Zes maanden De Gucht: 'Hij is maagdelijkheid verloren door Brusselse regering'

Brusselaar Frédéric De Gucht staat een halfjaar aan het roer van de Vlaamse liberalen. Onder zijn leiding vervelde Open VLD tot Anders en stapte de partij dan toch in een Brusselse regering zonder de N-VA. “In Vlaanderen komt hij te weinig uit de verf.”

Toen Frédéric De Gucht in de zomer van 2024 voor het eerst een gooi deed naar het voorzitterschap van de Vlaamse liberalen, wou de politieke nieuweling de partij “op 666 dagen uit de hel halen”. Open VLD moest naar adem happen na een historische electorale uppercut en ging niet alleen op zoek naar een nieuwe voorzitter, maar ook naar een nieuwe levenslijn.

Bij de voorzittersverkiezingen strandde De Gucht op de vierde plek. Uiteindelijk mocht Eva De Bleeker de tocht uit het inferno inzetten, maar in haar zog peddelde De Gucht al gretig mee. Zowel binnen de partijgelederen als in de publieke arena klom hij op, vooral door zijn halsstarrige houding in de Brusselse formatie.

Het stond in de sterren geschreven dat De Gucht in oktober 2025 de sleutels van de Melsensstraat 34 in handen zou krijgen. En dat geen 666, maar 466 dagen nadat de Brusselaar zich voor het eerst in de race om het voorzitterschap smeet. “Hij was de juiste man op de juiste plaats”, aldus een blauw kopstuk.

“Frédéric spreekt klare taal en heeft komaf gemaakt met het idee dat liberalen elk hun eigen goesting mogen doen. Iedereen staat op de lijn van de ‘drie O’s’: ontvetten, ontplooien en ondernemen. De voorzitter heeft de touwtjes strak in handen, maakt evaluaties en zorgt voor cijfermatige onderbouwingen. Daar was nood aan. Frédéric heeft voor hiërarchie gezorgd.”

'Kruipen voor de PS’

Een rigide aanpak om de neuzen in dezelfde richting te krijgen in een door vetes verscheurde partij, maar wel met de eigengereidheid die een De Gucht typeert. Zo omschrijft een insider het eerste halfjaar van de liberale kopman.

“Nog voor hij de nieuwe partijnaam lanceerde, merkte je aan alles dat hij het ‘anders’ wou doen. Ik vond hem in de beginmaanden erg wervend. Hij leek los te komen van de Vivaldi-perceptie. Maar door de Brusselse regeringsdeelname is hij zijn maagdelijkheid verloren.”

Niet lang na de naamsverandering stapte Anders dan toch zonder de N-VA in de nieuwe Brusselse regering. In een podcast van HLN suggereerde premier Bart De Wever (N-VA) in zijn typische stijl dat De Gucht de partijnaam moest veranderen in ‘Hetzelfde: kruipen voor de PS’.

“We zijn in die regering gestapt onder sterke inhoudelijke voorwaarden”, klinkt de verdediging binnen de partij. “En vooral: wij waren nog de enige verdediger van de N-VA, in tegenstelling tot de coalitiepartners van de N-VA in de federale en Vlaamse regering.”

Einstein-rekening

In de enige peiling sinds de vorming van de Brusselse regering flirt Anders weliswaar met de kiesdrempel (5,6 procent) terwijl de partij moet vaststellen dat N-VA, CD&V en Vooruit status quo blijven.

“Als je kijkt naar thema’s die de media domineren – energie, begroting, defensie – dan heeft Anders het gewoon erg moeilijk”, luidt een analyse. De Gucht probeerde dan maar zelf de toon te zetten met een woonplan en de zogenaamde Einstein-rekening, die in tegenstelling tot de meerwaardebelasting moet aanzetten tot fiscaalvriendelijk beleggen op lange termijn en over generaties heen.

Met die voorstellen de media domineren, lukt vooralsnog niet. De Gucht kan bovendien niet terugvallen op het publieke forum van de Kamer, in tegenstelling tot collega-partijvoorzitters Sammy Mahdi (CD&V) of Georges-Louis Bouchez (MR) en uiteraard de regeringskopstukken.

