'Te kritische' vzw’s Bral en IEB dreigen subsidie te verliezen: ‘Ondemocratisch'

Bral en Inter-Environnement Bruxelles dreigen hun jaarlijkse mobiliteitssubsidie kwijt te raken. “De Brusselse regering probeert onze vrijheid van mening in te perken”, reageert één van de stadsverenigingen. “Een gevaarlijke evolutie.”

Officieel heeft de Brusselse regering nog geen beslissing genomen over de subsidies van twee veelbesproken vzw’s: Bral en Inter-Environnement Bruxelles (IEB). Maar de stadsverenigingen voelen de bui al hangen. De aanvragen van verschillende andere organisaties werden vrijdag namelijk wél goedgekeurd. Ook het dossier van Bral en IEB stond aanvankelijk op de agenda, maar dat werd met twee weken uitgesteld. Wat een tweede uitstel betekende.

“De beslissing over de subsidies had eigenlijk vorige week al moeten vallen”, legt Bral-coördinator Geoffrey Usé uit. “Dat uitstel beloofde toen al weinig goeds.”

Expertise

Voor Bral staat een aanzienlijk bedrag op het spel. “Het gaat concreet om een jaarlijkse subsidie van iets minder dan 100.000 euro. Bral krijgt die al tien jaar voor zijn expertise in de gewestelijke mobiliteitscommissie", klinkt het. Dat uitgebreid adviesorgaan bevat ook mobiliteitsexperts, vertegenwoordigers van de MIVB, de universiteiten... en buigt zich over mobiliteit en de inrichting van de openbare ruimte en het openbaar vervoer.

Usé: “Bral levert in die vergadering nuttig werk. Wij staan in contact met de burgers, en bundelen hun opmerkingen, vragen, bevindingen over bepaalde dossiers en ingrepen... en spelen die informatie vervolgens door naar de beleidsmakers. Daarnaast hertalen we ook de plannen van de regering, door die in begrijpbare taal uit te leggen aan alle Brusselaars.”

Een gelijkaardig geluid valt te horen bij IEB, de Franstalige tegenhanger van Bral, zij dreigen zo'n 47.000 euro aan jaarlijkse subsidie te verliezen. "Wij hebben eind januari een overeenkomst gesloten om dat werk voort te zetten voor de komende vijf jaar", zo vult Damien Delaunois aan, hij is coördinator bij IEB. "Als we de subsidie van Brussel Mobiliteit verliezen, dan betekent dat, dat we al twee maanden werk leveren zonder daarvoor vergoed te worden. Het is toch vreemd dat er in januari geen vuiltje aan de lucht was over onze expertise, en dat het nu plots niet meer zou voldoen aan de voorwaarden."

Fake news

De aanvraag loopt nog, bevestigde Brussel Mobiliteit in een brief aan Bral. Maar het ziet er niet goed uit, vreest Usé. “Wij hebben via de pers gelezen wat Dirk De Smedt (Anders) over de vzw zegt”. De Brusselse minister van Financiën en Begroting verklaarde aan BRUZZ dat hij “geen subsidies goedkeurt voor organisaties die gerechtsprocedures opstarten tegen het Gewest”.

“Fake news”, klinkt het stellig bij Bral. “Wij krijgen subsidies voor een bepaalde opdracht, en wij gebruiken het geld enkel voor die opdracht. En niet voor gerechtelijke procedures. Daarvoor boort Bral andere potjes aan, zoals middelen van leden, andere partners of inzamelacties." Volgens Delaunois geldt hetzelfde principe bij IEB.

De organisaties betreuren dan ook de uitspraken van minister De Smedt. “We zijn bovendien ook nooit uitgenodigd voor een gesprek met de minister of zijn kabinet”, aldus Usé. “En dat voor een partij die zegt voor pluralisme en democratie te staan. Hallucinant."

Beroep

Bral is geen onbesproken vzw. De stadsbeweging is namelijk betrokken bij heel wat acties tegen grote mobiliteitswerven en bouwprojecten in de stad, en gaat daarmee geregeld in tegen de visie van de Brusselse regering. Samen met andere actiegroepen stapt Bral geregeld naar beroepsinstanties, de Raad van State of de rechtbank om bepaalde vergunningen en beslissingen aan te vechten.

