Choreografe Anne Teresa De Keersmaeker over 2025: 'Een jaar van erkenning en kleine hoop'

Vanuit het iconische torentje van het Flageygebouw blikt BRUZZ een week lang terug op 2025. Een jaar van contrasten: internationale erkenning en lokale onzekerheid, artistieke bloei en politieke stilstand. Vandaag schuift danseres en choreografe Anne Teresa De Keersmaeker aan. “Brussel verandert. De vraag is hoe je vandaag nog een sociaal weefsel opbouwt.”

Haar bekroning in Japan was voor De Keersmaeker zonder twijfel een hoogtepunt in 2025. Ze ontving de Praemium Imperiale - zeg maar de Nobelprijs voor de Kunsten - in Tokio, naast grootheden als Marina Abramović.

“Ik was echt heel emotioneel. Heel erg onder de indruk. Het was heel ritualistisch, heel intens", vertelt ze daarover. “Maar tegelijk blijft de realiteit dezelfde: je gaat terug naar de studio. Zelfs na 45 jaar en 75 stukken blijft elke creatie een uitdaging.”

Ze benadrukt dat de prijs geen individueel eindpunt is. “Het is een erkenning van een hele gemeenschap. Dans is nooit het werk van één lichaam alleen.”

Dans, zegt ze, blijft een kwetsbare kunstvorm. Geen object, geen archiefstuk, maar een ervaring. “Wat wij maken, verdwijnt. Wat overblijft, zit in het geheugen en het lichaam van mensen.”

Volgens De Keersmaeker is dans misschien net daarom de meest actuele kunstvorm. “Wat is meer hedendaags dan het lichaam, hier en nu? Mensen hebben altijd gedanst. In goede tijden en in slechte. Bij vreugde en bij groot verdriet.”

Van dorp naar complexe wereldstad

Wie terugkijkt op Brussel door haar ogen, ziet een stad die fundamenteel veranderd is sinds de jaren tachtig. De Dansaertstraat, ooit een artistieke living, werd symbool van een cultureel ontwakend Brussel. Figuren als Sonja Noël en plekken als Stijl, de Archiduc en het Kaaitheater vormden een hechte gemeenschap.

“Het was toen veel meer een dorp,” zegt De Keersmaeker. “Vandaag is Brussel een van de meest diverse steden ter wereld. Dat maakt alles complexer, ook politiek.”

Ze koestert geen nostalgie. “De wereld verandert. Brussel verandert. De vraag is hoe je vandaag nog een sociaal weefsel opbouwt.”

En daar wringt het volgens haar in 2025. De kloof tussen politiek en inwoners is groter dan ooit. De stad brak dit jaar opnieuw records: helaas niet de juiste. “De uitdagingen zijn enorm. En toch ontbreekt het aan bestuur.”

Hoop in kleine bewegingen

Toch is 2025 niet alleen een jaar van stilstand. De Keersmaeker wijst bewust op verhalen die minder headlines halen, maar wel betekenis dragen. Zoals de opkomst van stadslandbouw. “Dat is geen romantiek", zegt ze. “Dat is een strijd om harmonie, om overleven.”

Haar eigen band met landbouw, opgegroeid op een hoeve aan de rand van Brussel, maakt die thematiek tastbaar. "Voeding is je allereerste relatie met de aarde. Wat uit de grond komt, komt in je lichaam terecht. Als danseres weet je wat dat betekent. Voor je lichaam, voor je omgeving.” In een stad onder druk bieden zulke initiatieven tegengewicht. “Het zijn plekken waar mensen opnieuw voelen wat nabijheid betekent.”

Het lichaam als politiek statement

In 2026 staat De Keersmaeker zelf opnieuw op de scène in Brel in het Théâtre National. Ze danst er samen met de 24-jarige breakdancer Solal Mariotte, een ontmoeting tussen generaties, stijlen en lichamen.

“Je schrijft een andere dans met een ouder wordend lichaam", zegt ze. “Dat vraagt discipline. En eerlijkheid.”

Die keuze is geen breuk, maar een voortzetting van haar werk: choreografie die vertrekt vanuit het lichaam dat er is. Niet vanuit een opgelegde norm. Ook dat zegt iets over Brussel anno 2025: een stad van verschillen, waar generaties en achtergronden elkaar kruisen.

Cultuur blijft verbinden

Volgens Anne Teresa De Keersmaeker blijft cultuur verbinden waar politiek faalt. “Brussel is betwixt and between”, zegt ze. “Maar precies daar ontstaat ook iets.”

Haar wens voor 2026 is helder: “Dat Brussel eindelijk een regering krijgt. En politici die de complexiteit van deze stad begrijpen, en er met liefde verantwoordelijkheid voor opnemen. Dat we ons focussen op wat ons verenigt als mens, niet op wat ons van elkaar scheidt."