“Hij moet meer in de media komen en nog meer onze woordvoerder zijn, dat klopt. In Vlaanderen komt hij te weinig uit de verf. Maar de federale regering eist zelf veel aandacht op, zo gaat dat.”

Tegelijkertijd zal het electorale gewicht van De Gucht in 2029 het verschil niet maken voor Anders als de voorzitter in Brussel blijft wonen, waar hij wellicht op een federale lijst met de MR zal belanden.

Naast geloofwaardige oppositie zal de score eerder afhangen van nieuwe gezichten in de grote provincies. Zeker omdat het aan grote namen ontbreekt in Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant.

“Verkiezingen op Vlaams of federaal niveau zouden vandaag catastrofaal kunnen uitdraaien voor Anders”, zegt een insider. De vraag is dan ook hoe De Gucht die nieuwe figuren in het veld wil sturen. “Die parlementsleden uit de Vivaldi-periode zijn verkozen. Die gaan niet vanzelf opstappen, hoor.”

Gretig

Ondertussen valt De Gucht vooral op met zijn actieve communicatiestijl op X en tonen de partijkopstukken, door gretig op elkaars Instagram-video’s te reageren, dat ook liberalen op dezelfde lijn kunnen staan.

“Frédéric reageert op zowat iedereen die hem aanspreekt op X. Hij is heel direct in de vorm, maar qua inhoud is het geen populist”, zegt een kopstuk. “Hij denkt conceptueel na over zijn liberale ideeën, met vaak dezelfde uitgangspunten: hoe kunnen we de dingen simpeler en efficiënter maken?”

Op de concrete vertaalslag van die ideeën is het nog even wachten. Op 6 juni organiseert de partij een statutair congres dat vooral in het teken zal staan van de interne werking, zegt De Gucht in een gesprek met BRUZZ. De Brusselaar geeft zichzelf een zes op tien na zes maanden voorzitterschap. “Ondertussen bereiden we met leden een traject voor over de liberale partij van de toekomst. Meer bottom-up, minder ivoren toren.”

De Anders-voorzitter geeft toe dat zijn woonplan of de Einstein-rekening voorlopig nog maar weinig indruk wist te maken.

“De regering zit niet te wachten op voorstellen van een kleine oppositiepartij, hè. Als diezelfde regering dan ook nog eens vijf verschillende meningen verkondigt, wordt het nog moeilijker. Maar we houden nog ideeën achter de hand, over staatsvereenvoudiging bijvoorbeeld, in aanloop naar de verkiezingen over drie jaar. De laatste peiling was slecht, maar de enige die telt is die van 2029.”

Elke Van den Brandt

De Gucht liet al verstaan dat hij na de verkiezingen in 2029 vijftig procent nieuwe gezichten wil zien in de liberale fracties.

“Ik ben bezig met een detailanalyse van de resultaten van de laatste verkiezingen, op alle niveaus – ook lokaal – met het oog op de lijstvorming van 2029. Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat de politiek meer zij-instromers nodig heeft.”

Van de regeringsdeelname in Brussel heeft De Gucht geen spijt. “Met de eerste begroting hebben we al een mooi resultaat geboekt. We zitten op schema. De sluitingen van buitenlandse handelsposten is een goed idee. Je krijgt toch aan niemand uitgelegd dat Frankrijk in bepaalde steden één kantoor heeft, en België drie posten? Ook als het aankomt op de hervormingen in de administraties zetten we goede stappen.”

Op één domein blijft De Gucht op zijn honger zitten: mobiliteit.

“We staan nog steeds stil. De werven zijn ongecoördineerd en er is geen plan om de tunnels te renoveren. Wat betreft Good Move moeten we zo snel mogelijk naar een degelijk evenwicht tussen ruimte voor de auto en ruimte voor de fiets. Dat zit vandaag niet goed, en dat heeft gevolgen voor de Brusselse economie. Elke Van den Brandt heeft veel stemmen gehaald in de Nederlandse taalgroep, maar aan Franstalige kant wachten heel veel mensen op verandering op het vlak van mobiliteit.”