kantoor. In de raad van bestuur zaten vooral lokale gemeenteraadsleden, onder wie heel wat leden van Kirs fractie, zoals huidig schepen Mohammed Jabour en de ondervoorzitter van de gemeenteraad Yves Bassambi. Kir zelf zetelde in de raad tot 2018.