De luxueuze partydinners van 'feestarchitect' Charles Kaisin: 'Voor verwondering zorgen'

Eén etentje van designer Charles Kaisin voor vrienden groeide uit tot een internationale business die luxemerken inschakelt als een gewoon feest niet meer volstaat. Met zijn 'Surrealist Dinners' combineert hij gastronomie met scenografie, muziek, geur en choreografie.

De Belgische designer Charles Kaisin bouwt graag surrealistische werelden: een tafel in een casino van Monte Carlo, een diner in een kerk, een bos of op het water. Het zijn feesten waarbij de bezoeker nooit helemaal weet wat er na de volgende gang zal gebeuren. Toch begint het gesprek met BRUZZ niet tussen de glitter en grandeur, maar thuis in Brussel. Kaisin neemt plaats aan zijn meterslange tafel. Uit het tafelblad groeien bomen omhoog, alsof een bos zich midden in de eetkamer heeft genesteld.

Aan deze tafel begon bijna twintig jaar geleden het verhaal van de Surrealist Dinners. Kaisin studeerde architectuur en liep stage bij Jean Nouvel in Parijs. Hij verbleef er een tijdje bij de familie Hermès en wilde hen bedanken voor hun gastvrijheid. Hij nodigde hen uit in Brussel om samen naar Art Brussels te gaan en daarna bij hem thuis te eten. Het werd een diner in het teken van het Belgische surrealisme. Rondom de gasten hingen transparante gordijnen en tussen de takken boven de tafel streken vogels neer. Hij liet een operazangeres van De Munt overkomen en bevriend chocolatier Pierre Marcolini maakte speciaal voor de avond een dessert.

“Ik wilde een diner maken dat voor verwondering zorgde”, vertelt Kaisin, “maar ik had nooit verwacht dat het zo zou ontploffen. Ik was een architect, geen eventplanner.” De gasten waren echter zo enthousiast dat ze erover bleven vertellen. “Al snel kwam de vraag of ik zoiets ook voor een grotere groep kon maken. Via mond-tot-mondreclame groeide het concept.”

Vandaag werkt Kaisin met een interna­tionaal team maandenlang aan diners waarin gastronomie, scenografie, muziek, geur, kostuums en choreografie samenkomen. “Dat zijn diners voor grote merken als Hermès, Cartier en Porsche. Maar ook voor bedrijven die een verjaardag, productlancering of jubileum willen vieren, en families voor een huwelijk of andere mijlpaal.” Ook wereldsterren zoals Cher kennen Kaisin ondertussen.

Choreografie van obers

Wat maakt een diner surrealistisch? Een vast recept heeft Kaisin niet, want elk project begint van nul. Toch keren een paar ingrediënten steevast terug. “Er is altijd een bijzondere locatie”, zegt Kaisin. “Ik organiseerde al diners in kerken, zwembaden, een metrostation, een bos, een enorm magazijn, op het water en op een dak. In Brussel waren onder meer het stadhuis en het Amerikaanse paviljoen uit de wereldtentoonstelling van 1958 het decor.”

Ook de bediening krijgt een rol die verder gaat dan schenken en opdienen. Met één ober per twee gasten wordt de service een choreografie: iedereen serveert op hetzelfde moment, draait en beweegt volgens een vooraf uitgewerkt patroon. Tussen de gangen kunnen de outfits veranderen. “Er zijn repetities en een team dat zich bezighoudt met de kostuums”, zegt Kaisin. Ook de akoestiek, het servies en de presentatie van het eten worden ontworpen, tot en met een bord, glas of karaf die hij soms speciaal tekent.

“Het gaat over rituelen en de manier waarop je een gerecht ontdekt”, zegt hij. Zelfs over de geur is nagedacht. “Het moet een immersieve ervaring zijn. Bij een diner voor een automerk werk ik bijvoorbeeld met rokerige geuren, cognac en hout, terwijl een feest op het platteland aarde, rozen en verse kruiden krijgt.”

Al die lagen dienen uiteindelijk hetzelfde doel: gasten uit hun dagelijkse routine halen en hun opnieuw “de ziel van een kind” geven. Daarom zijn de diners niet alleen visueel spectaculair, maar ook interactief. Zo kan een tafel plots openklappen en veranderen in een soort kermisattractie, waarbij gasten eendjes uit het water vissen. “Ik wil iets positiefs en poëtisch maken. Een mooie foto voor Instagram is slechts een neveneffect. De essentie zit in de ervaring en in wat mensen zich jaren later nog herinneren.”

