Al vijftien veroordelingen voor federaal opvangbeleid

Een Brusselse rechter verplicht Fedasil om een Afghaans gezin dat met drie jonge kinderen op straat sliep, opvang te geven. Het blijkt al de vijftiende uitspraak tegen het opvangbeleid van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). Zij besliste afgelopen zomer dat wie al eerder bescherming kreeg in een andere Europese lidstaat, geen opvang verdient in ons land.

De uitspraak over het Afghaanse gezin in kwestie kwam er wel al vorige week, en dat bij het Arbeidsauditoraat van Brussel. Het gaat om een gezin met twee ouders en drie kinderen van 2, 3 en 5 jaar oud. In afwachting van onderdak sliepen zij op straat.

“Sinds het nieuwe opvangbeleid op 4 augustus van kracht ging, heeft de arbeidsrechtbank een tiental gelijkaardige veroordelingen uitgesproken tegen Fedasil. De maand oktober is daar nog niet bijgeteld,” weet Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. “In alle gevallen zegt de rechtbank dat het weigeren van opvang onwettig is.”

Navraag bij bevoegd minister Anneleen Van Bossuyt (N-VA) leert dat het om vijftien veroordelingen gaat. De minister is alvast niet van plan om haar opvangbeleid te wijzigen en evenmin om dwangsommen te betalen. "We tekenen tegen elke beschikking op basis van eenzijdig verzoekschrift derdenverzet aan“, laat ze weten.

"Het staat uiteraard iedereen vrij om gerechtelijke stappen te ondernemen", zegt Bossuyt nog. "Dit is geen makkelijke beslissing, maar het gaat hier over mensen die al bescherming hebben in een andere EU-lidstaat. Daarover zijn we glashelder: die moeten zo snel mogelijk terugkeren naar dat land. Op straat slapen is dus helemaal niet nodig. De deuren van onze terugkeercentra staan open, waar zij ondertussen kunnen verblijven."

Net als voorgangster

Ook Van Bossuyts voorgangster Nicole De Moor (CD&V) had al een rist dwangsommen opgestapeld in de vorige legislatuur, tot zo ver dat een gerechtsdeurwaarder zelfs haar koffiezetmachine in beslag kwam nemen. Toen al was de Belgische staat meer dan 9.000 keer veroordeeld voor het weigeren van opvang aan asielzoekers.

Het ziet ernaar uit dat die veroordelingen zich nu zullen blijven opstapelen, want minister Van Bossuyt weigert niet alleen meer opvang aan alleenstaande mannen, maar dus ook aan gezinnen wanneer die al elders in de Europese Unie bescherming hadden gekregen.

Persoonlijk aangeklaagd

Voorlopig zijn de meeste zaken rechtstreeks tot Fedasil gericht, via de arbeidsrechtbank van Brussel. Toch is minister Anneleen Van Bossuyt ook al persoonlijk aangeklaagd voor haar opvangbeleid, via een strafklacht bij het parket-generaal van Brussel. Die klacht kwam er begin deze maand op naam van vier gezinnen die sinds deze zomer op straat leven. Het parket-generaal bevestigt alleen het bestaan van de klacht en zegt dat het onderzoek loopt, maar geeft verder geen commentaar.

Advocate Farah Feguy vertegenwoordigt een van de gezinnen, een familie met vijf kinderen uit Afghanistan die aanvankelijk asiel aanvroeg in Griekenland. “Daar vernamen ze dat ze geen hulp konden krijgen door de grote instroom van asielaanvragers.” Na anderhalve maand in Athene, belandden ze via een vluchtelingenorganisatie in Brussel.

Door het huidige asielbeleid moet het gezin in principe terug naar Griekenland, gezien het daar het eerst bescherming vroeg. “Maar voor kwetsbare gezinnen kan de wet een uitzondering voorzien. En daar is sprake van: er zijn kinderen bij betrokken, waarvan er enkele kampen met gezondheidsproblemen”, zegt Feguy. In dat geval kan ons land dus wel verantwoordelijk geacht worden om opvang aan te bieden.

Beroep

“Maar de minister weigert. Legaal gezien moet ze dan concreet omschrijven waarom het gezin niet aan die uitzondering voldoet. Maar buiten een oppervlakkige verwijzing naar hun eerste beschermingsaanvraag in Griekenland, vernamen we daar nog niets over", stelt de advocate. Vandaar de strafklacht tegen Van Bossuyt, die Feguy samen met drie andere advocaten indiende.

Een eerste vonnis kwam er reeds eind augustus, gevolgd door een beroep van het kabinet Bossuyt, stelt Feguy. Een tweede vonnis dat de minister aanspoort om opvang te voorzien, ontvingen de advocaten afgelopen week. Momenteel valt af te wachten welk gevolg het kabinet van de minister zal geven.

De gevolgen van dit lopend onderzoek en mogelijke uitspraak zijn juridisch wel klein. “Uit een strafrechtelijke aanklacht kan alleen een straf voortkomen, mocht het parlement de onschendbaarheid van de minister opheffen, wat onwaarschijnlijk is,” zegt Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

Aanvankelijk verbleef het Afghaanse gezin op straat in afwachting van het procedureverloop. “Maar anderhalve week kregen we te horen dat ze tijdelijk in de Begijnhofkerk kunnen verblijven”, weet Feguy. “Ik ben blij dat ze ergens terechtkunnen, al is het helaas geen langetermijnoplossing.” Nog volgens de advocate zijn er een tiental gezinnen in ons land die zich in een gelijkaardige situatie bevinden, waarvan het grootste deel in Brussel verblijft.