Valentine Delwart, nieuwe burgemeester van Ukkel: 'Ik heb het geluk erg goed te slapen'

Een paar weken geleden werd Valentine Delwart (MR) nog getipt als minister-president, nu is ze kersvers burgemeester van Ukkel. Ze gunt Boris Dilliés zijn minister-presidentschap. “Hij kan beter dan ik grenzen trekken als hij niet akkoord gaat.”

Wie vanuit haar kabinet naar het spoorviaduct van Stalle kijkt, waant zich zo in Marche-en-Famenne, maar het is wel degelijk van Ukkel dat Valentine Delwart sinds half februari burgemeester is. Dat de minzame politica plots de schoenen van partijgenoot Boris Dilliès moest vullen, was ook voor haar, zo zegt ze, “een totale verrassing”. Dilliès werd minister-president, terwijl Delwart de onderhandelingen voor MR had geleid. Én wekenlang als topkandidaat werd genoemd.

Was u ontgoocheld dat u geen minister-president werd?

VALENTINE DELWART: Absoluut niet. Ik koesterde die persoonlijke ambitie niet en voelde dan ook geen greintje teleurstelling. Ik onderhandelde met maar één doel: een akkoord. Dat we daarin geslaagd zijn, en dan nog met een ambitieus project, stemde me alleen maar blij. Dat Boris Dilliès dit project draagt, maakt me nog blijer.

Waarom heeft men voor Dilliès gekozen? Wat heeft hij dat u niet heeft?

DELWART: Meer ervaring en een meer uitgesproken persoonlijkheid. Ik zoek altijd naar gemeenschappelijke punten. Hij doet dat ook, maar kan beter grenzen trekken als hij niet akkoord gaat. Als burgemeester heeft hij zich al bewezen in zaken zoals netheid, veiligheid en mobiliteit: thema’s die essentieel zijn in het regeerakkoord.

Waardering voor CD&V

Dat regeerakkoord kwam vreemd tot stand. Eerst gebeurde er 600 dagen niks. Vervolgens volstaat een conclaaf van enkele dagen om een regering te vormen. Hoe kan dat?

DELWART: Het klopt niet dat er al die tijd niks gebeurd is. Ik herinner me vooral de herfst van 2025, toen de partijen met formateur David Leisterh in de Solvaybibliotheek samenkwamen. Toen werden de rode lijnen, dossiers en budgettaire kaders grondig besproken. Veel lag al op tafel maar tot een akkoord kwam het niet. Door die rode lijnen.

Wat is er sindsdien veranderd?

DELWART: De wil van de zeven benodigde partijen om tot een akkoord te komen.

Waarom was die er nu wel en eerder niet?

DELWART: Door de toegenomen druk. Vanuit de burgers, maar ook budgettair. Zonder begroting zouden we terugvallen op voorlopige twaalfden, waardoor het altijd moeilijker zou worden om kredietlijnen te vinden, met rentevoeten die veel hoger zouden uitvallen.

Ik wil ook mijn waardering uitspreken voor de CD&V, die het akkoord steunt zonder ministerpost. Dat was voorheen niet mogelijk geweest. Ik denk dat die 600 dagen daar zeker een rol in hebben gespeeld.

Tussen MR en PS zat het lang niet goed, met eerst persoonlijke beledigingen en later radiostilte. De spons erover?

DELWART: Ook in privékringen gaat dat soms zo. We winden ons op, maar als de gemoederen bedaren, lukt het ons wel om te horen wat de ander zegt. Wij beseften ook dat een akkoord zonder de PS niet mogelijk was.

Welke toegevingen heeft u aan de PS gedaan die eerder onbespreekbaar waren?

DELWART: Wat de zaken heeft gedeblokkeerd, was het inzicht dat een begrotingsevenwicht in 2029 mogelijk was zonder aan sociale huisvesting of steun aan de gemeenten te raken – twee zaken die voor de PS heel belangrijk zijn. Niet dat we hun thema’s per se wilden aanvallen, maar dat begrotingsdoel was voor ons wel prioritair. Doordat minister van Begroting Dirk De Smedt (Anders) met pragmatische oplossingen kwam, kunnen we dat doel halen. Althans op papier, de realiteit moet volgen.

Genieten van discussies

Ans Persoons (Vooruit) en Elke Van den Brandt (Groen) vonden het naar verluidt erg jammer dat u niet in de regering bent gestapt.

DELWART: Dat zijn betrokken politici die zich voluit inzetten voor hun gewest. Ze kennen hun dossiers door en door en ik heb erg van onze discussies genoten. Ik had graag met hen samengewerkt.

Door het vertrek van David Leisterh zoekt de MR nog altijd een voorzitter voor de Brusselse afdeling. Bent u kandidaat? U bent al vicevoorzitter.

DELWART: Ik denk erover na. In mijn afweging speelt het wel mee dat de minister-president al uit Ukkel komt. De verkiezingen worden binnenkort opgestart.

U bent ook nog secretaris-generaal van de partij?

DELWART: Sinds december niet meer. Ik heb dat vijftien jaar gedaan, het was tijd om het stokje door te geven.

In 2024 was er ophef over de verloning van die functie. Het parket seponeerde de zaak omdat er van een strafbaar feit geen sprake was. Maar tegen Claude Archer, die de beschuldigingen uitte, diende u een klacht in wegens laster en eerroof.

DELWART: Ik ben helemaal voor de vrijheid van meningsuiting, maar dit kon ik niet laten passeren. De uitspraken waren grof en lasterlijk, en schaadden mijn reputatie. Terwijl alles juist volgens de regels is verlopen. De klacht is in behandeling, we zullen zien.

