Regering start procedure dwangtoezicht Sint-Joost-ten-Node

De Brusselse regering wil de gemeente Sint-Joost-ten-Node onder dwangtoezicht plaatsen wegens “tekortkomingen en onwettelijke praktijken”. Dat is donderdag door de ministerraad beslist.

De gemeente heeft nog nauwelijks financiële ademruimte nu het gecumuleerd tekort is opgelopen tot 30 miljoen euro. Er is daarnaast ook sprake van serieuze tekortkomingen in het financiële beleid van de gemeente.

“De administratie Brussel Plaatselijke Besturen voert sinds vrijwel een jaar analyses uit waaruit een financiële toestand blijkt die de gemeente Sint-Joost in een situatie kan brengen waarin ze haar basisfuncties niet meer kan vervullen”, klinkt het in een persbericht van Brussels minister van Plaatselijke Besturen Ahmed Laaouej (PS).

Tussen 2025 en vandaag moest het gewest via het Brussels Gewestelijk Herfinancieringsfonds van de Gemeentelijke Thesaurieën voor in totaal 21 miljoen euro aan kortlopende leningen aangaan om te voorkomen dat de gemeente haar personeel niet meer kon betalen.

Geen gemeenteontvanger

De gemeente blijkt evenwel niet in staat om die leningen terug te betalen. Ze diende woensdag opnieuw een vraag in om uitstel te krijgen voor de terugbetaling van een lening van 7 miljoen euro.

Verder zijn er volgens de regering ernstige tekortkomingen vastgesteld in het beheer van de gemeente: onregelmatigheden in de boekhouding met overschattingen van de ontvangsten en het niet-naleven van de openbaarmaking en transparantie.

Er zijn ook wantoestanden in het bestuurlijk beheer en fouten in het personeelsbeheer. Zo is er al lang geen gemeenteontvanger, nochtans een essentiële functie in het bestuur van een gemeente. Ook het aanwervingsbeleid loopt niet volgens het boekje.

De Brusselse regering activeert daarom artikel 18 van de ordonnantie op de voogdij op de gemeenten. Dat geeft de regering de kans om zichzelf in de plaats te stellen van de gemeente, voor bepaalde dossiers. De regering stuurt dan een regeringscommissaris om de beslissingen te nemen. Dat zou over ten vroegste zes maanden het geval kunnen zijn.

Nooit eerder in de geschiedenis

Dit zogenaamde ‘dwangtoezicht’ is een zeer verregaande procedure die nooit eerder in de geschiedenis van het Brussels Gewest werd gebruikt. Het beperkt de gemeentelijke autonomie.

De gemeente krijgt wel nog de kans om te antwoorden op de misstanden, aldus nog het persbericht. “De gemeente zal formele waarschuwingen ontvangen met het verzoek om binnen een welomschreven termijn de nodige maatregelen te nemen om de vastgestelde tekortkomingen te verhelpen.”

'Aandacht afleiden van veel ernstigere feiten'

Kir laat donderdag in een reactie weten dat hij de objectieve basis wil kennen voor deze beslissing. Hij noemt die "onrespectvol voor de gemeente, voor de lokale democratie en vooral voor de inwoners."

Volgens Kir kloppen de cijfers niet die de regering hanteert. Hij zegt ook dat de gemeente alle mogelijke informatie heeft bezorgd.

Kir suggereert ook dat de regering (en met name minister van lokale besturen Ahmed Laaouj, PS) hiermee de vis wil verdrinken. "Als het bedoeld is als afleidingsmanoeuver voor feiten die veel erger zijn en die in andere gemeenten plaatsvinden (Kir verwijst wellicht naar de Anderlechtse Haard, nvdr), dan trapt niemand daar in."