Brusselse nichemagazines beleven comeback: 'Print voelt als vrij aan'

Print is dood? Niet als het van Trut, Vibes, Chasing the Rainbow, Different Class en Not So Difficult afhangt: de komende maanden verschijnt van de vijf Brusselse nichemagazines een gloednieuwe editie op papier. “Vandaag de dag voelt het internet niet meer aan als een vrije omgeving. Print wel.”

Astrid Bryan, Tanja Dexters of Natalia: ze stonden vroeger in het superbekende weekblad Joepie, vandaag prijken ze in Trut. Begin dit jaar begon een kleine ploeg Brusselse redacteurs met het nieuwe magazine – een passieproject dat naar eigen zeggen pure nostalgie ademt. Veelzeggend: op de cover van het eerste nummer dat in februari verscheen met de nodige toeters en bellen, knalt in grote roze letters het thema van de eerste editie Sexy! Trut is een project van Louise Hinnekint, Joram De Cocker, Mila Van Hende, Hennie Roukaerts, Nathan Forger Brems.

“Een beetje de serotonine-high die je voelde toen je als kind in de dagbladhandel stond”, lacht redactielid Mila Van Hende (28), die in Schaarbeek woont. Binnenin serveert Trut een mix van popcultuur en nostalgie, maar alles met een korreltje zout. Daarnaast zijn er de typische roddelrubrieken, spelletjes en een horoscoop. Het geheel ademt de sfeer van magazines als For Girls Only! en CosmoGirls!, de tienermagazines waar de Trut-generatie mee opgroeide “Het is iets typisch voor zillennials”, zegt Van Hende. “We worden allemaal volwassen en kijken terug naar de – tussen aanhalingstekens – simpelere tijden van onze jeugd.”

Het passieproject groeide al snel uit tot een bescheiden succes. “Als we geluk hebben, kopen onze vrienden het wel”, dacht het redactieteam van Trut aanvankelijk, maar de eerste oplage van vierhonderd exemplaren vloog de deur uit. De magazines vonden onder meer hun weg naar het publiek via een launch event in Gent, waar de jeugddienst Alles Kan het magazine subsidieert, tijdens een radioshow 'Trut FM' in de Brusselse bar en radiostation GIMIC Radio, in de Marollen en verschillende boekhandels in Brussel en Gent.

Intussen is een tweede nummer in de maak, al is daar nog weinig over geweten. Een grootse comeback van de klassieke magazinecultuur verwacht Van Hende niet meteen. “Als we een dj-collectief zouden opzetten of een nieuw festival organiseren, dan zitten we met gigantische concurrentie. Omdat het om een uitstervende markt gaat, hoeft Trut niet per se succesvol te zijn. We doen gewoon waar we zin in hebben.”

Klaas Olbrechts (49) moest en zou zijn journalistieke droom waar­maken: een goede nieuwskrant publiceren. Wat hem ook lukte, want samen met medepositivo Jan Dejonghe lanceerde hij in oktober vorig jaar Vibes. “Een radicaal positief initiatief van een groep mensen die een antwoord wil bieden aan de oprukkende polarisatie”, valt te lezen op de eerste pagina.

In het magazine, en op de bijbehorende website, kiezen Olbrechts en zijn team ervoor om radicaal positief te zijn. “Ik wil geen alternatief zijn voor bestaande nieuwsmedia, maar een aanvulling”, zegt hij. De kiem voor Vibes werd gelegd na het lezen van You Are What You Read van Jodie Jackson, een boek dat de impact van negatieve berichtgeving scherp blootlegt. Voor Olbrechts vormde die lectuur een kantelpunt. “Als de traditionele media steeds beangstigender en negatiever worden, wil ik net het tegenovergestelde brengen.”

Vanuit Sint-Joost-ten-Node werkt hij samen met een team van vaste medewerkers en freelancers aan een nieuw nummer, dat in augustus in de rekken zal liggen. Daarmee vaart hij bewust tegen de stroom in. “Overal hoor je dat print dood is”, merkt hij op. Maar het hield hem niet tegen, hij speelt er zelfs op in door Vibes in een compact formaat uit te brengen – handig voor onderweg, in een leven dat steeds drukker wordt. “Een magazine voelt bovendien meer professioneel en geloofwaardig aan. Anders ben je al snel gewoon een blog.”

Dat de aanpak aanslaat, merkt hij aan de reacties van lezers. “De meest gehoorde reactie is: ‘Eindelijk, hier hadden we echt nood aan.’” Volgens Olbrechts wijst dat op een bredere behoefte om even los te komen van het scherm. “Ik geloof dat print opnieuw kan groeien, net omdat mensen willen vertragen. Al is het maar drie minuten, met een papieren artikel in handen.” Die interesse vertaalt zich ook in de verkoop: Vibes ligt intussen in de rekken van dagbladhandelaars, boekenwinkels en ook in Delhaizes. “Al die winkels schrokken ervan hoe goed de verkoop verliep.”

De Brusselse Len Buggenhout (39) bracht deze week de derde editie van zijn magazine Chasing the Rainbow uit, naar aanleiding van Brussels Pride die op zaterdag 16 mei plaatsvindt. Hij viert dat op donderdag 14 mei tijdens zijn launch party in de Unity Bookshop in Elsene. Wie de reeks volgt, ziet stilaan een patroon: na een rode en oranje cover, kleurt de jongste editie felgeel. “Ik weet nog niet wat ik zal doen als alle kleuren van de regenboogvlag gebruikt zijn, maar gelukkig zijn er nog genoeg vlaggen binnen de queer community”, lacht Buggenhout.

