Minder dan 20 procent van Brusselse boetes voor geluids­overlast vliegtuigen geïnd

Het Brussels Gewest heeft sinds 2000 amper 6 miljoen van de 32 miljoen euro aan boetes geïnd die het heeft opgelegd aan vliegtuigen die de geluidsnormen overschreden. Dat is minder dan 20 procent van het totale bedrag, schrijft Le Soir woensdag.

Om de overlast van de geluidshinder door de luchthaven van Zaventem te beperken, leggen de regionale autoriteiten al 25 jaar boetes op aan luchtvaartmaatschappijen die de geluidsnormen overschrijden. Dat kan via een systeem van 'alternatieve administratieve boetes'. Tot 2025 werden er zo 1.580 opgelegd, voor een totaalbedrag van bijna 32 miljoen euro. Van de 6 miljoen euro die daadwerkelijk is betaald, moeten de kosten voor advocaten nog worden afgetrokken.

Van de opgelegde boetes zijn er voor 10,8 miljoen euro 'definitief onbetaald'. Dat betekent dat de invorderingskosten zijn stopgezet. Een bedrag van 6,3 miljoen euro is 'niet vorderbaar'. De poging tot minnelijke vordering is beëindigd, al kan die nog gedurende tien jaar worden voortgezet. Voor 8 miljoen euro aan onbetaalde boetes loopt een beroepsprocedure. Meer dan de helft (54 procent) van de boetes lijkt dus definitief onbetaald.

Beperkte effecten

De strategie van het Brussels gewest om overschrijdingen van de geluidsnormen door vliegtuigen te bestrijden met boetes lijkt dus niet te werken, gezien de boetes weinig worden betaald en de procedures omslachtig zijn. Wat wel een impact kan hebben op de statistieken van het Brussels Gewest zijn de luchtvaartmaatschappijen die 30% meer geluidsarme vliegtuigen gebruiken.

Het aantal boetes dat daadwerkelijk wordt opgelegd daalt doorheen de jaren van 193 in 2019 tot slechts 18 in 2025. Gemiddeld zijn er sinds 2019, 60 overschrijdingen per jaar.

Le Soir poneert dat de oorzaak ligt bij de vermoeidheid van de diensten met een systeem dat zijn beperkingen begint te tonen. Of dat het daadwerkelijk beter gaat aangezien in 2024 slechts twee miljoen van de zestien miljoen aan boetes was geïnd. "Dit geduld heeft een prijs en vergt constante administratieve en juridische inspanningen. De enige zekerheid is dat deze procedure, hoe langdurig en legitiem ook, tot nu toe alleen de advocaten heeft verrijkt die, zowel voor de luchtvaartmaatschappijen als voor Brussel, een ingewikkeld pad moeten bewandelen."

Ingewikkelde procedure

Leefmilieu Brussel vertelde aan Le Soir hoe de procedure verloopt: "Elke maand vergelijken we de geluidsmetingen van de meetstations met de lijst van vliegtuigen die zijn opgestegen of geland op Brussels Airport. Deze analyse maakt het mogelijk om per luchtvaartmaatschappij vluchten te identificeren die niet aan de geluidsnormen voldoen en deze te registreren in een rapport aan het Openbaar Ministerie, dat zes maanden de tijd heeft om te beslissen of er een strafvervolging wordt ingesteld."

Pas na deze zes maanden, waarin het Openbaar Ministerie geen procedure start, kan de regio de procedure voor alternatieve administratieve boetes in gang zetten. Dit houdt in dat er beroep wordt aangetekend, wat de luchtvaartmaatschappijen gretig doen, eerst bij de Milieuraad en vervolgens bij de Raad van State. Dat is zeer tijdrovend en kostbaar.

Zelfs na handhaving van de boete, verzetten luchtvaarmaatschappijen zich, vertelt een woordvoerder van Alain Maron (Ecolo), minister van Leefmilieu aan Le Soir. "Ze starten systematisch rechtszaken om boetes voor overvluchten te ontlopen. Ze negeren liever de wet en schaden de gezondheid van de Brusselse inwoners dan hun verantwoordelijkheid te nemen."

Na jarenlange rechtszaken slaagt de regio er wel in om veel boetes te innen. "Het hoge betalingspercentage is te wijten aan de vele beroepen, de lange juridische procedures en het feit dat zaken soms worden afgewezen vanwege procedurefouten. "Het is een echte juridische uitdaging, die we nauwlettend in de gaten houden om de effectiviteit ervan te verbeteren," besluit hij.