Franse mediabonzen vechten cultuurstrijd in Brussel uit

Matthieu Pigasse, een linkse zakenman en eigenaar van de Franse krant Le Monde, wil opnieuw een sterk links Frankrijk en heeft zijn zinnen gezet op het presidentschap. Vincent Bolloré, een conservatieve miljardair, zet zijn media-imperium dan weer in om uiterst rechts in het Elysée te krijgen. Beiden staan aan het front van een Franse cultuurstrijd, en om die uit te spelen zijn de mediamagnaten nu ook in Brussel aanbeland.

In oktober 2024 werd er vanuit Brussel een nieuw, rechts-liberaal nieuws­medium opgericht: 21News. Volgens de redactie, gevestigd in de Trierstraat, zou het initiatief de 'Figaro' of het 'ABC News' van Franstalig België willen zijn, met als redactionele pijlers “vrijheid, ondernemerschap en pluralisme”. De online-only nieuwswebsite richtte zich aanvankelijk enkel op Franstalig België, maar begin dit jaar werd ook een Vlaamse poot opgericht.

Opvallend is dat een van de investeerders van 21News de groep Lagardère is, die gecontroleerd wordt door de Franse zakenman Vincent Bolloré. Bolloré is een klinkende naam in het Franse medialandschap. De nu 74-jarige zakenman verdiende aan het begin van zijn carrière het grote geld in de logistiek en transportsector, maar legde zich begin jaren 2000 toe op de media. Bolloré, die in 2022 met pensioen ging, maar in de schaduw nog aan een heleboel touwtjes trekt, groeide uit tot een ware mediamagnaat die verscheidene kranten, radiostations en tv-zenders in Frankrijk controleert. Volgens cijfers uit 2025 van het onderzoeksbureau Statista was Bolloré in 2025 de 11e rijkste Fransman met een vermogen van 10,3 miljard dollar.

Het Franse Fox News

Via die media probeert Bolloré zijn hoogst­eigen ideologische doel te verwezenlijken: Frankrijk rechts, conservatief en christelijk maken. Bij de media die Bolloré in handen heeft, is er dan ook weinig sprake van redactionele onafhankelijkheid. Integendeel, ze vormen een vehikel voor die ideologische strijd, waarlangs Bolloré de publieke opinie wil verrechtsen.

Een voorbeeld. Bolloré kreeg een tiental jaar geleden de Franse zender I-télé in handen. In 2016 brak er een staking uit op de redactie: uit verontwaardiging voor de grote politieke wijzigingen die Bolloré op tafel legde bij de zender vertrok uiteindelijk ongeveer driekwart van de redactie. In 2017 werd I-télé officieel omgedoopt tot CNews. Sindsdien begon het steeds meer rechtse en extreemrechtse opinieprogramma's te faciliteren, en al snel stond de zender bekend als het 'Franse Fox News'.

Bovendien steunde CNews in de presidentsrace van 2022 de extreemrechtse kandidaat Éric Zemmour. Zemmour kreeg ettelijke uren zendtijd, mocht eindeloze debatten voeren over de islam, migratie en identiteitspolitiek, en steeg snel in populariteit door al die media-aandacht. Dat de steun van het Bolloré-imperium zo duidelijk te voelen was in de race naar de verkiezingen, legt de macht van de Franse mediamagnaat bloot. Bolloré heeft naast CNews ook de populaire tv-zender Canal+, de radiozender Europe 1 en de krant Le Journal du Dimanche in handen. Allemaal werden ze conservatiever van aard na de overname van Bolloré.

Zoon van Sarkozy

Met de komst van 21News in Brussel en Bollorés aandeel in het medium, lijkt het alsof Bolloré in zijn kruistocht nu ook in België is aanbeland. Wat doet hij hier? “Ik denk dat Bolloré bewust zijn territorium probeert uit te breiden”, zegt Dave Sinardet, politicoloog aan de VUB. “Zeker in Franstalig België wil hij de geest wel proberen te beïnvloeden. Met 21News heeft Bolloré een gat in de markt gevonden: Franstalig België kent heel weinig uitgesproken media, en al zeker geen uitgesproken rechtse media.”

