Een verbond van buurtbewoners, handelaars, sportclubs en wijkverenigingen hebben woensdag een open brief gestuurd naar de Brusselse regering, alle Brusselse parlementsleden en mandatarissen van de Stad Brussel. Ze vragen om het leegstaande Zuidpaleis snel terug in gebruik te nemen en om de buurt errond te doen heropleven.
In hun brief stellen de auteurs dat de 40.000 vierkante meter van het Zuidpaleis sinds de verhuizing van de sportactiviteiten in de zomer van 2025 onnodig leegstaat.
Buurtbewoners rond het Zuidpaleis vragen in een open brief om de wijk te herstellen
De ondertekenaars vragen in de brief om een "duidelijk en transparant actieplan" om het monumentale gebouw zo snel mogelijk te heropenen en de wijk Zuid-Stalingrad-Lemonnier nieuw leven in te blazen.
In hun brief stellen de auteurs dat de 40.000 vierkante meter van het Zuidpaleis sinds de verhuis van de sportactiviteiten in de zomer van 2025 onnodig leegstaat.
Ze klagen de verspreiding aan van de clubs over een vijftiental locaties die ze als ongeschikt bestempelen. Ze wijzen ook op het verlies aan sociale cohesie en een daling van het aantal leden. Volgens de ondertekenaars dreigt de langdurige leegstand van het gebouw te zorgen voor verloedering in de wijk, en ontneemt het de wijk een belangrijk sportief en sociaal centrum.
Ongastvrij
Het collectief wijst ook op de “bijzonder slechte” staat van de openbare ruimte rond het paleis. De Lemonnierlaan en de Stalingradlaan beschrijven ze als ‘ongastvrije zones’, vol met bouwplaatsen, schade aan straten en voetpaden, obstakels voor fietsers en voetgangers en problemen op het gebied van netheid en hygiëne.
Volgens de ondertekenaars heeft deze situatie een negatieve invloed op de levenskwaliteit van de inwoners, de commerciële activiteit en het imago van de hoofdstad .
De oproep komt nu er grote juridische onzekerheid bestaat over het lot van het Zuidpaleis. In december 2025 heeft de Raad van State de stedenbouwkundige vergunning voor de sloop en heropbouw van het Zuidpaleis geschorst. Die afbraak is nochtans nodig voor de aanleg van een nieuwe tunnel voor het project Metro 3.
Ook het besluit van de gewestregering waarin een aanvraag tot de klassering van het gebouw onontvankelijk werd verklaard, heeft de Raad van State opgeschort. Deze opschortingen, die in kort geding zijn genomen, blokkeren tijdelijk de werf.
De ondertekenaars van de brief zijn nu van mening dat hiervan gebruik moet worden gemaakt om het paleis te heropenen en de buurt, die al sinds 2019 te maken heeft met de metrowerf, op te knappen.
'We verliezen klanten'
Ook lokale handelaars voelen de impact van de situatie rond het Zuidpaleis dagelijks. Khamissa El Abdellaoui, die in de buurtsupermarkt werkt, spreekt van verlies op meerdere fronten: “Het is belangrijk voor de jeugd: het sportcomplex was altijd een plek waar massa’s mensen naartoe gingen. Het maakte deel uit van het erfgoed van Brussel, het is alsof je iets wegneemt van de stad", zegt ze. “Sinds mijn kindertijd staat dat daar, het hoort bij onze thuis. Nu zien we het verdwijnen.”
Volgens haar zorgen de werken in de buurt voor een duidelijke daling van het klantenaanbod. “We verliezen klanten, vooral diegenen die met de auto hun boodschappen komen doen. Omdat er geen toegang is, is dit echt een ramp voor het winkelend publiek. Ik weet niet wie op dit idee is gekomen, maar met belastinggeld moet je geen verkeerde beslissingen nemen.”
Ze heeft weinig begrip voor de manier waarop de herinrichting tot nu toe gepland is. “Ze zeggen zelfs dat het werk even wordt opgeschort omdat het niet goed gepland was. Ik ben geen architect of ingenieur, maar je hoeft geen Einstein te zijn om te zien dat dit geen goed idee was. Het was een fout.”
Lees hier de volledige open brief
Brief gericht aan alle verkozenen van de stad Brussel, de gewestelijke volksvertegenwoordigers en de Brusselse regering.
Brussel, 28 januari 2026
Verzoek om een plan op te stellen voor de herbestemming van het Zuidpaleis en de renovatie van de omgeving, in samenwerking met sportclubs, verenigingen, handelaars en omwonenden van de wijk
De publieke verklaringen en toezeggingen van het Brusselse schepencollege en de burgemeester van de stad voor de herbestemming van het Zuidpaleis, moeten absoluut worden gevolgd door concrete maatregelen. Ook de vele recente publieke voorstellen voor een “pauze” van metrolijn 3 en een herbeoordeling van alternatieve projecten, mogen niet langer enkel loze beloften blijven.
