Wie zijn de mannen die dagelijks drugs verkopen op het Bethlehemplein in Sint-Gillis? Dat onderzocht MO*-journaliste Ima Posselt in haar reportage De mannen van het Bethlehemplein. "Eén van hen zei dat het hem leuk leek om dakenlegger te worden: hij wil gewoon iets doen waar hij trots op kan zijn."
Ima Posselt, journalist bij Mo, over haar stuk De mannen van het Bethlehemplein.
In gesprek met drugsdealers op het Bethlehemplein: ‘Ze worden gebruikt als kanonnenvlees’
Het Bethlehemplein komt regelmatig in het nieuws vanwege de openlijke drugshandel. Posselt wilde weten wie de mannen zijn die er dag in, dag uit staan en trok op reportage voor MO*, een nieuwsmagazine van de Belgische vzw Wereldmediahuis. Ze sprak met drie jonge mannen, die in haar reportage schuilnamen kregen: Younes, Mehdi en Chinwi.
“Het viel me op dat die mensen daar dag in dag uit staan. Ik was gewoon supergeïnteresseerd en wilde heel graag met hen gaan praten”, vertelt Posselt. De drie mannen vertelden haar hoe de drugshandel op het plein georganiseerd is. Er wordt gewerkt met shiften van twaalf uur. Meestal staan er vier mensen op het plein: één persoon draagt de drugs bij zich, terwijl de anderen als uitkijk fungeren en alarm slaan wanneer de politie in de buurt komt.
Een van de mannen zou al ongeveer vijf jaar op het plein actief zijn. De andere twee waren er nog maar enkele maanden aan de slag.
Posselt raakte aanvankelijk aan de praat met een van hen nadat hij haar benaderde, omdat hij dacht dat ze drugs wilde kopen. “Ik zei dat ik gewoon wat vragen wilde stellen, als dat mocht.” Na enige argwaan stemde hij toe. Later sloten ook andere dealers aan in het gesprek.
Geen wettig verblijf
De drie mannen hebben volgens Posselt een migratieachtergrond en kwamen vanuit Marokko naar Europa. Een van hen heeft een kappersdiploma, maar vond in België geen werk. Zonder wettig verblijf bleek een eigen zaak beginnen evenmin een optie. Uiteindelijk werd hij gerekruteerd om drugs te verkopen.
Volgens Posselt maakt hun kwetsbare positie hen interessant voor georganiseerde drugsbendes. Ze verwijst naar een schatting uit 2023 dat er in Brussel ongeveer 62.000 mensen zonder wettig verblijf zouden wonen. “Het zijn gewoon heel makkelijke slachtoffers voor georganiseerde drugsbendes”, zegt ze.
De bedragen die de mannen kunnen verdienen, staan volgens haar in schril contrast met wat ze in hun thuisland zouden verdienen. Een van hen vertelde dat hij met twee nachten dealen ongeveer evenveel verdient als zijn vader in Marokko in een maand.
Toch houden de mannen het geld niet volledig voor zichzelf. Een van hen slaapt naar eigen zeggen in metrostations of rond het Zuidstation en stuurt het grootste deel van zijn inkomsten naar zijn familie.
Stelen of dealen
De gesprekken maakten volgens Posselt duidelijk dat de mannen niet noodzakelijk een toekomst in de drugshandel voor ogen hebben. Een van hen spaart om in Marokko een kapperszaak te openen.
Een andere woont al vijftien jaar in België en droomt vooral van stabiliteit en een reguliere job. “Hij zei dat het hem heel leuk leek om dakenlegger te worden. Hij wil gewoon iets doen waar hij trots op kan zijn”, vertelt Posselt.
Een van de mannen omschreef zijn keuze als die tussen stelen en dealen. Voor hem was dealen de betere optie. Zijn grootste droom is naar eigen zeggen om zijn moeder terug te zien.
‘Het is niet zwart-wit’
Het gesprek veranderde Posselts blik op de drugshandel niet volledig, maar maakte het verhaal volgens haar wel complexer. “Je wordt met de neus op de feiten gedrukt dat de dingen niet zwart-wit zijn.”
Dat betekent volgens de journaliste niet dat de drugshandel of de overlast voor buurtbewoners moet worden gebagatelliseerd. “Het geweld rond het Bethlehemplein in Sint-Gillis is gewoon problematisch en buurtbewoners voelen zich onveilig. Maar tegelijkertijd zijn de mensen die daar deels verantwoordelijk voor zijn ook slachtoffer van hun omstandigheden.”
Ook de lokale overheid draagt volgens haar een verantwoordelijkheid. Ze sprak daarvoor met Jean Spinette (PS), burgemeester van Sint-Gillis, die volgens Posselt pleit voor meer begeleiding en integratietrajecten.
Volgens Posselt creëert het gebrek aan perspectief voor mensen zonder wettig verblijf opportuniteiten voor de georganiseerde misdaad. “Ze worden echt een beetje gebruikt als kanonnenvlees”, zegt ze. Zeker bij het recente drugsgeweld zijn het volgens haar vaak de jonge mannen op straat die uiteindelijk de risico’s dragen.
De volledige reportage van Ima Posselt verscheen bij MO*.
Lees meer over: Sint-Gillis , Samenleving , Dealen met drugs
