Hoe verandert het leven van Brusselaars in 2026?

De start van het nieuwe jaar betekent traditioneel een resem aan nieuwe regels en veranderingen. Zo worden in Brussel water en dienstencheques duurder en gaan de controles van de aangescherpte LEZ van start. Een overzicht van wat er in 2026 allemaal verandert.

Dienstencheques in Brussel worden duurder

Dienstencheques in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kosten vanaf 1 januari 11,40 euro, of een stijging met 1,20 euro. Tegelijk verdwijnt ook de fiscale aftrek. De nieuwe prijs geldt voor de eerste 300 cheques. Wie extra cheques wil, zal daar 14 euro per stuk voor betalen, tegenover 12,40 euro nu.

De dienstenchequebedrijven mogen bovendien onbeperkt administratieve kosten aanrekenen, "binnen redelijke grenzen en mits uw akkoord voor gerechtvaardigde kosten".

De schrapping van de fiscale aftrek moet de Brusselse regering een besparing van 19 miljoen euro opleveren. Het brutoloon van Brusselse huishoudhulpen stijgt door de ingrepen met 0,77 euro per uur. In Vlaanderen en Wallonië bereikten vakbonden en werkgevers in de sector, onder bemiddeling van de bevoegde ministers, eerder ook al een akkoord over een loonsverhoging.

Controles voor verstrengde LEZ in Brussel gaan van start

Wie met een Euro 5-dieselvoertuig of Euro 2-benzinevoertuig Brussel inrijdt, zal vanaf 1 januari een waarschuwingsbrief krijgen. In die brief zal staan dat er vanaf 1 april boetes opgelegd zullen worden - per trimester wordt maximaal één boete verstuurd.

De Brusselse ordonnantie waarmee in maart de verstrenging van de lage-emissiezone (LEZ) werd uitgesteld, was in september al door het Grondwettelijk Hof geschorst en werd onlangs ook definitief vernietigd. Daardoor werd, volgens bevoegd minister Alain Maron (Ecolo), de oorspronkelijke wetgeving weer van kracht, dus met een verstrenging vanaf 1 januari 2025.

De Brusselse regering besliste daarop tolerant te zijn en de controles pas op 1 januari 2026 te hervatten. Ook worden eigenaars die kunnen aantonen dat ze een bestelbon voor een nieuw conform voertuig hebben (uiterlijk gedateerd op 31 december 2025), vrijgesteld van een boete.

Alles samen gaat het om 7 procent van de auto's die in Brussel rondrijden, of ongeveer 225.000 unieke voertuigen per kwartaal. Daarvan zijn er 33.000 in Brussel ingeschreven, schat Leefmilieu Brussel. De volgende fase van de LEZ in Brussel gaat in 2028 van start, met een verbod op Euro 6b en c-diesels en Euro 3-benzines.

Emissievrije voertuigen in Brussel niet meer vrijgesteld van kilometerheffing

De vrijstelling voor de kilometerheffing voor emissievrije voertuigen (zero-emissions vehicle, ZEV) die sinds 2024 in Brussel en Vlaanderen geldt, verdwijnt op 1 januari.

Binnen- en buitenlandse vrachtwagens van meer dan 3,5 ton die als emissievrij worden beschouwd, moesten ondanks de vrijstelling al een On Board Unit (OBU) installeren om de afgelegde kilometers te registreren. De vrijstellling kwam er om de vergroening van het vrachtwagenpark op de Belgische wegen te bevorderen.

Vrachtwagens die emissievrij zijn, hoeven tot eind 2029 geen extra kosten te betalen voor de externe milieukosten. De volledige korting op het infrastructuurdeel van de heffing wordt vanaf 2026 echter beperkt tot 80 procent. In 2027 bedraagt de korting nog 60 procent, in 2028 40 procent en in 2029 20 procent.

Concreet betekent dat vanaf 1 januari een tarief van 0,009 tot 0,05 cent per kilometer, afhankelijk van de tonnage van de vrachtwagen en de locatie - Vlaanderen, autosnelweg in Brussel of binnenstedelijk gebied in Brussel.