Meer dan 40.000 vierkante meter van een prachtig gebouw, nodeloos ontruimd
Het Zuidpaleis – een opmerkelijk stuk erfgoed – loopt vandaag een groot risico op verloedering. Laten we deze monumentale plek niet laten vervallen tot een stedelijke schandvlek. Zeker omdat de overheid de vele sportieve en sociale activiteiten, de vitaliteit en het collectieve nut ervan kan behouden.
De verplaatsing van de sportactiviteiten, die van het Zuidpaleis een echte sporthub maakten, naar een vijftiental verschillende locaties is niet alleen onsamenhangend, maar ontneemt het collectieve project ook zijn betekenis, zowel op sportief als op sociaal vlak.
Deze situatie valt des te minder te begrijpen, omdat ze zich voordoet in een context van bijzonder dringende sociale, sportieve, economische en stedelijke behoeften voor de bevolking van de wijk. De ontruiming van het gebouw heeft geleid tot de ontwrichting van historische clubs, de verspreiding van hun leden en een aanzienlijke daling van het aantal leden. De voorgestelde oplossingen bleken gedeeltelijk, tijdelijk of ongeschikt te zijn en voldoen geenszins aan de behoeften van jongeren, die vandaag de dag verstoken zijn van vaste locaties voor diverse sportbeoefening, begeleiding, socialisatie en referentieclubs.
Twee belangrijke verkeersaders in het hart van Brussel (de Maurice Lemonnierlaan en de Stalingradlaan) zijn veranderd in een niemandsland.
Naast deze langdurige leegstand is er ook de bijzonder slechte staat van de omgeving van het Zuidpaleis: de boulevards, straten en trottoirs zijn in slechte staat (wat nog zacht uitgedrukt is), ongastvrij en worden door aannemers en onderaannemers gebruikt als opslagplaatsen, ten koste van alle gebruikers.
Bovenop deze inbeslagname van de openbare ruimte komen nog eens de verloederde wegen, achtergelaten steps, niet-geleegde vuilnisbakken, het alomtegenwoordige afval, de aanwezigheid van ratten, aanhoudende obstakels voor zachte mobiliteit en dagelijkse gevaren voor burgers en voetgangers.
Deze aantasting van de stedelijke omgeving, die rechtstreeks verband houdt met keuzes en projecten op het gebied van mobiliteit, maar ook met beslissingen van de Stad Brussel, die het sloop- en herbouwproject nooit heeft betwist, heeft al jaren een ernstige invloed op de levenskwaliteit van de inwoners, de toegankelijkheid van de wijk, het lokale handelsweefsel en het imago van onze hoofdstad.
Laten we eerlijk zijn, deze eindeloze werkzaamheden worden door iedereen ervaren als een sociale, economische en stedelijke ramp.
Al meer dan vijf jaar kunnen de beleidsmakers niet ontkennen dat het ondraaglijk is geworden om in dit deel van de stad te wonen, een zaak te hebben, je te verplaatsen of zelfs maar de straat over te steken en te wandelen.
Het is onmogelijk om onder dergelijke omstandigheden waardig te leven en kinderen groot te brengen.
De Stad Brussel, die volhardt in een beleid dat haaks staat op de herhaalde verzoeken van de bewoners, verenigingen en betrokken burgers, is ook verantwoordelijk voor deze verslechtering van de stedelijke omgeving. Zij moet gedeeltelijk de gevolgen daarvan dragen en bereid zijn haar visie bij te stellen door het Zuidpaleis te renoveren, zoals het er tot de zomer van 2025 uitzag.
De verklaringen van de minister van Mobiliteit en van de gemeentelijke autoriteiten hebben bij de inwoners, de gebruikers en de verenigingen legitieme verwachtingen gewekt. Deze verwachtingen mogen niet onbeantwoord blijven, maar moeten concreet, duurzaam en zichtbaar worden in de praktijk. Als gemeentelijke en regionale verkozenen staan jullie garant voor het algemeen belang, het leefklimaat, de verkeersveiligheid en de uitstraling van de stad Brussel en het Gewest.
In die hoedanigheid is het jullie collectieve verantwoordelijkheid om gecoördineerd en doeltreffend op te treden.
De tijd van aankondigingen en intentieverklaringen is voorbij.
Het is nu dringend noodzakelijk om de beloften om te zetten in daden. En over te gaan tot de heropening en effectieve herintegratie van het Zuidpaleis. En ook tot de onmiddellijke herinrichting van de omgeving ervan, met respect voor de buurtbewoners, de paleisgebruikers en het algemeen belang (met name ook de pendelaars en bezoekers van Brussel).
Alle ondertekenaars eisen een actieplan voor de heringebruikname van het Zuidpaleis in een zo kort mogelijke termijn. Gedragen door een duidelijke en transparante politieke visie op de prioriteiten van de stad. Die visie moet ook als voornaamste doelstelling hebben om deze wijk, die de toegangspoort tot het stadscentrum is voor Brusselaars en de vele Belgische en buitenlandse bezoekers, nieuw leven in te blazen.
Lees meer over: Brussel-Stad , Sint-Gillis , Stedenbouw , Metro 3 , Zuidpaleis , Stalingradlaan , open brief , Raad van State , Maurice Lemonnierlaan
Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.