Minister De Smedt houdt als enige regerings­lid vast aan woonvergoeding

Elk lid van de Brusselse regering heeft recht op een woonvergoeding van 400 euro en een huishoudvergoeding tot 1.250 euro. Gezien de penibele budgettaire situatie van het Gewest namen alle (ontslagnemende) leden van de regering recent afstand van deze belastingvrije bonus. Alleen begrotingsminister Dirk De Smedt (Anders) ontvangt vandaag nog de volledige som. De PTB wil het volledige systeem op de schop.

Dat herhaalt PTB-fractieleidster Françoise De Smedt morgen in de parlementaire commissie Financiën. Ze wil weten of minister-president Rudi Vervoort (PS) deze netto-toelagen in hun geheel zal afschaffen. De parlementsleden van PTB hebben afgelopen najaar elk regeringslid in lopende zaken bevraagd over hun woon- en huishoudvergoedingen.

“Sinds 2001 kunnen Brusselse ministers en staatssecretarissen een maandelijkse woonvergoeding van 400 euro en een huishoudvergoeding van 1.250 euro ontvangen. Deze inkomsten zijn vrijgesteld van belasting en vereisen geen verantwoording”, zegt Françoise De Smedt. De regel kwam er via een omzendbrief van oud-minister-president François-Xavier de Donnea (MR) uit 2001, nadat de Kamer elk gewest daartoe de bevoegdheid had verleend. PTB noemt het systeem achterhaald en bovendien “onbegrijpelijk” in het licht van de stijgende woonprijzen in Brussel.

“In een gewest waar de huurprijzen jaar na jaar stijgen, zonder enig ingrijpen van de regering, is het onbegrijpelijk dat ministers bovenop hun loon van 11.000 euro per maand nog méér geld ontvangen. Zeker als dat dient voor hun woonuitgaven”, aldus De Smedt in haar parlementaire vraag.

1.650 euro per maand

De PTB-fractie hamert al een tijd op dezelfde nagel. De partij wil alle extra vergoedingen voor ministers op de schop. Op het moment van hun rondvraag rond dit onderwerp, ontvingen minister-president Rudi Vervoort (PS), minister van Economie en Werk Bernard Clerfayt (Défi) en voormalig begrotingsminister Sven Gatz (Anders) de integrale som van 1.650 euro. Vervoort en Clerfayt hebben die vergoedingen inmiddels stopgezet, zo bevestigen hun kabinetten. Bij Vervoort gebeurde dat wel pas daags na berichtgeving over zijn vergoedingen bij RTBF, afgelopen november.

Ook staatssecretaris voor Huisvesting Nawal Ben Hamou (PS) annuleerde toen haar woonvergoeding van 400 euro. Zij behield wel haar huishoudvergoeding, wist RTBF destijds, maar reageerde niet opnieuw bij onze redactie.

Mobiliteitsminister Elke Van den Brandt (Groen) annuleerde beide vergoedingen al in september, zo bevestigt haar kabinet. Ecolo-regeringsleden Alain Maron en Barbara Trachte hadden de vergoedingen nooit aanvaard bij hun aantreden in 2019. Staatssecretaris voor Stedenbouw Ans Persoons (Vooruit) ontving nooit een woonvergoeding, maar wel een maandelijkse huishoudvergoeding. Zij trad pas aan in 2023. “Ook zij ontvangt die vergoeding sinds november niet meer”, benadrukt haar woordvoerder.

Opvallend is dat nu alleen Dirk De Smedt (Anders) het volledige maandbedrag van 1.650 euro nog int. Hij verving Sven Gatz pas eind oktober als nieuwe begrotingsminister en pleit op andere vlakken uitdrukkelijk voor “budgettaire orthodoxie” in het gewest.

Onze redactie kreeg voorlopig alleen zijn kabinet te spreken, niet de minister zelf. Het is dus niet duidelijk of De Smedt de vergoeding in de toekomst wenst te schrappen.

Symbooldossier

Dat de liberale minister zijn regeringsgenoten (nog) niet volgt in de recente knip, past in elk geval in de partijtraditie. “In 2019 waren het ook de Nederlandstalige partijen Open VLD (vandaag Anders, red.) en CD&V die tegenhielden dat de vergoeding van de vicevoorzitter in het parlement sterk zou dalen”, herinnert Jean Faniel zich, directeur van het onderzoekscentrum CRISP. Hij bestudeert de vergoedingen van Brusselse, Waalse en federale ministers.

“We zien nu dat de PS-regeringsleden slechts volgen zodra ze ertoe gedwongen werden, terwijl Ecolo-ministers al langer op eigen initiatief dit soort vergoedingen hadden geweigerd, ook in Wallonië”, zegt Faniel.

Het schrappen van deze vergoedingen zal op zichzelf weinig besparing opleveren, voegt hij eraan toe.

“Dit is een symbooldossier voor de PTB, want we gaan uiteraard de Brusselse begroting niet redden met deze ministeriële vergoedingen alleen”, zegt Jean Faniel. “Het is wel belangrijk om te weten dat ze niet om woonuitgaven draaien. Vierhonderd euro per maand is niet voldoende om een woning in Brussel te betalen, terwijl 1.250 euro veel is voor huishoudelijke uitgaven. Er bestaat geen enkel helder kader om deze bedragen te verantwoorden.”

Faniel noemt het dus liever “fictieve” vergoedingen. “Ze dienen vooral om het nettoloon van de ministers op te krikken, via een belastingvrije toelage”, zegt hij.

Afschaffing niet in zicht

Die lonen schommelen in Brussel tussen de 10.000 en 11.000 euro netto, zegt hij, afhankelijk van de ministerpost. “En de wetgeving bepaalt dat het aan de regering is om deze lonen zelf vast te leggen, niet aan het parlement”, merkt hij nog op.

In een nota van oud-formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) lag een besparingspiste op tafel in de ministerlonen, maar dan vooral door die eenmalig niet te indexeren. “Wij hebben aan dat voorstel toegevoegd om ook de vergoedingen af te schaffen”, klinkt het bij Vooruit.

De ontslagnemende regering houdt het voorlopig bij een groepsafspraak om de vergoedingen voortaan te weigeren, maar elk regeringslid kan zelf kiezen om die afspraak al dan niet te volgen. Minister-president Vervoort wil in lopende zaken niet beslissen dat het hele systeem op de schop moet, zegt zijn woordvoerster Selin Salün. “Wij vinden dat het aan de toekomstige Brusselse regering is om de regels vast te leggen van hoe zij wil functioneren”, klinkt het.

Eén kabinet kaatst de bal overigens terug naar het parlement, waar ook aanvullende vergoedingen bestaan. “Dat klopt, maar die vergoedingen zijn onderhevig aan belastingen en pensioenbijdragen”, verduidelijkt Jean Faniel. “Dat is voor de ministers niet het geval.”