Water in Brussel 12,5 procent duurder

De waterfactuur voor Brusselaars schiet vanaf 1 januari de hoogte in. Waterintercommunale Vivaqua trekt haar tarieven op met 12,5 procent. De Brusselse waterregulator Brugel zegt dat een gemiddeld gezin dat 62 m³ per jaar verbruikt per jaar 41,5 euro extra zal betalen, of ongeveer 1,7 euro per maand per persoon.

De tariefverhoging komt er vanwege een groot aandeel onbetaalde facturen. Vivaqua heeft het zelf over 1,5 procent van de facturen die niet betaald wordt, maar Brugel vermoedt dat dat een onderschatting is en dat het eigenlijk om 4 procent gaat.
De toezichthouder stelt dat het om een "uitzonderlijke inhaalbeweging" gaat, die de komende jaren niet herhaald zal worden.

Eerste groep mensen verliest werkloosheidsuitkering

In het kader van de hervorming van de werkloosheidsregels, verliest op 1 januari een eerste groep mensen het recht op een werkloosheidsuitkering. Het gaat om werkzoekenden die minstens 20 jaar volledig werkloos zijn. Brussel telt vandaag zo’n 37.000 langdurig werklozen, die in de toekomst kunnen getroffen worden door deze maatregel. Daarnaast verliezen mensen die al minstens een jaar een inschakelingsuitkering hebben gekregen, die uitkering.

De regering hervormt de werkloosheidsuitkeringen waardoor het recht op uitkeringen wordt beperkt in de tijd, afhankelijk van de duur van de werkloosheid en het beroepsverleden. Het recht op een volledige werkloosheidsuitkeringen wordt zo beperkt tot maximaal twee jaar. Het recht op een inschakelingsuitkering - een uitkering voor jongeren die nog niet gewerkt hebben - wordt beperkt tot maximaal een jaar.

Het stopzetten van de uitkeringen wordt in verschillende golven doorgevoerd, te beginnen op 1 januari 2026. Dan verliezen werkzoekenden in de derde vergoedingsperiode (forfaitair bedrag) en die tijdens hun loopbaan ten minste twintig jaar volledig werkloos zijn geweest, hun uitkering. De Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) stuurde midden september brieven naar zowat 10.700 mensen in dat geval.

Ook de schrapping van de inschakelingsuitkering van werkzoekenden die die uitkering al meer dan een jaar krijgen, volgt op 1 januari. Daarvoor verstuurde de RVA ruim 18.000 brieven.

De komende maanden, en tot juli 2027, volgen nog meer golven. De tweede is gepland op 1 maart. Dan verliezen werkzoekenden die tijdens hun loopbaan tussen acht en twintig jaar volledig werkloos zijn geweest, hun werkloosheidsuitkering.

Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor werkzoekenden met een beschermingsuitkering, 55-plussers met meer dan 30 jaar beroepsverleden (dat evolueert naar 35 jaar in 2030), werklozen die voor eind 2025 met een opleiding zijn gestart voor een knelpuntberoep, of nog kunstwerkers en erkende havenarbeiders en zeevissers.

Geen reclame meer voor ongezonde voeding gericht op jongeren onder de 16 jaar

De leeftijdsgrens voor reclame van ongezonde voeding gericht op jongeren wordt opgetrokken van 13 jaar naar 16 jaar. Dat heeft de voedingssector in mei 2025 beslist, het gaat om zelfregulering. Er mag ook geen reclame meer gemaakt worden in de buurt van scholen.

Omdat er nog geen algemene wetgeving bestaat rond voedingsreclame gericht op jongeren of kinderen, creëert de sector sinds 2012 zijn eigen regels. Reclame voor ongezonde voeding die zich op jongeren onder de 13 jaar was al verboden, nu wordt de leeftijdsgrens opgetrokken naar 16 jaar.

De enige uitzondering zijn producten die aan bepaalde gezondheidscriteria voldoen. Etenswaren als chips, ijs, frisdrank, chocolade en snoep vallen daar sowieso niet onder. De regels gelden voor alle voedingsbedrijven, handelaars, supermarkten, cateraars en restaurantketens.

Ook nieuw zijn het reclameverbod in een straal van 150 meter rond lagere en secundaire scholen en de nieuwe richtlijnen voor marketing via sociale media. De regels gelden voor alle media (tv, radio, bioscoop, online enz.) wanneer het publiek voor minstens 30 procent uit jongeren bestaat.