Minister in spe Dirk De Smedt: dossiervreter met een handleiding

Als alles volgens plan verloopt, neemt Dirk De Smedt binnenkort de fakkel over van Sven Gatz als Brussels minister van Financiën en Begroting. De Open VLD’er staat te boek als een intelligente technocraat met het temperament van een “eigenzinnig werkpaard”.

Dirk De Smedt is geen onbekende in de Wetstraat. Veertien jaar geleden schoof hij als fiscaal expert voor Open VLD al mee aan bij de ellenlange federale formatie die uitmondde in een tripartiteregering met Elio Di Rupo (PS) aan het roer.

De liberale sherpa liet meteen zijn stempel na. Zo zou hij volgens de overlevering fel van leer hebben getrokken tijdens de gespannen onderhandelingen over de financieringswet.

Brussel kreeg te veel geld toegeschoven, vond De Smedt. Hij zou zijn stem zodanig verheven hebben tegen collega-onderhandelaars dat Di Rupo persoonlijk de kamer met sherpa’s binnenstormde en toenmalig Open VLD-voorzitter De Croo het brandje moest blussen.

“Dat herinner ik mij niet”, reageert de gewezen premier droogjes. Meer wil De Croo er niet over kwijt. “De Smedt heeft als kabinetschef en in de administratie een stevig parcours gereden. Laat hem het nu maar bewijzen.”

Na zijn passage als kabinetschef van vicepremier en federaal minister van Begroting Guy Vanhengel, van de zomer van 2009 tot eind 2011, kreeg De Smedt de touwtjes van Brussel Fiscaliteit in handen. Ondertussen runt hij de gewestelijke overheidsdienst al dertien jaar.

“Open VLD heeft destijds mee aan de kar getrokken om Brussel Fiscaliteit als aparte entiteit op te richten zodat Dirk zijn eigen ploeg kon leiden”, zegt een bron die achter de schermen actief is in de Brusselse politiek.

'Neerbuigend’

“Zijn leiderschapskwaliteiten staan buiten kijf, maar door zijn intelligentie is hij niet altijd de makkelijkste. Voor wie niet op zijn niveau kan meepraten, kan hij al snel neerbuigend overkomen”, zegt diezelfde bron.

De Smedt stond mee aan de wieg van SmartMove, het project om rekeningrijden van de grond te krijgen in het gewest, dat door politieke twisten nog steeds in de koelkast zit. “Hij pakte dat goed aan, erg resultaatgericht. Dat het project politiek vervolgens blokkeerde, ligt niet aan hem”, klinkt het bij iemand die met De Smedt samenwerkte aan SmartMove.

“Hij denkt out-of-the-box, wil graag bestaande structuren en logica’s omgooien, maar moet ook rekening houden met de context waarin die veranderingen tot stand komen. Dirk wil soms te snel gaan, sneller dan wat mogelijk is. Als hij dan voelt dat de rest niet volgt, kan hij heftig uit de hoek komen.”

“Het is een eigenzinnig werkpaard”, vat een Brussels kopstuk samen. “Met alle voor- en nadelen die zo’n combinatie met zich meebrengt.”

Tegelijkertijd wordt De Smedt omschreven als dealmaker. “Hij vond als voorname stem binnen de Brusselse Open VLD dat Sven Gatz als minister van Begroting te weinig op zijn strepen stond. Met Dirk zal het sneller clashen met andere regeringsleden, maar uiteindelijk sleurt hij daar wel een deal uit”, klinkt het bij een ingewijde.

De Smedt, die in 1999 afstudeerde als licentiaat economische wetenschappen, hield de afgelopen jaren al de vinger aan de pols van de Brusselse begroting. Vorig jaar kwam hij aan het hoofd van de stuurgroep ‘Begrotingswaakzaamheid’, die de penibele staat van de Brusselse kas in kaart moest brengen.

'Stijlbreuk’

“Als er iemand is die alle nuances van de complexe Brusselse politiek kent, is hij het wel”, zegt een partijgenoot. De vraag is wel hoe die technische bagage zich zal vertalen naar een eerste politiek mandaat en de spelletjes en media-aandacht die daarbij komen kijken.

“Dirk zal die politique politicienne wel snel onder de knie krijgen. Hij kent de politieke wereld al en is clever genoeg. Bovendien heb ik hem op massavergaderingen met ambtenaren, professoren en politici het publiek zien begeesteren. Hij is heel voluntaristisch.”

“Hoe zich dat in Brussel uiteindelijk electoraal zal vertalen, is een andere vraag. Guy Vanhengel en Sven Gatz, dat zijn Brusselaars van jongs af die het Nederlandstalig netwerk als hun broekzak kennen.”

De Smedt lijkt daarentegen wel de geknipte figuur om de Brusselse lijn van nieuwbakken partijvoorzitter Frédéric De Gucht te bewaken: het gewest moet op dieet. “Hij zal voor een stijlbreuk zorgen.”