Politieke spelletjes kapen onderzoekscommissie Anderlechtse Haard

De onderzoekscommissie over de Anderlechtse Haard wordt overheerst door twisten en gekibbel. De PS kijkt toe en neemt en passant de VRT op de korrel.

In het Brussels parlement zaten de leden van de onderzoekscommissie over de Anderlechtse Haard donderdag voor de zesde keer bijeen. Tot nu toe lag de focus vooral op een schets van de werking van de sociale huisvestingsmaatschappij.

Vorige week kwamen enkel woonexperten en vertegenwoordigers van de sociale huisvestingsmaatschappijen van Evere, Oudergem en Watermaal-Bosvoorde aan bod.

Deze week gaven zij de fakkel door aan een professor publiek recht en een advocate, auditeurs van de BGHM, de journalisten achter de Pano-reportage waardoor de bal aan het rollen ging, en medewerkers van de Anderlechtse Haard.

'Roepen en schreeuwen’

Ondertussen hebben de commissieleden al een derde van de voorziene zes weken achter de kiezen, maar wordt de onderzoekscommissie voorlopig overschaduwd door politieke spelletjes.

Zo viel woensdagochtend een nodeloze woordenwisseling op over wie waar moest plaatsnemen in de commissiezaal, een discussie die een geërgerde Pascal Smet (Vooruit) “een onderzoekscommissie onwaardig” noemde. Hij kreeg bijval van Fouad Ahidar (TFA). “Ik was wat te laat, ik had een afspraak bij de oogarts. Maar ik heb jullie op de fiets naar het parlement via mijn oortjes bezig gehoord. Franchement, laten we daarmee ophouden.”

Hoe futiel dat dispuutje inhoudelijk ook was, het toont vooral aan dat de frustraties over de gang van zaken crescendo gaan. Dat werd vierentwintig uur later pijnlijk duidelijk nadat de zitting met een uur vertraging werd afgetrapt.

Het commissiebureau, waarin zowel meerderheids- als oppositiepartijen zetelen, heeft immers nog geen definitieve lijst afgeklopt met de getuigen die de commissie wil horen en de documenten die opgevraagd moeten worden. Dat is nochtans een essentiële stap om te doen wat zoveel partijen luidkeels riepen na de Pano: de Anderlechtse Haard “tot op het bot” tegen het licht houden.

Imane Belguenani (Anders) stak donderdag het vuur aan de lont. “Het bureau vindt geen akkoord over de lijst met mensen die ze willen uitnodigen voor hoorzittingen. Sluit een akkoord, zodat ik mij kan voorbereiden. Kunnen jullie niet wat sneller werken?”

Het duurde niet lang voordat Gilles Verstraeten (N-VA) in overdrive ging. “We hebben geen akkoord in het bureau omdat er geen akkoord is binnen uw meerderheid”, richtte hij zich tot Belguenani. “Wanneer we dan dicht bij een akkoord komen, wordt het bureau stilgelegd, loopt een deel van de meerderheid naar buiten en wordt er naar mij geroepen en geschreeuwd. Ik ben het beu om dan hier van diezelfde meerderheid kritiek te krijgen. Ik word gesaboteerd door uw meerderheid. Het mag eens gaan stoppen.”

Een bron laat donderdagavond weten dat de discussie over de commissieagenda wel de goede richting uitgaat.

Kalm blijven

Er komt ook daarnaast kritiek op de houding van de PS in de onderzoekscommissie. “Wij hebben evenwichtige voorstellen gedaan over wie we kunnen horen, op basis van de voorstellen van de verschillende partijen. Maar ik heb het gevoel dat sommigen de zaak rekken zodat de onderzoekscommissie na 21 juli zou kunnen verdergaan.”

Verstraeten liet donderdag een ander geluid horen. “Ik heb zelf deze ochtend ontdekt wie we vandaag horen (sociaal werkers van de Anderlechtse Haard, JB). Zij zijn uitgenodigd zonder mandaat van het bureau. Ze staan hier in de gang te wachten omdat ze gevraagd zijn door de PS. De personen die door de andere zes partijen in het bureau zijn uitgenodigd, mogen niet komen.”

Woensdag fronsten onder anderen Stijn Bex (Groen), Benjamin Dalle (CD&V) en Louis de Clippele (MR) dan weer de wenkbrauwen toen de PS frontaal in de aanval ging tegen de Pano-journalisten die naar het parlement afgezakt waren. Plots was het discours van PS-voorzitter Paul Magnette, die wel vaker vocaal is over het belang van persvrijheid, ver weg.

“Jullie stellen de ex-secretaresse van Lotfi Mostefa (voorzitter Anderlechtse Haard, JB) voor als centrale getuige die geloofwaardig en betrouwbaar is, terwijl er een gerechtelijk onderzoek tegen haar loopt”, aldus Jamal Ikazban (PS). “Dat is vermeld in de reportage”, counterde Dalle. “Het minste wat we kunnen verwachten is dat wie deelneemt aan deze commissie de Pano-reportage heeft gezien.”

Yannick Piquet (PS) deed er in de slotminuten van de hoorzitting nog een schepje bovenop tijdens zijn vragen aan de Pano-redactie. “Is journalistieke neutraliteit voor jullie een gegarandeerd gegeven of een na te streven doel?” En, zo voegde hij eraan toe: “Kan u mij de samenstelling van de raad van bestuur van de VRT geven?”

Pano-journalist Stefaan Meerbergen probeerde naar eigen zeggen kalm te blijven. “Nee, ik kan u die samenstelling nu niet geven. We hebben hier onze werkwijze uit de doeken gedaan en het is aan u om te oordelen over onze neutraliteit.”

Akremi

Heeft de onderzoekscommissie dan nog niets naar boven gebracht? Emile Luhahi (Groen) vindt van wel. “Zo hebben de auditeurs van de BGHM het vermeende goed bestuur, zoals Lotfi Mostefa beweerde, compleet tegengesproken.”

In heel 2024 is er bijvoorbeeld nooit een herinnering voor achterstallige huur verstuurd, merkt Luhahi op. “Aankoopprocedures verlopen rommelig en communicatiekosten zijn geëxplodeerd. Dat bewijst niet dat er gesjoemeld wordt, maar wel dat de controlemechanismen ontbreken.”

Er kwam ook, via de Pano-journalisten, aan het licht dat ex-BGHM-voorzitter Safouane Akremi zou gevraagd hebben aan Lotfi Mostefa om geen facturen te sturen naar huurders vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dat bericht dook ook op in de Pano-reportage, maar VRT-journalist Tobias Santens gaf woensdag aan dat dat bericht van het adres van Akremi kwam.

De komende weken moeten uitwijzen of de onderzoekscommissie het klassiek gekibbel weet te overstijgen. “De realiteit is dat het politiek dividend door een hoop partijen gedeeld moet worden”, fluistert een hoge bron.

Zowat elke partij – behalve de PS – aast namelijk op een deel van de taart. Mogelijk is die honger over vier weken, wanneer de onderzoekscommissie op haar einde loopt, nog niet gestild. De vraag is of er dan gepusht zal worden voor een verlenging van de onderzoekscommissie via een stemming in het plenair halfrond.