Parlement eist meer transparantie over nieuwe schijf van voorlopige twaalfden

Minister van Begroting en Financiën Dirk De Smedt (Open VLD) heeft deze maandag een ontwerp van ordonnantie voor de voorlopige twaalfden voor januari, februari en maart 2026 voorgesteld in het parlement. Alleen zou de regering daarin zonder inspraak van het Brussels parlement met budgetten kunnen schuiven, waarschuwt het Rekenhof. Volgens De Smedt behoudt het parlement wel degelijk de controle.

Het Rekenhof waarschuwt dat de Brusselse regering in lopende zaken in het ontwerp van voorlopige twaalfden voor de eerste drie maanden van 2026, probeert om zonder inspraak van het parlement met kredieten te kunnen schuiven. Volgens het Rekenhof heeft minister De Smedt "door het weglaten van de ontvangstenramingen en de opschorting van de begrotingsspecialiteit" de budgettaire bevoegdheden van het parlement "grotendeels uitgehold".

Daarnaast zou de regering binnen het uitgavenplafond de begrotingskredieten ­volledig kunnen herschikken ­zonder de toelating van het Brussels par­lement. In artikel 18 van de nieuwe begrotingsordonnantie staat namelijk dat “het mogelijk is om te herverdelen over programma’s en opdrachten heen om tegemoet te komen aan verplichte betalingen. Voor deze afwijking is een regeringsbeslissing noodzakelijk”.

De parlementsleden voelen zich daarmee buitenspel gezet. “Als er afwijkingen nodig zijn op bepaalde uitgavenposten, moet men dat dan niet op voorhand rechtvaardigen?” wilde Gilles Verstraeten van N-VA weten.

'Begrotingsruiters'

Concreet is deze vijfde schijf aan voorlopige twaalfden meer conservatief dan de vorige schijven, of liever “orthodox” zoals minister van Begroting Dirk De Smedt (Open VLD) het uitdrukt. De nieuwe rekening is nog altijd gemaakt op basis van de budgetten van 2024, toen Brussel nog een volwaardige begroting had, maar wel strikter dan de begroting voor de eerste drie maanden dan vorig jaar. Die waren nochtans op dezelfde budgetten gebaseerd.

Volgens De Smedt komt dat omdat ze voor de hele oefening binnen de strikte verdeling van drie twaalfden van het vorige jaarbudget zijn gebleven. Dat gebeurt volgens de Open VLD'er "met gecontroleerde flexibiliteit". Daarvoor zijn de zogeheten 'ruiters voor herverdelingen' (bijzondere bepalingen in de begrotingswetgeving) versterkt, "niet om meer uit te geven, maar om correct te kunnen uitvoeren wat absoluut nodig is".

Dat is volgens de minister nodig "omdat de realiteit van 2026 niet volledig aansluit op de begroting 2024, omdat onvoorziene omstandigheden zich kunnen voordoen, en omdat dit mechanisme transparanter en controleerbaarder is dan provisies". "Het parlement behoudt de controle en geeft de regering in lopende zaken de nodige slagkracht om de continuïteit te blijven verzekeren. En elke verschuiving wordt in alle openheid medegedeeld aan het parlement én het Rekenhof", besloot hij.

Lager dan vorig jaar

In het parlement wilde de MR-fractie weten hoe het kan dat de begrotingstabellen voor de eerste drie maanden van 2026 zodanig verschillen van de tabellen van dezelfde periode in 2025. Parlementslid Benjamin Dalle (CD&V) vreest dan weer dat "de regering haar eigen shutdown organiseert". "De minister legt een strakke 3/12-regel op aan alle diensten, ook aan die waarvan hij perfect weet dat hun wettelijke verplichtingen hoger liggen – denk aan de gestegen loonuitgaven door indexeringen", zegt Dalle. "Zo dreigt hij verschillende Brusselse administratie in maart tegen een muur te laten lopen, met zelfs het risico dat lonen niet meer kunnen worden betaald. Deze manier van werken is onaanvaardbaar."

Ter herinnering, vorig jaar waren in de eerste schijf van voorlopige twaalfden al meer dan drie twaalfden besteed. Dat kwam onder meer omdat bepaalde contracten in het begin van het werkjaar dienen te worden betaald, zo luidde toen de redenering.

Minister De Smedt zal pas volgende week antwoorden op de bezorgdheden van de parlementsleden, in de volgende commissievergadering Begroting en Financiën.