Raad van State schorst beperking bijstand asielzoekers

De Raad van State schorst de beslissing van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) om niet langer bijstand te verlenen aan asielzoekers die al bescherming genieten in een andere Europese lidstaat. Volgens de Raad van State dreigen die mensen immers onmiddellijk in volledige behoeftigheid terecht te komen en op straat te moeten slapen. Vluchtelingenwerk Vlaanderen vreest dat de minister ook nu niet overstag zal gaan.

De maatregel was al eerder geschorst door het Grondwettelijk Hof. Het kwam erop neer dat de materiële hulp wordt beperkt voor personen die elders in de EU al asiel hadden gekregen. Met die maatregel wil de federale regering de instroom van asielzoekers terugdringen en dus ook de druk op de opvang verlichten.

Het Grondwettelijk Hof oordeelde in februari dat de beslissing asielzoekers "een moeilijk te herstellen ernstig nadeel (kan) berokkenen". Het Hof heeft het Europees Hof van Justitie gevraagd of het EU-recht de Belgische regeling toestaat.

Maar ondanks die schorsing zette minister Van Bossuyt toch door. Op die beslissing kwam veel kritiek. Verschillende organisaties zoals Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Avocats.be en de Franstalige Liga voor de Mensenrechten, trokken naar de Raad van State om de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid te vragen, net als een aantal personen die rechtstreeks nadeel ondervonden van de maatregel.

Uitspraak Raad van State

De Raad van State heeft vrijdag opnieuw de schorsing uitgesproken. Het college bevestigt dat de betrokkenen direct risico lopen in armoede en op straat te belanden. Maar bovendien had de minister eerst de afdeling Wetgeving van de Raad van State moeten raadplegen, omdat de instructie aan Fedasil verordenend van aard is. Er loopt ondertussen nog een vordering om de instructie nietig te verklaren.

"Het is goed dat de Raad van State ingrijpt om het onwettige beleid van minister Van Bossuyt stil te leggen", reageert Kamerlid Matti Vandemaele van oppostiepartij Groen. "We gaan ervan uit dat de minister nu eindelijk wel de wet zal volgen. Van Bossuyt moet de rechtsstaat leren respecteren."

Volgens Vandemaele getuigde het van een "ongelooflijke minachting voor onze rechtsstaat" dat de minister die "telkens probeert te omzeilen". Hij vraagt ook aan coalitiepartners CD&V, Vooruit en Les Engagés of zij het eens zijn met de houding van de minister.

Die laatste is ervan overtuigd dat ons land nog steeds opvang weigeren aan mensen die al bescherming hebben gekregen in een andere lidstaat van de Europese Unie. "De juridische basis werd niet geschorst door de Raad van State, wel zegt de Raad dat we iedere beslissing beter en individueel moeten motiveren", aldus minister Van Bossuyt in een schriftelijke reactie.

"Ik zal het arrest van de Raad van State verder analyseren en zal samen met mijn diensten bekijken hoe we de werkwijze van Fedasil in lijn kunnen brengen met de voorwaarden uit het arrest", zegt Van Bossuyt, die tevreden is met "de handvaten" die het arrest biedt "om te komen tot een robuuste juridische oplossing."

Rechterlijke macht respecteren

Vluchtelingenwerk Vlaanderen vraagt de federale regering en Van Bossuyt om de uitspraken van de rechterlijke macht "te respecteren" en het beleid "onmiddellijk stop te zetten".

De organisatie vreest dat de minister ook nu niet overstag zal gaan. "Wanneer een minister actief schorsingen van rechters probeert te omzeilen, dan raakt dat niet alleen onze mensen, maar ook de fundamenten van onze rechtsstaat", aldus Thomas Willekens, beleidsmedewerker bij Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

Volgens Willekens zijn de gevolgen van de maatregel van Van Bossuyt "schrijnend". "Onder de getroffenen zijn gezinnen met kinderen die in Griekenland geen opvang of bescherming vonden en hier in België opnieuw op straat belanden."

Nog volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen past "deze strategie" van Van Bossuyt "binnen een bredere internationale trend waarbij regeringen stap voor stap de macht van onafhankelijke rechters ondermijnen".