CAW stelt Anderlechts OCMW-voorzitter in gebreke: ‘Faalt in zijn zorgplicht’

Uitkeringen die plots worden stopgezet, betalingen die uitblijven en wachttijden van gemiddeld vijf maanden. Bij het OCMW van Anderlecht zijn de structurele problemen nog steeds niet van de baan. Het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) Brussel trekt aan de alarmbel en stelt de OCMW-voorzitter in gebreke.

Meer dan een jaar geleden bracht het VRT-programma Pano aan het licht dat er mogelijk gefraudeerd werd met leeflonen binnen het OCMW van Anderlecht. De reportage belichtte ook enkele andere problemen binnen de organisatie, zoals een torenhoge werkdruk en onderbemanning. Afgelopen zomer volgde een audit van de POD Maatschappelijke Integratie die de malaise binnen het OCMW bevestigde.

De Kamer organiseerde hoorzittingen over het schandaal, de vakbonden voerden meermaals actie, maar op een jaar tijd is er weinig veranderd binnen het Anderlechtse OCMW. Dat bleek anderhalve maand geleden al, toen BRUZZ het verhaal bracht van student Youssef. Die moest toen vijf maanden wachten op zijn leefloon. “De huur moet betaald worden en de facturen stapelen zich op. Ik leen nu geld van vrienden, maar dat kan niet blijven duren”, getuigde hij toen. “Door de stress slaap ik slecht.”

Daarnaast klaagde Youssef aan dat de OCMW-werking in Anderlecht bijzonder chaotisch is. Sociaal assistenten vallen geregeld uit, dossiers worden slecht opgevolgd en het is soms bijzonder moeilijk om een afspraak te kunnen maken.

Vijf maanden wachten

Bij het CAW Brussel - dat mensen helpt bij problemen rond welzijn - klinkt het verhaal van Youssef herkenbaar. "Dit is zeker geen geïsoleerd verhaal. Wij hebben sinds begin dit jaar al vijftig dossiers van cliënten wiens uitkering plots werd stopgezet of die plots geen medische kaart meer krijgen", zegt directeur Annalisa Gadaleta. In twee dossiers schakelde het CAW zelfs een advocaat in.

“Mensen komen bij ons in paniek omdat hun uitkering zomaar stopgezet is. Ze weten niet waarom en krijgen niemand aan de lijn. Dat is mensonwaardig”, aldus Gadaleta. "Een OCMW moet een vangnet zijn, geen valkuil. Maar wat wij vandaag meemaken, is een structurele crisis en die raakt de meest kwetsbare mensen.”

Gadaleta wijst erop dat de problemen bij het OCMW grote gevolgen hebben voor de cliënten die geen steun meer krijgen. "We horen verhalen van alleenstaande moeders die, omdat ze geen leefloon meer krijgen, de huur niet meer kunnen betalen en een uithuiszetting riskeren", aldus de directeur van het CAW. "Het zijn heel schrijnende situaties. Niet krijgen waar je recht op hebt, heeft niet alleen financiële gevolgen, maar zorgt ook voor veel stress."

Voor de cliënten die de weg vinden naar het CAW probeert het centrum te bemiddelen met het OCMW. Dat verloopt echter moeizaam. Volgens CAW Brussel duurt het gemiddeld vijf maanden voor er schot in de zaak komt in de dossiers waarvoor het CAW tussenkomt. In principe heeft een OCMW dertig dagen de tijd om te reageren op een hulpaanvraag van een cliënt.

Politieke verantwoordelijkheid

Nochtans heeft het OCMW van Anderlecht de voorbije maanden niet stilgezeten. Eind oktober gaf voorzitter Guy Wilmart (PS) aan dat het aantal openstaande vacatures voor sociaal assistenten is teruggedrongen van zestien tot zeven. Daarnaast bereidt het OCMW de aanwerving voor van een twintigtal extra krachten. Die moeten de toestroom van hulpaanvragers volgend jaar, wanneer de werkloosheid beperkt wordt in de tijd, in goede banen leiden.

Dat is allemaal onvoldoende om de structurele problemen weg te werken, stelt het CAW. "Het Anderlechtse OCMW heeft nu ook een ombudsvrouw, die vaak helpt bij de deblokkering van een dossier, maar de stapel dossiers is zo groot dat die ombudsvrouw dat niet alleen aankan."

In een aantal individuele dossiers heeft het CAW Brussel al enkele ingebrekestellingen verstuurd, maar nu gaat het CAW nog een stap verder. Het stelt OCMW-voorzitter Guy Wilmart persoonlijk in gebreke.

“We trekken aan de alarmbel omdat we mensen zien afglijden in uitzichtloze situaties. Geen enkele organisatie mag zo falen in haar zorgplicht”, zegt CAW-voorzitter Annalisa Gadaleta. “We stellen de voorzitter persoonlijk in gebreke omdat het disfunctioneren van het OCMW van Anderlecht een politieke verantwoordelijkheid is.”

"Het gaat hier over mensen die elke week in de kou blijven staan omdat ze hun energiefactuur niet kunnen betalen of omdat ze niet naar de dokter kunnen gaan, zaken waar ze nochtans recht op hebben", aldus Gadaleta. "Voor ons was de maat vol. We geven het OCMW een laatste kans. Deze ingebrekestelling is een eerste stap, maar als er geen reactie op komt, bekijken we wat onze volgende stappen zijn."