Origami

De extravagante eindresultaten doen vermoeden dat Kaisin vooral vanuit zijn verbeelding werkt, maar hij benadert een diner als elk ander ontwerpproject: eerst luisteren en analyseren, daarna creëren. “Wanneer ik een briefing krijg, wil ik begrijpen wat er achter de opdrachtgever zit. Wat is de geschiedenis van een merk? Welke waarden heeft het? Wat wil het vertellen? Wat betekent succes voor hen? En vooral: wie zullen de gasten zijn? Daarna maken we samen een briefing. Het is een uitwisseling.”

Pas dan ontstaan de eerste ideeën. Het vertrekpunt daarbij verschilt: soms een locatie, soms muziek, een materiaal, een product of de manier waarop de gasten zich door een ruimte bewegen. “We creëren van a tot z iets volledig nieuws.” Die aanpak maakt het tot een intensief proces. Een project duurt minimaal drie maanden, maar doorgaans zes maanden tot een jaar, met een groot team van ontwerpers, chefs, bloemisten, naaisters, technici, obers en andere makers. Kaisin blijft zelf betrokken tot in de kleinste details. “Ik ga zelfs kijken naar het juiste papier: welke tint oranje, welke textuur.”

De feesten zijn soms behoorlijk over the top. In Italië organiseerde Kaisin een diner voor tweehonderd mensen waarbij een filharmonisch orkest speelde en Katy Perry optrad. Maar wie de Surrealist Dinners alleen als een speeltuin voor de allerrijksten ziet, mist een andere kant van Kaisin. Zijn creatieve projecten hebben geregeld een sociaal luik, waarbij hij design en kunst inzet om geld in te zamelen of aandacht te vragen voor mensen die steun nodig hebben. “Elk jaar wil ik een project ondersteunen. Tijdens de coronacrisis zette ik Origami for Life op, een participatief project waarbij mensen origami vouwden ten voordele van ziekenhuizen.” Ook daarna bleef hij creatieve projecten koppelen aan maatschappelijke doelen, onder meer met een groot origamiproject dat geld inzamelde voor een Oekraïens ziekenhuis dat gewonde soldaten behandelt.

Ook de diners zelf hebben een bredere economische impact dan je zou denken. Voor een feest met honderd gasten kunnen meer dan driehonderd mensen aan het werk zijn: chauffeurs, bloemisten, kappers, modeontwerpers, naaisters, obers, chefs, cateraars, beveiligers en makers van accessoires.

Het gros van zijn diners speelt zich tegenwoordig buiten België af, maar Kaisin neemt graag Belgische makers mee: chefs die met hem naar Frankrijk of Italië reizen, en bloemisten, chocolatiers, schrijnwerkers, naaisters en andere ambachtslieden die meewerken aan internationale projecten. “Ik heb het gevoel dat we vakmanschap te weinig waarderen in België”, zegt hij. “Goede ambachtslieden, mensen die kunnen naaien of timmeren: we benoemen dat niet genoeg.”

Tijdelijke tentoonstellingsruimte

Die band met Belgisch vakmanschap trekt hij ook door in zijn eigen stad. Naast zijn woning en atelier heeft Kaisin in Brussel een tijdelijke tentoonstellingsruimte, Projeckt, die enerzijds dient om eigen werk aan klanten te tonen, maar ook andere kunstenaars een podium wil geven. “Elk jaar presenteren we er een kunstenaar die niet door een Belgische galerie wordt vertegenwoordigd. Het idee is om onze klanten, vrienden en verzamelaars nieuwe trends, ideeën en manieren om naar kunst te kijken te tonen.” Ook wie niet in de kunstwereld zit, is er welkom, met tijdelijke tentoonstellingen die op vaste momenten opengesteld worden.

Zo blijft Brussel zijn uitvalsbasis, ondanks de vele internationale opdrachten. Van hieruit vertrekt hij naar diners over de hele wereld, en hier komt hij opnieuw thuis. Kaisin: “Ik hou van Brussel. Er is een enorme verscheidenheid aan keukens: Frans, Italiaans, Turks, Israëlisch, Indiaas, Ethiopisch, Japans … Ook cultureel heeft de stad zoveel te bieden, van musea en galeries tot muziek en dans. Er valt hier voortdurend iets nieuws te ontdekken.”