PS zint op wraak nu onderzoekscommissie Anderlechtse Haard onafwendbaar lijkt

De Brusselse regering lijkt de nakende onderzoekscommissie over de Anderlechtse Haard te gaan overleven, maar de samenhang van de meerderheid dreigt wel een flinke knauw te krijgen. “De PS zal drie jaar lang wraak willen nemen.”

Enkele uren nadat het Brussels parket binnenviel in lokalen van de Anderlechtse Haard en de woning van voorzitter Lotfi Mostefa (PS), ook schepen van Huisvesting in Anderlecht, verscheen Brussels staatssecretaris Karine Lalieux (PS) op het toneel in het parlement.

De commissie Huisvesting draaide uiteraard over de wantoestanden bij de Anderlechtse sociale huisvestingsmaatschappij, maar Lalieux was niet naar het parlement gekomen om het over de handel en wandel van Mostefa te hebben.

“Ik respecteer het werk van het parket en het is goed dat er snel gehandeld wordt”, aldus Lalieux in een gesprek met BRUZZ in de wandelgangen van het parlement. “Maar het is het mijn rol om met de BGHM (de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij, die het toezicht houdt over lokale sociale huisvestingsmaatschappijen, JB) na te gaan of de uitzonderingsprocedures in 2024 en 2025 zijn gerespecteerd. Ik ga geen whatsappberichten analyseren.”

Uitzonderingen

Het waren whatsappberichten die in de Pano-reportage over de Anderlechtse Haard blootlegden hoe Mostefa in 2024 en 2025 de toewijzing van sociale woningen in de gemeente beïnvloedde uit cliëntelistische motieven.

Maar tijdens de commissie Huisvesting bleef Lalieux op de vlakte over de inhoud van de reportage. “Volgens de BGHM is er sprake van onregelmatigheden, maar geen illegale praktijken.”

Ze zou ook een nieuwe analyse hebben opgevraagd van de uitzonderingsprocedures en ‘mutaties’ - wanneer een gezin in een andere sociale woning geplaatst wordt - bij de toewijzing van sociale woningen door de Anderlechtse Haard.

Uit cijfers blijkt namelijk dat de Anderlechtse Haard in 2024 zelf over meer uitzonderingen besliste dan de BGHM zelf, wat erop neerkomt dat voorzitter Lotfi Mostefa “met een zekere souplesse” kon beslissen welke dossiers ontsnappen aan de klassieke toewijzingsprocedure.

“Die uitzonderingsdossiers zijn urgente situaties: vrouwen die het slachtoffer zijn van agressie of gezinnen die op straat zijn gekomen door een brand, bijvoorbeeld”, duidde Lalieux in de commissie.

Maar de Pano gaf aan dat uitzonderingen er leken te komen nadat Mostefa zijn duim omhoogstak voor een dossier omdat hij er bijvoorbeeld electoraal garen bij kon spinnen. “Ik ken de aard van de dossiers waar Pano het over had uiteraard niet”, reageert Lalieux op een vraag van onze redactie daarover. “En ja, ik heb de reportage gezien.”

'Niet oké’

Niet alleen voor de oppositiepartijen, maar ook voor de regeringspartners van Lalieux volstond haar uitleg niet. “U belooft controlemechanismen, dat juich ik toe”, zei Anders-fractieleider Imane Belguenani tijdens de commissie. “Maar het is duidelijk dat de voorzitter van een sociale huisvestingsmaatschappij de toewijzingsprocedure beïnvloedt. Dat is niet oké.”

Voor Anders en ook de MR blijft de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie de logische volgende stap. “We moeten ons licht schijnen op de zaak, ook om na te gaan of we moeten sleutelen aan de regels van het sociale woonbeleid”, reageert parlementslid Louis De Clippele aan BRUZZ. “Dat moet met een onderzoekscommissie.”

Groen, Vooruit en Les Engagés zijn minder stellig, maar zouden zo’n onderzoekscommissie ook niet tegenhouden.

Binnen de meerderheid lijkt de spanning te snijden nu Anders-voorzitter Frédéric De Gucht ermee dreigt om uit de regering te stappen als er geen onderzoekscommissie gelanceerd wordt - al spreken regeringspartijen een parfum de crise tegen.

“Die onderzoekscommissie zal er komen. Ik begrijp niet waarom je daartegen zou kunnen zijn. Dit gaat over de geloofwaardigheid van de politiek”, zegt De Gucht donderdagnamiddag aan onze redactie.

Moederziel alleen

De PS blijft in de meerderheid moederziel alleen staan in haar verzet tegen een onderzoekscommissie rond de Anderlechtse Haard.

Op de oppositiebanken krijgen de socialisten enkel steun van Team Fouad Ahidar. Er bestaat dus een ruime meerderheid om maandag tijdens de commissie Algemene Zaken de oprichting van een onderzoekscommissie te stemmen. Er komen drie teksten die in die richting gaan op tafel: van de N-VA, van Ecolo en Défi, en van Anders en de MR.

De vraag is wel welke meerderheid het zal halen. Oppositiepartij Ecolo is niet geneigd om het voorstel van de liberalen te steunen. Ecolo en Défi hadden als eerste een tekst ingediend, maar die wou de MR niet steunen, “omdat ze van Ecolo komt”.

De MR en Anders kwamen vervolgens met een eigen voorstel op de proppen, maar er zou bij Ecolo en de PTB/PVDA weinig animo zijn om hun schouders onder die tekst te zetten.

Samenhang zoek

Hoe dan ook lijken goedgeplaatste regeringsbronnen ervan uit te gaan dat er een onderzoekscommissie komt. De PS dreigt in dat geval met repercussies.

De tweede grootste regeringspartij zou niet uit de meerderheid stappen, maar wel met een precedent kunnen schermen om in de toekomst zelf buiten de meerderheid om voorstellen te lanceren waarvoor een linkse wisselmeerderheid mogelijk is. Dan zit het spel op de wagen en is de samenhang binnen de regering-Dilliès zoek. “De PS zal dit drie jaar lang gebruiken om wraak te nemen", vreest een insider.

Het ziet er nu naar uit dat de komende dagen in het teken zullen staan van overleg tussen meerderheids- en oppositiepartijen over welke tekst maandag de oprichting van een onderzoekscommissie mogelijk maakt.

Het is tot slot ook nog onduidelijk welke vorm die onderzoekscommissie juist zal aannemen. “Het is ongewoon om parallel aan het gerechtelijk onderzoek met een onderzoekscommissie te starten”, zegt een bron. “De mensen die je dan wilt horen, zullen in veel gevallen gebonden zijn aan het gerechtelijk onderzoek.”

Binnen meerderheidskringen leeft het idee om de scope van de commissie uit te breiden naar verschillende lokale sociale huisvestingsmaatschappijen, en mogelijk ook de BGHM zelf. Dat zou een trofee zijn voor de PS, want dan dreigen de praktijken in Anderlecht ondergesneeuwd te raken door andere onthullingen.