Voor Sinardet is het duidelijk: voet aan grond hebben in Brussel is voor iemand als Bolloré uiterst interessant. “Brussel is een politieke hub, met een publiek van beleidsmakers. Het past ook in zijn breder en ambitieus project om zijn rechtse ideeën tot buiten de eigen landsgrenzen te brengen. Nationale grenzen vervagen steeds vaker als het gaat om het voeren van een ideologische strijd. De twee vallen niet te vergelijken, maar kijk naar Trump. Die wil ook Europa verrechtsen. Waarom zou Bolloré zich dan beperken tot Frankrijk?”

Voorlopig lijken die plannen nog niet zo vergevorderd. 21News is niet even uitgesproken rechts, en ook niet even polariserend als Bollorés Franse nieuwskanalen. Het nieuwskanaal werd opgericht door Etienne Dujardin, een lid van MR dat zich eerder aan de rechtse kanten van de partij schaart.

Dujardin zegt dat de invloed van Bolloré in zijn mediakanaal te verwaarlozen is, en niets te maken heeft met de redactie-­inspraak die Bolloré wel al toonde in zijn andere media. “Het is niet Vincent Bolloré die in ons kapitaal zit, het is Lagardère dat een minderheidsbelang van 20 procent heeft”, zegt Dujardin bij de krant De Tijd. “Dat is een beursgenoteerde groep met veel aandeelhouders. En voor hen zijn wij sowieso maar een klein stipje op een hele grote radar.”

De ledenlijst van de raad van bestuur kan echter iets anders suggereren. In augustus 2025 traden enkele nieuwe leden toe aan 21News. Allereerst, Damien Hammouchi, directeur zendactiviteiten bij Canal+, een tv-zender waar Bolloré aandelen en een controlerend belang heeft. Yannick Bolloré, zoon van de miljardair, is er ook voorzitter van de toezichtsraad. En ook Lodoïs Moreau, leidinggevende bij Lagardère (dat in handen is van Bolloré), trad toe.

Ook Louis Sarkozy (de zoon van de voormalige president) stapte in de raad van bestuur. Sarkozy heeft geen directe band met de media van Bolloré, maar duikt wel af en toe op als opiniemaker bij CNews, en toont zich in dezelfde politieke lijn als zijn vader.

Een rockende bankier

Opvallend: Bolloré is niet de enige Fransman (met naam en faam) die zijn invloed tot buiten de eigen landsgrenzen wil verspreiden. Ook Matthieu Pigasse, een mediamagnaat aan de volledig andere kant van het ideologische spectrum, heeft zijn oog op Brussel laten vallen. De linkse Matthieu Pigasse is een zoon en kleinzoon van journalisten, maar maakte zelf zijn fortuin als investeringsbankier bij de bank Lazard Frères, waar hij later CEO werd. In de voorbije tien jaar werd Pigasse ook organisator van muziekfestivals. Zo kocht hij het grootste Franse rockfestival, Rock en Seine, in 2017. Maar muziek en bankieren zijn niet de enige dingen die hem interesseren. Begin jaren 2000 richtte Pigasse zijn pijlen op de media. In 2010 verwierf hij een controlerend belang in de progressieve en linkse kwaliteitskrant Le Monde. Ook het linkse radio­kanaal Radio Nova kwam in zijn handen in 2015.

Pigasse heeft een hekel aan de vergelijking – die vaak gemaakt wordt – met zijn tegenhanger Vincent Bolloré. Die laatste mengt zich in zijn media en de inhoud van zijn programma's. Iets waar Pigasse zich niet schuldig aan maakt, houdt hij vol. “Ik hecht juist enorm veel waarde aan de onafhankelijkheid van de redacties. Ik respecteer en bescherm die onafhankelijkheid, hij schendt die”, zegt Pigasse bij de Belgische publieke omroep RTBF.

