Vervoort verdedigt keuzes en kijkt naar volgende regering voor bijsturing Metro 3

"Alle beslissingen die de Brusselse regering sinds 2013 heeft genomen, berusten op een vaststelling van de studie van zowel de MIVB als onafhankelijke bureaus: er moet geïnvesteerd worden in een metro op de noord-zuidas, het tramnet volstaat niet meer." Dat verklaarde ontslagnemend Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS) dinsdag in de bijzondere commissie over Metro 3.

Vervoort wees erop dat toen hij in mei 2013 Brussels minister-president werd, het project voor de uitbreiding van het metronet al gestart was. "In het regeerakkoord 2009-2014 stond dat de uitbreiding van de metro definitief zou worden bevestigd", zei de minister-president.

Op basis van de aanbevelingen van het Rekenhof is het voor Vervoort "aan ons om samen met alle betrokken partijen hieruit lering te trekken om ons projectbeheer te verbeteren, zowel voor deze uitbreiding als voor andere grote infrastructuurprojecten die de regio nog moet realiseren".

Volgende regering

Voor Rudi Vervoort "is het aan de volgende regering om de nodige beslissingen te nemen om het project bij te sturen en een antwoord te bieden op de uitdagingen op het vlak van mobiliteit en territoriale ontwikkeling, die cruciaal blijven voor onze regio". Hij pleitte tot slot voor "een federalisme van samenwerking", waarbij de federale overheid zich meer moet engageren "omdat dit metrostation een project van nationaal belang is" en "vanuit economisch oogpunt".

De minister-president overliep in zijn inleiding de verschillende stappen in het dossier die zijn regering had genomen. Op 2 mei 2014 keurde de regering het tracé van fase 2 via Liedts, Collignon, Verboeckhoven, Riga, Linde, Vrede en Bordet goed.

Rudi Vervoort wees erop dat na de start van de werken voor het tracé van fase 1 (Noord-Albert) in 2020 verschillende problemen opdoken: de covid-crsis en oorlog in Oekraïne deden de kosten van het project aanzienlijk oplopen. En er doken problemen op door de heterogeniteit van de bodem aan het Zuidpaleis, wat "heeft geleid tot een geschil tussen de MIVB en het consortium over de verdeling van de verantwoordelijkheden".

Inflatie en Zuidpaleis

Door de inflatie, die van 2015 tot 2025 45 procent bedroeg in plaats van de verwachte 20 procent, steeg het benodigde budget voor het zuidelijk tracé van 528 tot 977 miljoen euro. Daarbovenop kwam nog eens 400 miljoen als gevolg van problemen onder het Zuidpaleis, verduidelijkte hij in de vragensessie.

Op 25 mei 2023 gaf de regering de MIVB de opdracht om te onderhandelen over een oplossing voor het Zuidpaleis waarmee de doelstellingen kunnen worden gehaald zonder dat een grote bouwplaats een kwetsbare wijk nog eens acht jaar verstoort. Op 20 juli bevestigde de regering de keuze van een interventie in de open lucht van het Zuidpaleis, samen met een steun- en begeleidingsmaatregel.

Voor Vervoort is er "totaal geen sprake van nalatigheid: het gaat om een werfincident, een risico dat inherent is aan grote infrastructuurprojecten".

Onderbenut spoornet

Vervoort merkte nog op dat Brussel een van de steden met de meeste spoorinfrastructuur ter wereld is. En dat netwerk wordt vandaag onderbenut, zei hij in antwoord op een vraag van Fouad Ahidar (TFA) of de treinen van het voorstadsnet (de S-treinen) niet kunnen bijdragen bij het verlichten van de druk op het MIVB-netwerk. De minister-president wees erop dat het Brussels Gewest niet te zeggen heeft over de NMBS.

Rudi Vervoort bevestigde op vraag van Françoise De Smedt (PTB) dat hij als minister-president verantwoordelijk voor Stedenbouw in 2019 de vergunning tekende voor de Metro 3, zoals toenmalig minister van Mobiliteit Pascal Smet (Vooruit) in zijn hoorzitting verklaarde.

Maar hij ontkende dat de vergunning de realisatie van het project onomkeerbaar maakte: "Een project van die omvang kan altijd nog worden aangevochten of worden bijgestuurd. Natuurlijk was dit een sleutelmoment in 2019, maar er kon altijd nog op worden teruggekomen."

Benjamin Dalle (CD&V) bleef met vragen zitten over de financiering van de metro. "Vanaf 2015 kreeg Brussel jaarlijks 135 miljoen euro extra voor mobiliteit, vandaag is dat bijna 200 miljoen euro jaarlijks. Waarom heeft men die bedragen niet aangewend voor de metro?" vroeg hij zich af.

Geen PPS

De piste van een PPS-constructie (publiek-private samenwerking) voor de metro, wees Rudi Vervoort af, omdat het risico bij de private partner moet liggen. En dat houdt het risico in voor een extra tarief of bijdrage van de gebruiker, terwijl de PS één publiek net wil, zonder speciaal tarief voor de nieuwe lijn. Hij verwees daarbij naar de 'Diabolo-toeslag' voor wie met de trein naar de luchthaven van Zaventem reist.

Voor Imane Belguenani (Open VLD) blijkt uit de hoorzitting met Vervoort nogmaals dat de noodzaak van Metro 3 bij de start van het project duidelijk was aangetoond. "De problemen zijn pas nadien ontstaan. Het rapport van het Rekenhof toont aan dat het budget in 2023 is ontspoord, bij de offerte voor het traject Noord-Bordet", besloot ze.