“Chasing the Rainbow positioneert zich op het snijpunt van journalistiek, mensenrechten en activisme”, legt hij uit. Elke editie zoomt in op een thema gelinkt aan de Pride, telkens vertrekkend vanuit diepmenselijke verhalen. Het project wordt volledig gedragen door Buggenhout, die naast zijn job op zoek gaat naar verhalen en die zelf uitschrijft. Voor de vormgeving krijgt hij ondersteuning, en af en toe leveren ook geïnteresseerde schrijvers een bijdrage. Deze editie staat het thema ‘Pride is Community’ centraal. Hij vergelijkt daarbij Europese landen op het vlak van wetgeving en maatschappelijke aanvaarding van de queer gemeenschap. “Ik wil in elk Europees land een Pride meemaken, de afgelopen twee jaar liep ik al mee in twintig parades.” Dit jaar staan onder meer Polen, Kosovo en uiteraard Brussel op zijn lijst.

Omdat het magazine vooral binnen de LGBTQIA+-gemeenschap zijn publiek vindt, is het voorlopig geen fulltime bezigheid. “Ik heb weinig marketingervaring en dus ook geen gigantische verkoop­cijfers”, geeft Buggenhout toe. Toch bouwt hij gestaag aan een netwerk. Zo werkt hij samen met queer boekhandels in heel Europa om Chasing the Rainbow te verspreiden. Ook online zijn de magazines te koop. “Binnenkort mag ik naar een winkel in Kopenhagen om het magazine voor te stellen.” Hij is er dan ook van overtuigd dat magazines nooit zullen verdwijnen, zeker niet wanneer ze inspelen op tijdloze thema’s zoals Pride.

Different Class, het muziek- en kunstplatform dat opkomende artiesten in de schijnwerpers zet, brengt elk kwartaal een magazine uit. De Gentse oprichters Herlinde en Kasper-Jan Raeman (39), broer en zus, vonden dat er voor beginnende artiesten geen goed medium bestond. Dus richtten ze er zelf een op. Met een abonnementen­formule (50 euro voor een jaar – vier nummers) willen ze een trouwe, geïnteresseerde community uitbouwen, die gratis toegang tot of korting krijgt op feestjes en expo’s in de grootste Belgische steden. Dat creëert naar eigen zeggen een win-winsituatie voor zowel de leden van Different Class als voor artiesten die aan het begin van hun carrière staan. Hoewel ze de content met heel België delen, bevinden de meeste lezers en partners zich in Brussel.

Kasper-Jan Raeman twijfelde geen seconde aan printmedia. “Dagelijkse kranten zie ik op termijn wel verdwijnen, maar een nichemagazine of weekendeditie zal altijd blijven bestaan.” Hun eerstvolgende nummer verschijnt in juli, waarmee lezers weer drie maanden zoet zullen zijn. “Het blad is gratis, we willen dat het eruit springt en voldoende wordt meegenomen”, verklaart Raeman. “Een magazine is iets dat je kunt bewaren, een hebbedingetje. We hechten veel belang aan de foto’s, de uniekheid van de interviews en lay-out in het algemeen.” De kosten van hun gratis blad worden gedekt met het lidgeld en reclame-inkomsten.

De oplage van twintigduizend gratis bladen wordt verdeeld onder de abonnees, via de toonbanken van Think Twice-tweedehandswinkels, aan universiteiten zoals de VUB en op andere plekken die aansluiten bij hun jongvolwassen doelpubliek. Dat het bovendien een Engelstalig magazine is, blijkt een doordachte keuze: zo worden steden zoals Luik, aan de andere kant van de taalgrens, niet uitgesloten. “Veel mensen noemen ons hun favoriete wc-lectuur”, aldus Kasper-Jan Raeman. Hoewel Engels een universele taal is, ligt de focus voorlopig op België. “Er is nog groeimarge in eigen land, maar we sluiten natuurlijk niets uit.”

Not So Difficult, het magazine met de slogan ‘Offline Music Magazine’, verschijnt jaarlijks en verkent muziek in de breedste zin van het woord. Beginnende artiesten krijgen in het magazine een stem, terwijl de visuele aspecten van muziek een even prominente rol spelen. “We wilden bewust iets maken dat tastbaar is, onthaast en ver weg van de snelle onlinewereld. Vandaag de dag voelt het internet niet meer aan als een vrije omgeving”, zegt grafisch ontwerper Emile De Geyndt (27). “Dat gevoel vinden we wel nog terug in print.”

Toch ontsnapt ook Not So Difficult niet volledig aan het digitale tijdperk. Promotie verloopt via Instagram en de verkoop via een webshop. “Je kunt er niet omheen”, zegt fotograaf Jente Waerzeggers (27).

Daarnaast ligt het magazine in gespecialiseerde boekhandels, museumshops en platenwinkels. Veel van de meetings en launch events hebben hun vaste uitvalbasis in de hoofdstad. De volgende editie verschijnt op 24 mei, en zal voor het eerst ook verspreid worden door een internationale distributeur. Daardoor zal het magazine in winkels zoals Crevette Records in de Marollen belanden, “en misschien wel binnenkort in Japan of Londen”, aldus Waerzeggers.

“Hoewel Not So Difficult steeds groter wordt, blijft het magazine in de eerste plaats een passieproject. De drukkosten blijven stijgen, terwijl het team de prijs bewust toegankelijk wil houden. “Het kernteam is nog nooit betaald geweest”,
zegt De Geyndt. “Maar je krijgt er wel iets anders voor terug: inspirerende samenwerkingen en creatieve uitwisselingen. Iets maken en publiceren in een magazine, dat blijft bijzonder.”