17.000 kinderen groeien op met ouder in de gevangenis, maar blijven vaak onzichtbaar

In heel het land groeien naar schatting 17.000 kinderen op met één of beide ouders in de gevangenis. Maar een systematische registratie van de groep gebeurt niet, en daardoor hebben beleid en hulpverleners "te weinig zicht op hun aantal en hun noden", stelt het Kinderrechtencommissariaat dinsdag.

Daarom moet er "een verder doorgedreven kindgerichte aanpak" komen, bepleiten het Kinderrechtencommissariaat en andere partners.

De opsluiting van een of beide ouders kan veel impact hebben op het welzijn, de ontwikkeling en de rechten van kinderen, blijkt uit een recent VUB-onderzoek en internationaal onderzoek. Dat heeft ook aangetoond dat tijdige ondersteuning en begeleiding die impact fors kan beperken. Daarom beklemtoont het Commissariaat dat het belangrijk is om die kinderen beter zichtbaar te maken.

Ingrijpend

De opsluiting van een ouder is een ingrijpende gebeurtenis voor kinderen, en ze worstelen daarbij met een mix van gevoelens: gemis, verdriet, schaamte, boosheid, angst en verwarring. Op school en in hun sociale relaties kunnen ze moeilijkheden ervaren en de financiële situatie van het gezin kan slechter worden, met rechtstreekse gevolgen voor hun leefomstandigheden.

Maar duidelijke en eerlijke leeftijdsgerichte informatie over de opsluiting is soms onvolledig of komt te laat of helemaal niet. Ook kindvriendelijke bezoekmogelijkheden zijn belangrijk, maar de bestaande initiatieven in de gevangenissen kunnen sterk verschillen: van warme, begeleide kinderbezoeken tot formele ontmoetingen in weinig kindvriendelijke ruimtes. Ondersteuning, tot slot, wordt niet overal proactief aangeboden, "terwijl net dat cruciaal is".

Voor die ondersteuning is er geen duidelijke coördinatie, en hulp blijft vaak afhankelijk van lokale initiatieven. Samen met het Vlaams Expertisecentrum Kindermishandeling, de Centra Algemeen Welzijnswerk en de VUB organiseert het Kinderrechtencommissariaat dinsdag een studiedag over het thema in het Vlaams Parlement.