Beschermings­graad asielzoekers voor het eerst sinds 2013 onder 30 procent

De beschermingsgraad van asielzoekers in België is vorig jaar met 28,4 procent voor het eerst sinds 2013 onder de 30 procent gedoken. Dat blijkt dinsdag uit de presentatie van de asiel- en opvangcijfers voor 2025. Ook het totale aantal asielaanvragen in ons land is gedaald.

De beschermingsgraad is het percentage van het aantal personen dat asiel krijgt in België, ten opzichte van het aantal personen dat asiel aanvraagt. Meer dan zeven op de tien aanvragen zijn vorig jaar dus niet goedgekeurd.

De beschermingsgraad wordt berekend op basis van het aantal dossiers waarin het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) de status van vluchteling of persoon met bescherming heeft verleend. Dossiers waarin het CGVS beslist om die status in te trekken of op te heffen, worden niet meegeteld.

In 2025 lag de beschermingsgraad op 28,4 procent. Het jaar ervoor ging het nog om 47,2 procent, dat betekent een daling met zo’n 40 procent. Het is van het jaar 2013 geleden (28,1 procent) dat de beschermingsgraad onder de 30 procent dook.

Minder beslissingen

Afgelopen jaar kregen 31.457 personen een positieve of negatieve beslissing van het CGVS. "Dat is iets minder dan het jaar ervoor met 34.052 beslissingen, maar we moeten rekening houden met een andere context", zegt Sophie Van Balberghe, commissaris-generaal van het CGVS, dinsdag op de persconferentie in het Pachecogebouw.

Zo heeft het CGVS tussen 9 december 2024, één dag na de machtsovername in Syrië door rebellenleider Ahmed al-Sharaa, en 1 november 2025, tijdelijk geen Syrische dossiers behandeld. Syriërs vormden jarenlang de grootste nationaliteit onder de asielzoekers. Voorafgaand aan de pauze stond de teller van Syrische asielaanvragen sinds de start van de burgeroorlog op bijna 47.000, waarvan zo'n 44.000 een positief antwoord hebben gekregen.

Daarnaast hebben de diensten ook voorrang gegeven aan de dossiers van personen met de zogenaamde 'M-status'. Dat zijn mensen die eerder al in een andere lidstaat van de Europese Unie een goedkeuring van hun asielaanvraag hebben gekregen. Volgens de nieuwe regels mogen zij in België niet worden opgevangen en ligt hun kans op bescherming erg laag.

Tweederde geweigerd

Bij het merendeel van de aanvragers (67 procent) werd de asielaanvraag geweigerd. In 27 procent van de gevallen werd de persoon erkend als vluchteling. Twee procent van de aanvragers kreeg de status van subsidiaire bescherming.

Het vluchtelingenstatuut is gebaseerd op de vrees voor gerichte vervolging, bijvoorbeeld vanwege iemands religie of geaardheid. Subsidiaire bescherming is dan weer bedoeld voor mensen die ernstig (fysiek) risico lopen door oorlog of foltering.

Ook het totale aantal asielaanvragen is in 2025 gedaald, met 13,1 procent. In 2025 hebben 34.439 personen asiel aangevraagd in België. In 2024 rapporteerde Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) 39.615 aanvragen. In 2023 telde DVZ 35.507 aanvragen, in 2022 ging het om 36.871.

Onder meer de val van het regime van de Syrische president Bashar al-Assad eind 2024 heeft een invloed gehad op de gedaalde cijfers van 2025, klinkt het. Zo daalde het aantal asielaanvragen van Syriërs tussen 2024 en 2025 met 74 procent. Ook het aantal Palestijnse verzoeken is sterk gedaald (-40 procent), net zoals het aantal asielaanvragen van Somaliërs (-30 procent) en Irakezen (-21 procent).

De belangrijkste herkomstlanden van aanvragers waren vorig jaar Afghanistan, Palestina, Eritrea, de Democratische Republiek Congo en Turkije.

Terugkeer

Verder bleven de vrijwillige terugkeercijfers stabiel, terwijl de gedwongen terugkeer naar het land van herkomst licht steeg met 7 procent. De terugkeer vanuit gevangenissen steeg met 25 procent tot 1.575 personen, het hoogste niveau in zeven jaar. "Terugkeer is het sluitstuk van het systeem en jarenlang de meest verwaarloosde schakel geweest", zegt minister Anneleen Van Bossuyt (N-VA).

"De regering investeert fors in extra capaciteit in gesloten centra", klinkt het. Ook wil minister Van Bossuyt tegen eind 2026 een tweede 'Dublincentrum' inrichten. Dat centrum dient voor asielzoekers die eerder in een ander EU-land een aanvraag hebben ingediend, in afwachting van hun terugkeer naar hun land van herkomst of naar dat eerste aanvraagland. Het is nog niet duidelijk waar dat centrum zal komen.

Vooral in de laatste vier maanden van 2025 daalde het aantal asielaanvragen sterk, zelfs sterker dan het Europese gemiddelde. "In die periode begonnen we het effect te zien van de crisismaatregelen die we in het begin van het jaar hebben genomen", zo zegt federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA).

"Na een legislatuur van stijgende instroom, noodoplossingen en een gevoel van machteloosheid zien we dat de ommekeer is ingezet", zegt minister Van Bossuyt. De regering zal binnenkort ook nieuwe maatregelen aankondigen, zegt ze. Wat die maatregelen inhouden, is voorlopig onduidelijk.

Van Bossuyt pakte in december al uit met spectaculaire cijfers. Het aantal aanvragen in België door mensen die al asiel hadden gekregen in een andere EU-lidstaat, zou in vrije val zijn. Volgens cijfers van DVZ klopt deze bewering, zo verneemt BRUZZ. Maar de spectaculaire daling tegenover vorig jaar, komt ook doordat het aantal aanvragen vorig jaar fel piekte.

M-status

Concreet gaat het om het aantal asielaanvragen door personen met een M-status, dat aantal is sterk gedaald. In 2025 waren er 2.555 aanvragen van personen met een M-status (december nog niet meegerekend), tegenover 4.825 vorig jaar. Maar 2025 telt daarmee nog steeds het op één na hoogste aantal aanvragen sinds de coronapandemie.

Van Bossuyt pakt vooral uit met de gedaalde aanvragen in de laatste maanden van dit jaar. “De sterke daling bewijst dat de boodschap duidelijk aankomt: wie elders al bescherming heeft, krijgt hier geen opvang meer”, schrijft ze op Facebook. En dat klopt, het aantal M-statuutaanvragen in september 2025 ligt 67 procent lager dan in september 2024, voor oktober is dat 50 procent, voor november maar liefst 94 procent lager.

Dat grote verschil in november komt door extreem lage cijfers dit jaar (slechts 72 aanvragen), gecombineerd met een aanvraagpiek in de vorige herfst, met 1.146 aanvragen in november. In de eerste zes maanden van 2025 lag het aantal aanvragen in die categorie, veel lager. In november had 74 procent van die asielaanvragers met een M-status al asiel gekregen in Griekenland, zo laat DVZ weten.