Wel is het duidelijk dat ook Pigasse met zijn mediakanalen een ideologische strijd wil voeren. Via het radiokanaal Radio Nova wil hij weer een sterke linkse basis introduceren in Frankrijk, en een tegengewicht bieden tegen het opkomende radicaal-rechtse gedachtegoed, aangewakkerd door Bolloré. “Radio Nova is een uitgesproken links, geëngageerd kanaal. Het is perfect mogelijk om mensen te mobiliseren met een krachtig en optimistisch discours”, zei Pigasse over dat radiokanaal in een interview met De Standaard.

De rockende bankier toonde ook zijn steun aan Le Grand Continent, een intellectueel magazine en platform gesticht in 2019 dat zich richt op geo(politiek) en cultuur, met een sterke focus op Europa. Pigasse was op 21 januari bij de lancering van de Brusselse poot, dat bijeenkomsten en conferenties wil organiseren, en waarvoor het 25.000 euro aan steun kreeg van de Koning Boudewijnstichting. Onder meer de socialistische burgemeester van Brussel, Philippe Close, was van de partij op het eerste evenement.

Cultuurstrijd

In een interview met De Standaard rond de tijd van de lancering zei Pigasse dat we de “cultuurstrijd moeten aangaan tegen radicaal-rechts, die zal bepalen waar Frankrijk en Europa naartoe gaan.” Dat Pigasse met Le Grand Continent, en Bolloré met 21News, nu voet aan grond zetten in Brussel, toont dat de stad een arena is geworden waar die cultuurstrijd uitgevochten wordt. “Als een figuur als Bolloré aankomt in Brussel met 21News, dan weet je wel dat iemand als Pigasse zal willen volgen”, zegt Sinardet.

“Het zijn twee mannen die erg goed weten hoe de media werken, die er allebei een succesvol model in hebben uitgebouwd, en dat nu ook naar België willen brengen”, zegt Archibald Gustin, onderzoeker naar uiterst rechts aan de ULB en VUB. “In het geval van Bolloré valt het echt te beschrijven als een uitbreiding van zijn media-imperium, om zijn agenda tot buiten Frankrijk te brengen. Maar ook Pigasse ziet een kans om mediatieke en politieke invloed tot in Brussel te krijgen. De link met beleidsmakers is vlotter gelegd als je in Brussel actief bent.”

Invloed in België

En dan zijn er nog de aanstaande presidentsverkiezingen in Frankrijk, in 2027. CNews van Bolloré wil vandaag doen wat het met Éric Zemmour deed bij de presidentsverkiezingen van 2022: zijn kandidaat naar voren duwen. Dat doet het dit keer met de jonge partijvoorzitter van de uiterst rechtse partij Rassemblement National: Jordan Bardella. Aan de andere kant uitte Pigasse zijn eigen persoonlijke ambities al om zich misschien zélf kandidaat te stellen voor het presidentsambt. In een eerder interview zegt Pigasse dat hij de optie “niet uitsluit”.

Is Brussel van belang in de Franse presidentiële race? “Niet vergeten dat er een heel pak Fransen in Brussel en Wallonië wonen”, zegt Sinardet. “Zij mogen hun stem uitbrengen voor de volgende Franse president. Het is dus op dat vlak een extra 'kiesdistrict' voor zowel Pigasse als Bolloré in die race naar het presidentschap.”

“Maar ook onrechtstreeks is Brussel interessant om invloed uit te oefenen”, aldus Sinardet. “Als je België kunt verrechtsen, of verlinksen in het geval van Pigasse, dan is dat ook op Europees niveau een stukje verrechtsing, wat dan weer een impact heeft op wat er in Frankrijk gebeurt. Brussel blijft nu eenmaal het hart van de EU-instellingen, en de hoofdstad van Europa. Dat die figuren hun pijlen richten op onze hoofdstad, is dus niet onlogisch. 'Hoe kunnen we ideologisch wind slaan uit België?' dat is de vraag die beiden zich stellen.”