Jonge bewonersbond eist strakkere regels om Brusselse huurders te beschermen

Op de Anspachlaan zijn zaterdagochtend zo'n dertig activisten bijeengekomen om duidelijke en bindende regels te eisen ter bescherming van Brusselse huurders. Volgens de coöperatieve bewonersbond Wuune is de woonmarkt voor veel gezinnen almaar minder betaalbaar, maar zijn de bestaande regels tegen buitensporige huurprijzen onvoldoende strikt.

De bewonersbond doet dat met oog op de lopende regeringsgesprekken tussen de Guiness-partijen. Deze en volgende week zitten de partijen Les Engagés, PS, Défi, Ecolo, Groen en Vooruit samen om een nieuwe begroting voor het Brusselse Gewest te bespreken, en daarmee ook de inhoudelijke lijnen voor een nieuwe, volwaardige regeringsploeg.

“In een context waarin de huurmarkt voor een steeds groter aantal Brusselse huishoudens onbetaalbaar wordt, hekelen wij de ontoereikendheid van de huidige maatregelen en het falen van de paritaire huurcommissie”, zegt Simon Decat, lid van Wuune, in een persbericht.

Die paritaire huurcommissie kan in Brussel een niet-bindend advies geven over een huurprijs, wanneer huurders die te hoog vinden ten opzichte van het referentierooster voor de huurprijzen. In de praktijk wordt echter minder dan een kwart van de aanvragen tot zo’n huurprijsverlaging werkelijk gevolgd. Dat zei vrederechter Anne Reul , die er een juridische studie over uitvoert, deze week al bij BRUZZ..

In de paritaire huurcommissie zetelen zowel Brusselse eigenaars als huurders. Die laatsten zijn er vertegenwoordigd door de Brusselse huurdersbond (Syndicat des locataires, red.). Wuune zit als relatief jonge bewonersbond niet mee aan tafel. Wuune bestaat nu twee jaar en is een coöperatieve. Die telt een honderdtal betalende leden, aldus Decat, zowel huurders als bewonende eigenaars. “Wij kunnen via hun lidgelden volledig onafhankelijk van subsidies of politieke steun opereren”, zegt hij. Ze werven die leden onder meer via huis-aan-huisbezoeken in Brussel.

‘Tegenoffensief van eigenaarslobby’s’

Deze zaterdag stelt Wuune een eigen rapport voor op basis van de 45 adviezen die tot nu toe zijn gepubliceerd bij de paritaire huurcommissie. Het gaat om adviezen tot oktober vorig jaar. Hun conclusie is duidelijk: de verhuurders winnen in ruim driekwart van de gevallen het pleit, en huurders zijn de meest kwetsbare partij aan tafel.

“Quasi systematisch worden subjectieve ‘comfort’-criteria gebruikt om het overschrijden van de referentiehuurprijs te rechtvaardigen”, klinkt het. Dat had ook vrederechter Anne Reul al opgemerkt: zij spreekt over een ‘cirkelredenering’ op basis van criteria die al in de initiële berekening voor het referentie-prijzenrooster waren vervat.

Verder noemt Wuune de procedure op dit moment te lang, te weinig transparant en te risicovol voor huurders. Uit vrees voor represailles vanwege hun huisbaas, zoals druk, dreigementen of een stopzetting van hun huurcontract, zouden velen ontmoedigd zijn om stappen te ondernemen, klinkt het. In gesprekken zouden huurders ook ongepaste vragen krijgen, zeggen zij.

Volgens Wuune gaat dat allemaal om “een tegenoffensief van de eigenaarslobby’s, die beperkte vooruitgang ten gunste van huurders actief onder vuur nemen.” Zo ging het Eigenaarssyndicaat al in beroep tegen het moratorium op uithuiszettingen (dat beroep is verworpen door vrederechters en het Grondwettelijk Hof, red.) en betwisten zij – samen met politieke partijen als MR, Open VLD en N-VA – de geldigheid van het huurprijsrooster. Dat rooster is opgesteld op basis van enquêtes en niet op basis van de reële huurprijzen per wijk. Staatssecretaris in lopende zaken Nawal Ben Hamou (PS) belooft nog voor het einde van 2026 een vernieuwde enquête en een aftoetsing daarvan met de geregistreerde huurcontracten.

Afdwingbare regels

“In plaats van de onevenwichten op de huurmarkt te corrigeren, wordt de paritaire huurcommissie te vaak een extra beproeving voor wie al een buitensporige huur betaalt. Ze legitimeert soms zelfs misbruikte huren, terwijl ze huurders blootstelt aan een verhoogd risico op uithuiszetting”, klaagt Simon Decat aan. “Bovendien biedt ze noch de transparantie noch de objectiviteit die nodig is om de rechten van huurders effectief te garanderen.”

Wuune vraagt nu duidelijke regels om de huurprijzen te temperen, zodat gemaakte beloftes voor de paritaire huurcommissie nadien werkelijk afgedwongen kunnen worden, denk maar aan renovatiewerken.

Sinds vorig jaar kunnen Brusselse huurders rechtstreeks naar het vredegerecht stappen met een vraag over buitensporige huur. In de praktijk wachten die vrederechters dikwijls het advies van de paritaire huurcommissie af.