Wie volgt Rudi Vervoort op als minister-president? Dit zijn de kanshebbers

Als de zeven onderhandelende partijen (MR, PS, Les Engagés, Groen, Anders, Vooruit en CD&V) er de komende dagen in slagen tot een regeerakkoord te komen, moet er ook een nieuwe minister-president worden aangeduid. MR krijgt als grootste partij de eerste keus, maar wie het wordt, blijft vandaag onduidelijk: dit zijn de kanshebbers.

Meestal is het eenvoudig bij de vorming van een regering: de formateur wordt de nieuwe minister-president. Maar na meer dan 600 dagen zonder regering, en talloze mislukte formatiepogingen, is niets meer simpel in Brussel.

Wat zijn de voorwaarden om minister-president te worden van het Brussels Gewest? Meestal behoort die tot de grootste partij in het parlement. De minister-president kan, maar moet niet uit het parlement komen. Wel moet die op het moment van de verkiezing tot minister-president in het Brussels Gewest wonen.

Huidig formateur Georges-Louis Bouchez (MR) voldoet daar vandaag niet aan. Hij woont in Bergen. Hij zou zich in Brussel kunnen domiciliëren, maar dat doe je niet in enkele weken. Om die reden valt ook Europees parlementslid en voormalig premier Sophie Wilmès wellicht af. Zij woont in Sint-Genesius-Rode.

Een belangrijk pluspunt is de tweetaligheid. De meeste minister-presidenten in de geschiedenis van het Gewest waren voldoende Nederlandstalig: Charles Picqué (PS), François Xavier de Donnea (MR) en Rudi Vervoort (PS) zijn daar goede voorbeelden van. De korte periode dat wijlen Jacques Simonet (MR) en Daniël Ducarme (MR) minister-president waren, zijn daar dan weer een uitzondering op.

Alle ogen zijn vandaag gericht op de onderhandelaar voor de MR, Valentine Delwart. Zij heeft als secretaris-generaal van de MR de ervaring en de carrure om minister-president te worden. Ze kan een verbindende rol aannemen en heeft de communicatieve skills. Ze is niet in het parlement verkozen, maar dat hoeft dus op zich geen probleem te zijn. Delwart woont in Ukkel, waar ze schepen is. Als ze minister-president wordt, is ze meteen de eerste vrouw ooit aan het hoofd van het Brussels Gewest.

In haar nadeel speelt dat ze op een bepaald moment de cumulregels heeft overtreden, en dat ze binnen de MR eerder in het kamp thuishoort van Sophie Wilmès dan van voorzitter Bouchez. Wel speelt ze vandaag vooral een verbindingsrol tussen beide.

'Een verrassing'

Georges-Louis Bouchez heeft over Delwart wellicht wat te veel in zijn kaarten laten kijken in een recent gesprek met de hoofdredacteur van La Libre, Dorian De Meeûs. Hij liet daar verstaan dat Delwart geen minister-president zou worden, en “dat hij zal verrassen”. Later kwam Bouchez op die woorden terug. Delwart is nog altijd een mogelijke kandidaat, corrigeerde Bouchez op X.

Een andere naam die geregeld valt, is die van Bernard Quintin. Die werd als kabinetschef van Hadja Lahbib verrassend minister van Buitenlandse Zaken in de Vivaldi-regering en daarna minister van Binnenlandse Zaken in de Arizona-regering. Hij woont in Ganshoren, spreekt vlot Nederlands en heeft, als voormalig topdiplomaat, zonder meer de capaciteiten om een nieuwe Brusselse regering te leiden. De vraag is of hij dat ook echt wil. Hij lijkt vandaag als een vis in het water in de federale regering en wil ongetwijfeld de fusie van de politiezones kunnen afwerken.

Als Quintin vertrekt, komt er ook een plaats vrij in de federale regering op Binnenlandse Zaken. Het leek lang de bedoeling dat Georges-Louis Bouchez die plaats zou innemen. Maar of die piste vandaag nog actueel is, is niet duidelijk.

De MR heeft nog een ander kopstuk in de federale regering: de jonge Eléonore Simonet, dochter van Jacques Simonet. Zij is federaal minister van Middenstand, maar komt vandaag, omwille van de beperkte portefeuille, niet echt uit de verf. Als minister-president zou ze klaargestoomd kunnen worden om lijsttrekker te worden bij de komende regionale verkiezingen in 2029. Nadeel is haar jonge leeftijd en haar beperkte politieke ervaring.

Een naam die ook rondzingt, is die van David Weytsman, huidige OCMW-voorzitter van de Stad Brussel. Hij is kandidaat om voorzitter te worden van de Brusselse MR, na het vertrek van David Leisterh.

Staatssecretaris

En dan is er nog David Leisterh zelf. Hij zei de regionale politiek vaarwel, en is vandaag, naast burgemeester van Watermaal-Bosvoorde, consultant bij het communicatiebureau Growth Inc.

Georges-Louis Bouchez heeft altijd gezegd dat Leisterh opnieuw welkom is, maar veel eer valt hier voor Leisterh niet te halen: hij slaagde er meer dan een jaar niet in om een regering op de been te brengen. Om dan met de staart tussen de benen minister-president te worden, lijkt toch een brug te ver. Hij zou recent ook aan intimi hebben gezegd dat er geen sprake van kan zijn dat hij terugkeert naar de Brusselse politiek.

Binnen het parlement kan ook gekeken worden naar fractieleider Clémentine Barzin, maar zij komt in het parlement weinig overtuigend uit de hoek, zeker sinds de MR beslist heeft in Brussel om volop een harde cultuurstrijd te voeren. Of er kan gekeken worden naar een outsider als parlementslid Olivier Willocx (ex-Beci), die goed tweetalig is, maar als verruimingskandidaat misschien nog te weinig geworteld is binnen de MR.

Er is binnen de nieuwe regering ook een MR-staatssecretarispost te verdelen. Dan komen Barzin of Willocx misschien wel in aanmerking.

Serieus nadeel

Net zo goed komt Georges-Louis Bouchez voor het voorzitterschap van de regering nog met een wit konijn op de proppen. Of, wat nog waarschijnlijker is, hij heeft helemaal nog niet gekozen. “Weet Georges-Louis Bouchez zelf wel al wie minister-president zal worden? Het zou me niet verbazen dat hij het laat afhangen van de situatie van het moment,” zo klinkt het bij een MR-bron.

De besluiteloosheid van Bouchez hebben we trouwens nog al gezien bij de aanstelling van Hadja Lahbib als Europees commissaris. Dat duurde zo lang dat de meest prestigieuze portefeuilles binnen de Europese Commissie al waren uitgedeeld.

Tot slot: dat de toekomstige minister-president niet mee aan tafel zit bij de regeringsonderhandelingen vormt een serieus nadeel. Want het zijn daar dat akkoorden worden gesloten waar de minister-president nadien, als voorzitter van een bonte ploeg, over moet waken. Daarom valt niet uit te sluiten dat, indien Valentine Delwart geen minister-president wordt, de andere mogelijke kandidaat toch nog zal aanschuiven aan de onderhandelingstafel.