Zo verzet Bral zich tegen de komst van het winkelcentrum NEO aan de Heizel, tegen de aanleg van Metro 3 en de ontmanteling van het Zuidpaleis, tegen de bouw van Lakeside aan Thurn en Taxis, tegen de bouw van woningen op de Friche Josaphat en tegen het uitstel van de verstrenging van de lage-emissiezone. De vzw kon dat uitstel beperken tot een jaar door naar de rechter te stappen.

“Het klopt: wij zijn vaak kritisch, misschien zelf scherp voor projecten van de overheid, maar dat hoort tot onze taak. Wij vertolken bovendien de mening van heel wat burgers”, luidt de verdediging van Usé. “Daarnaast komen wij altijd met een alternatief project. Wij werken graag samen met de administraties, en denken graag mee over de ontwikkelingen van het gewest. We stellen ons altijd constructief op, maar we verschillen soms van mening en dat mag", zo benadrukt Usé.

"Het is een recht dat verankerd ligt in de grondwet. Het gaat om vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om op te komen voor die mening. Die probeert de Brusselse regering in te perken, dat is een gevaarlijke evolutie."

Bovendien, zo vult Delaunois aan, heeft de regering zijn huiswerk niet goed gedaan. "Wij kunnen alleen maar zo veel rechtszaken winnen, omdat vergunningen niet voldoende of niet correct gemotiveerd worden. Of omdat bepaalde projecten ingaan tegen bestaande regelgeving, of een te grote aantasting vormen op het algemeen belang. Ook de overheid moet de rechtsregels naleven."

Besparingen

Usé: “We zitten in een tijd van besparingen. We zien dit patroon ook bij de besparingen van de Vlaamse regering. Socioculturele vzw’s die erg kritisch uit de hoek komen over het Vlaamse beleid, verliezen geldelijke steun. Toch ben ik geschokt dat Brussel een gelijkaardige logica volgt, terwijl het middenveld een belangrijke rol speelt en goed samenwerkt met de overheid."

"Dat er dan geknipt wordt in de financiering van de non-profitsector, is een bewuste keuze die past in een breder patroon", ziet Delaunois. "Het is onzin dat er geen geld meer zou zijn, de Brusselse regering kiest ervoor om miljoenen te verspillen aan nutteloze infrastructuurprojecten, zoals Metro 3 en NEO."

Usé en Delaunois hopen dat de subsidie bij de volgende ministerraad, op 16 april, alsnog wordt toegekend. "Wij hebben inmiddels extra informatie aangeleverd dat ons subsidiedossier moet versterken."

Als de steun zou wegvallen, raakt Bral in de problemen. “We hebben gelukkig nog andere financiële middelen, maar als de subsidie opdroogt, heeft dat gevolgen voor de werking en het personeel. Twee voltijdse equivalenten komen op de helling te staan.”

Voor IEB zou het niet de eerste keer zijn dat ze naast subsidies grijpen, omwille van een getroubleerde relatie met de regering, hoort BRUZZ. "Sinds 2019 worden onze projectaanvragen voor subsidies rond stedenbouw nooit goedgekeurd, we krijgen niet eens een reactie. We vermoeden dat dat komt omdat we te veel rechtszaken tegen grote immoprojecten wonnen." Toenmalig staatssecretaris voor Stedenbouw Ans Persoons (Vooruit) liet zich in het verleden al kritisch uit over de vele beroepsprocedures door IEB.

Het kabinet van Brussels minister Elke Van den Brandt (Groen), reageert zaterdag dat ze niet ingaan “op specifieke dossiers”. Het geeft wel nog dit mee: "Het algemene principe blijft: een sterke overheid moet geen schrik hebben van een mondig middenveld, integendeel, het maakt beleid net meer solide. Gerechtelijke procedures mogen geen belemmering vormen voor subsidies." Van den Brandt lijkt daarmee in te gaan tegen het standpunt van De Smedt.

Minister De Smedt laat aan BRUZZ weten dat hij niet wenst te reageren op het dossier.