PS kan voorzitter onderzoeks­commissie claimen

Volgens de geldende verdeelsleutel moet een PS’er de onderzoekscommissie rond de Anderlechtse Haard in goede banen leiden. Daar staat niemand voor te springen. “Een voorzitter kan procedures manipuleren: exact wat in de Anderlechtse Haard gebeurd is”, zegt N-VA-fractieleider Gilles Verstraeten.

In de wandelgangen van het Brussels parlement leeft de vrees dat de onderzoekscommissie rond de Anderlechtse Haard een tandeloze affaire wordt.

Dat heeft onder andere te maken met de timing: het meerderheidsakkoord dat tot de oprichting van de commissie heeft geleid, klokt af op een zestal weken. Op 21 juli zou de commissie haar conclusies al moeten trekken.

“En dat terwijl de onderzoekscommissie rond Samusocial, naar mijn gevoel een veel minder complexe zaak, meer dan zes maanden duurde”, reageert N-VA-fractieleider Gilles Verstraeten in een gesprek met BRUZZ.

“Je moet documenten opvragen en die doornemen, de nodige administratieve handelingen verrichten, de werking van de commissie vastleggen, bepalen wie wanneer gehoord wordt ... De opstart alleen al duurt verschillende weken.”

18 zittingen

Ook in de scope van de onderzoekscommissie is geknipt. De inmenging bij toekenningsprocedures waar de Pano-reportage op inzoomde, is geschrapt in de tekst van de MR en Anders, die maandag in de oprichting van de commissie resulteerde.

Groen-fractieleider Stijn Bex nuanceert. “De onderzoekscommissie zal over de werking van de Anderlechtse Haard gaan. Het spreekt dus voor zich dat we elementen uit de Pano zullen bespreken.”

Zijn MR-evenknie Loubna Azghoud wil dat niet gezegd hebben. “De Pano heeft iedereen gealarmeerd, maar er was al maandenlang sprake van anomalieën bij de Anderlechtse Haard. Daar moeten we ons op richten.” Het parket opende voor de VRT-reportage namelijk al drie dossiers rond de socialehuisvestingsmaatschappij en legde na de uitzending een corruptieonderzoek aan.

Verder ziet de MR-fractieleider geen graten in de timing. “We willen de commissie drie keer per week laten bijeenkomen, dus dan gaat het over zeker achttien zittingen. De bijzondere commissie over Metro 3 is al maanden aan de gang en kwam 25 keer samen. Bovendien willen we via een stemming in het parlement de onderzoekscommissie verlengen als er nieuwe elementen aan het licht komen”, aldus Azghoud.

Onderhandelingsmunitie

Opvallend is dat PS volgens de roterende verdeelsleutel die van toepassing is het voorzitterschap van de onderzoekscommissie mag claimen. Het is voorlopig onduidelijk of de socialisten daar afstand van zouden doen.

Een bron sluit niet uit dat de PS het voorzitterschap zou claimen om het in te zetten als onderhandelingsmunitie. Als de PS de voorzitter niet levert, schuift die rol door naar een parlementslid van Les Engagés.

Zowel bij de meerderheid als op de oppositiebanken lijkt niemand het een goed idee te vinden dat de PS aan het stuur van de commissie komt te zitten.

“Ik denk dat iedereen met wat democratisch fatsoen wel begrijpt dat dat onkies zou zijn”, aldus Verstraeten. “Een voorzitter kan procedures manipuleren: exact wat in de Anderlechtse Haard gebeurd is.”

Het wordt ook uitkijken naar de samenstelling van het bureau van de onderzoekscommissie. “Dat bureau zal bijvoorbeeld de afstemming met het parket moeten coördineren”, weet Verstraeten. In principe zal het bureau bestaan uit een parlementslid van de MR, de PS, de PTB en Groen of Team Fouad Ahidar.

In totaal zal het parlementaire onderzoeksorgaan uit vijftien leden bestaan van de partijen met stemrecht: vier van de MR, drie van de PS en de PTB, en telkens één vertegenwoordiger van Les Engagés, Ecolo, Groen, Team Fouad Ahidar en de N-VA.

Verder krijgen de kleinere erkende fracties een waarnemende rol. Het gaat dan over Défi, Anders, Vooruit, PVDA en CD&V. “Zij hebben toegang tot de documenten en kunnen volwaardig deelnemen aan de werkzaamheden”, aldus Bex. “Maar als er bijvoorbeeld discussie komt over wie er gehoord wordt, moet dat met een stemming opgelost worden. Dan kunnen zij niet meestemmen.”

'Een andere PS’

Verstraeten vreest voor zulke discussies. “Bij Samusocial steunde de PS de oprichting van een onderzoekscommissie nog. Nu hebben we met een andere PS te maken. Wat als de onderzoekscommissie iets doet wat de PS niet zint? Gaat de partij dan weer dreigen binnen de meerderheid, en gaan de liberalen dan weer inbinden?”

Een onderzoekscommissie kan namelijk gegevens opvragen zoals het Whatsappverkeer tussen Lotfi Mostefa (PS), spilfiguur in de zaak rond de Anderlechtse Haard, en zijn secretaresse, de klokkenluider in de Pano-reportage.

“Als de PS zoiets blokkeert, dan riskeert deze commissie niets meer of minder dan een veredelde doofpotoperatie te worden.”

Er wordt rekening mee gehouden dat de socialisten invloed zullen uitoefenen op de leden van de PTB en Team Fouad Ahidar. “De rest zal dus eensgezind moeten zijn”, zegt een bron. Dat lijkt geen evidentie te worden: binnen de MR is er bijvoorbeeld een vleugel die de zaak niet te hard wil oppoken om de meerderheid niet te zwaar onder druk te zetten.

Vrijdag moet de onderzoekscommissie nog groen licht krijgen in het parlement.