Politiek reageert op fraude bij sociaal­verhuurkantoor Sint-Joost: ‘Gemeente treft schuld'

De lokale fractie van Ecolo-Groen Sint-Joost reageert dinsdag 'woedend' op de onthullingen over jarenlange fraude en wanbeheer bij het sociaalverhuurkantoor van de gemeente. De MR vraagt dat de onderzoekscommissie naar de Anderlechtse Haard zich ook op de misstanden in Sint-Joost richt.

Meer dan twintig jaar lang werd een sociaalverhuurkantoor in Sint-Joost geplaagd door fraude. Medewerkers gaven zichzelf en hun dichte kring een sociale woning, en sjoemelden met de boekhouding, zo blijkt dinsdag uit een onderzoek van BRUZZ.

“Wat in de pers is verschenen, overtreft wat we al vreesden”, reageert Ecolo, dat in Sint-Joost in de oppositie zit. “Het gaat hier niet om enkele rotte appels, maar om een georganiseerd systeem.”

Ecolo meldt dat hun gemeenteraadslid Pascal Lemaire pas in juli 2025 werd aangesteld als lid van de raad van bestuur van AISSJ. “Hij moest daar vaststellen dat geen enkel document dat aan de raad van bestuur werd voorgelegd, het mogelijk maakte de ware omvang van de problemen te identificeren. Een deel van deze problemen werd tussen neus en lippen door wel erkend door de oudere leden van de raad, afkomstig uit het huidige gemeentebestuur. Zij waren op de hoogte, maar hebben de nieuwe bestuurders niet de middelen gegeven om een duidelijk beeld te krijgen van de situatie.”

“Het gemeentebestuur wordt geacht om toezicht te houden. Maar onder hun bestuur heeft een kankergezwel een sociale instelling aangevreten die cruciaal was voor honderden gezinnen. Dit heeft het vertrouwen in een hele sector geruïneerd. De politiek draagt hierin een zware verantwoordelijkheid", haalt de fractie uit.

Kwetsbare gezinnen

“Het echte schandaal, dat zijn de vele slachtoffers”, klinkt het verder. “Er zal veel worden gesproken over het verspilde overheidsgeld, dat is terecht. Maar het belangrijkste is dat dit systeem gezinnen die daar recht op hadden, fatsoenlijke huisvesting heeft ontzegd en hen terzijde heeft geschoven ten gunste van anderen." Verder hekelt de partij dat voor een dertigtal gezinnen na het faillissement nog steeds geen oplossing is gevonden. "Dit zijn mensen die tot de meest kwetsbaren van onze gemeente behoren."

De Groenen eisen dat parlementsleden inzage krijgen in de audit en dat er “onmiddellijk” een oplossing wordt gevonden voor de dertig gezinnen die nog geen sociale woning hebben na het failliet van het SVK. Ze willen ook dat de regering-Dilliès strenge controlemechanismen invoert voor SVK’s, en vragen om een grondige doorlichting van de hele gemeentelijke administratie van Sint-Joost door het Gewest.

Burgerlijke partij

Verder noemde Loubna Azghoud, fractieleider van de MR in het Brusselse parlement, de toestand in Sint-Joost “de meest brutale vorm van vriendjespolitiek op het gebied van huisvesting”. De partij wil dat de onderzoekscommissie naar de Anderlechtse Haard - die er kwam na een ophefmakende Pano-reportage over cliëntelisme - zich ook richt op de misstanden in Sint-Joost.

Ook de gewestelijke regeringspartij Anders reageerde op de onthullingen, bij monde van Brussels parlementslid Sven Gatz. “Stop de vriendjespolitiek waarbij steeds dezelfde mensen elkaar helpen”, schrijft hij in een post op X. “Anders wil duidelijkheid over wie verantwoordelijk is en sancties voor de verantwoordelijken. In het geval van een gerechtelijk onderzoek moet de Brusselse regering zich burgerlijke partij stellen.”

Tot slot lieten oppositiepartijen N-VA en Défi hun afschuw blijken. “Fraude in de sociale huisvestingssector in Brussel is diepgeworteld. Twintig jaar lang werd gesjoemeld met tot 90 procent van de toewijzingsdossiers in Sint-Joost. Het Gewest greep nooit in, tot de boel failliet ging”, zo klaagt Brussels parlementslid Mathias Vanden Borre van N-VA. “Een nieuw schandaal van sociale fraude, en opnieuw komt de PS in beeld. Telkens opnieuw”, reageert zijn partijgenoot en Vlaams parlementslid Karl Vanlouwe op X.

Oud-staatssecretaris voor Huisvesting Nawal Ben Hamou (PS) en Emir Kir (Onafhankelijk), de burgemeester van Sint-Joost-ten-Node, waren niet bereikbaar voor een reactie.

Lalieux: 'Meer efficiëntie creëren bij sociale verhuurkantoren'

"We zien dat het in wezen de medewerkers en werknemers zijn die structurele fraude organiseren", zegt staatssecretaris voor Sociale Huisvesting Karine Lalieux (PS) in een reactie aan BRUZZ. Ze wijst erop dat ze kort na haar aanstelling de audit over de fraude in Sint-Joost meteen heeft doorgespeeld aan het parket.

Ze ziet twee mankementen in het huidige systeem. "De subsidies worden gecontroleerd, maar wat vandaag niet door het Gewest wordt gecontroleerd, zijn de toewijzingen en afwijkingen bij sociale woningen. Dat roept vragen op. Daarnaast bestaat er gemeenschappelijke software waarin normaal gezien een wachtlijst van kandidaten wordt bijgehouden. Die gemeenschappelijke software wordt echter niet door alle sociale verhuurkantoren op dezelfde manier gebruikt. Ze werd niet gebruikt door dat van Sint-Joost. Ook dat roept vragen op."

Lalieux belooft tegen het einde van dit jaar met voorstellen naar de Brusselse regering te komen die de gebreken moeten verhelpen. "We zullen bekijken hoe we veel meer efficiëntie kunnen creëren binnen de sociale verhuurkantoren. Maar ik wil niet dat opnieuw de hele sector in diskrediet wordt gebracht. Die sector beheert immers 8.000 woningen, huisvest 8.000 gezinnen en zorgt ervoor dat betaalbare woningen hier in Brussel nog steeds toegankelijk blijven."