Bent u nog actief aan de top van de MR?

DELWART: Als politiek secretaris ben ik nu verantwoordelijk voor de politieke coördinatie van de kabinetten. Ik zit dus nog in het partijbureau, maar met minder zware verantwoordelijkheden. Wat me wat meer tijd laat voor het burgemeesterschap.

Fusie van de politiezones

Ik hoorde eens dat de directe lijn met de korpschef – dag en nacht – het lastigste is aan het burgemeesterschap.

DELWART: Inderdaad. Ik heb het geluk erg goed te slapen. Mijn nieuwste angst is dat ik mijn telefoon ‘s nachts niet zal horen rinkelen (lacht).

Zult u als burgemeester de fusie van de politiezones steunen?

DELWART: Ja, het staat ook zo in het Brusselse regeerakkoord. Ik ben voorstander van de fusie. Wel moeten we erover waken dat die het hele gewest ten goede komt. Het kan niet de bedoeling zijn dat de veiligheid in de Ukkelse wijken erop achteruitgaat. Daar zal ik over waken.

Zijn uw collega-burgemeesters mee in het verhaal?

DELWART: Ik merk veel bezorgdheid, die ik begrijp. Burgemeesters staan nu aan het hoofd van hun eigen zone. Met één grote zone zal hun invloed verkleinen, wat frustrerend kan zijn. Ik zal dat amper gekend hebben. Daarom is het voor mij als nieuwe burgemeester wellicht makkelijker om me in die nieuwe dynamiek in te schakelen. Maar in het algemeen denk ik dat de fusie voor Brussel een goede zaak is.

Over naar Ukkel dan. U hebt in interviews al aangegeven dat u grotendeels op dezelfde lijn zit als Dilliès. Zijn er desondanks toch zaken die u anders wil aanpakken?

DELWART: De grootste verandering is dat we nu een gewestregering hebben die, voor het eerst in 22 jaar, aansluit bij wat wij in Ukkel willen doen. Ik hoop dat we hierdoor enkele mooie, belangrijke projecten kunnen verwezenlijken.

Zoals?

DELWART: De overstapparking van Stalle. Die is nu in catastrofale staat. Er zijn plannen om een parkeergarage te bouwen.

Die plannen zijn toch al tien jaar oud?

DELWART: Klopt, maar ze zijn nog niet gerealiseerd. Die garage zou de mobiliteit in Ukkel én in heel Brussel ten goede komen. Een ander project is het station van Kalevoet. Daar lopen nu nauwe tunneltjes onder, die onveilig aanvoelen en moeilijk proper te houden zijn. Met steun van Beliris komt daar een brede passage.

Wat wil u nog veranderd zien?

DELWART: Sommige handelskernen zijn op zoek naar een nieuw elan. Ze kampen met leegstand, bruisen wat minder. We moeten die wijken blijven ondersteunen. Het is een van de redenen waarom ik als burgemeester mijn bevoegdheid voor economie en handel behouden heb.

Rijkdom herverdelen

U hebt de onroerende voorheffing moeten verhogen om het OCMW te kunnen blijven betalen. Staat u nog achter de strengere federale regels voor de werkloosheidsuitkering, waardoor meer mensen bij het OMCW aankloppen?

DELWART: We hebben de impact van die maatregelen geëvalueerd en die blijkt beheersbaar. Het heeft veel meer te maken met een toename van het aantal mensen in armoede. Ukkel heeft de wat karikaturale reputatie een rijke gemeente te zijn. In realiteit is de gemeente erg divers. Bovendien vangt Ukkel heel wat Oekraïense vluchtelingen op. Het is belangrijk dat het OCMW al die mensen kan bijstaan. Daarom konden we niet anders dan de belastingen verhogen.

Geldt dat ook niet voor het federale niveau? Ook daar is misschien geen andere keuze dan bijvoorbeeld de btw te verhogen, iets waar MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zich hevig tegen verzet.

DELWART: Het standpunt van de MR, federaal, is dat we eerst op de uitgaven moeten bespraken vooraleer we ‘makkelijk’ middelen innen via nieuwe belastingen. Dat is trouwens ook wat we in Ukkel gedaan hebben. Verder besparen ging echter niet meer zonder diensten te schrappen die we als onmisbaar beschouwen: de loketten, dienst stedenbouw, de scholen, de sportzalen ... Mochten we die zaken sluiten, ondermijnen we de sociale cohesie en een zekere levenskwaliteit.

Ik heb u al een paar keer over het sociaal weefsel horen praten. Mag ik daaruit afleiden dat u een sociaal liberaal bent?

DELWART: (Lacht geheimzinnig) In elk geval besef ik dat je, om vrij te kunnen zijn, bepaalde zaken nodig hebt zoals goed onderwijs en voldoende financiële middelen. Daarom wil ik werken aan gelijke kansen. Maatregelen zoals huiswerkklassen zijn al heel mijn politieke carrière belangrijk geweest.

Ook voor pakweg Les Engagés zijn huiswerkklassen belangrijk. Waarom bent u dan bij de MR gegaan?

DELWART: Al die steun en begeleiding kunnen maar bestaan met een gewaarborgde veiligheid en een solide begroting. En ik geloof ook dat economische groei de beste manier is om rijkdom te herverdelen. Vooruitgang komt er door mensen kansen te bieden. Maar ik ben me ervan bewust dat niet iedereen dezelfde kansen krijgt in het leven. En dat de samenleving ervoor moet zorgen dat iedereen zijn eigen leven in handen kán nemen.