KVS-directeur Michael De Cock over 2025: 'Brussel regisseert zijn eigen stilstand'

Vanuit het iconische torentje van het Flageygebouw blikt BRUZZ een week lang terug op 2025. Een jaar van culturele controverse, politieke stilstand en gemiste kansen. Vandaag was acteur, schrijver, theatermaker en KVS-directeur Michael De Cock te gast. "Ik ergerde me blauw aan de commotie rond de kerststal."

Een van de opvallendste momenten van het afgelopen jaar was de commotie rond de nieuwe kerststal op de Grote Markt. Een moderne interpretatie met gezichtsloze figuren leidde tot felle reacties, ook uit politieke hoek.

“Ik heb mij daar blauw aan geërgerd", zegt De Cock. “Niet om de kerststal zelf, maar om het gebrek aan cultureel inzicht. Dit was geen debat over esthetiek, maar een excuus om angst en uitsluiting te legitimeren.”

Volgens De Cock is het idee van een ‘vaste traditie’ rond kerststallen historisch onjuist. “Die esthetiek waar men naar hunkert is 19e-eeuwse kitsch. De kerststal is een traditie die al eeuwen evolueert en ook in de vorige eeuw werden christelijke figuren op verschillende manieren afgebeeld: deze reactie is een vorm van complete culturele ongeletterdheid."

"Die kerststal is met goeie intenties gemaakt en goedgekeurd door kerkelijke machten en instanties en door modeinstellingen. En dan krijg je daar een steekvlamcommunicatie rond. Geen enkele praktiserende christen was hier écht door gekwetst.”

Wat hem vooral stoorde, was de disproportie. “Met een Brussel zonder regering, overvolle gevangenissen en oorlog op de stoep van Europa, vind ik het hallucinant dat dit het onderwerp is waar men zich in vastbijt.”

Politieke impasse: 'Een menselijke blokkade'

Een rode draad doorheen 2025 was de blijvende politieke stilstand in Brussel. Meer dan 500 dagen na de verkiezingen is er nog altijd geen regering.

“Dat is pijnlijk", zegt De Cock. “Het is het failliet van de particratie met een totaal gebrek aan sense of urgency. Ook belangen die op een ander politiek niveau spelen, zitten in de weg.”

Volgens hem is het probleem niet alleen institutioneel. “Je kan binnen dit systeem perfect besturen. Maar men wil het blijkbaar niet meer. Het is een ego-impasse.”

De Cock verzet zich tegen het minimaliseren van de situatie. “Dit is niet het moment om te zeggen: het valt wel mee. Onze begroting is dramatisch, de wereld staat in brand en dan hebben wij geen politiek stuur. Je hebt nu een Vlaamse nationalist die het land leidt. Terwijl Brussel zijn eigen ondergang aan het regisseren is. En alle kaarten op tafel liggen om te zeggen: herorganiseer het of schaf het maar af."

Zijn oplossing? Half ironisch, half serieus: “Zet ze in een kamer. Een paar weken. En laat ze er niet uit tot er een regering is. Toon leiderschap. Toon fierheid.”

Molenbeek 2030

De mislukte kandidatuur van Molenbeek als Culturele Hoofdstad van Europa 2030 noemt De Cock “een gemiste kans”, niet alleen voor Brussel maar ook voor Europa. "Leuven is toch heel erg een monoculturele stad waar men het heeft over gemeenschap en inclusie. Molenbeek had een verhaal kunnen vertellen dat vandaag zeldzaam is: dat van een majority-minority-stad waar diversiteit geen slogan is, maar dagelijkse realiteit.”

Toch begrijpt hij waarom Leuven won. “De capaciteit om te deliveren is een criterium. En als je geen Brusselse regering hebt, hoe garandeer je dat dan aan Europa?”

Dat neemt niet weg dat Brussel volgens hem cultureel onovertroffen blijft. “We zijn élke dag de culturele hoofdstad. De beste artiesten ter wereld komen hier. Die chaos, die complexiteit: daar gedijt cultuur.”

Cultuur als tegenkracht

Als KVS-directeur benadrukt De Cock ook het belang van cultuur in woelige tijden. “Wij zijn er niet voor onze carrière, maar voor de stad. Kunstenaars moeten representeren wat leeft.”

Wat kunnen politici leren van kunstenaars? “Verbeelding, menselijkheid, de durf om het oude los te laten.”

Voor 2026 hoopt De Cock op een “warm, inclusief Brussel”. Op een stad die vervelt. “Laat ons oude reflexen afschudden. Laat ons openstaan voor nieuwe vormen, nieuwe verhalen.” En misschien ook voor een nieuwe kerststal. “Vernieuwing is geen bedreiging", zegt hij. “Het is een teken dat een stad leeft.”