Na Athéna sluit ook medische post in de Humanitaire Hub: ‘Daklozen kunnen nergens terecht'

Aan het einde van de winter zal naast het Centrum Athéna ook de medische verzorgingspost in de Humanitaire Hub de deuren sluiten. Dat meldt Pierre Van Heddegem, directeur Belgische operaties bij Dokters van de Wereld, dat mee de post inricht.

Hulporganisaties luiden daarover deze week de noodklok. Samen met de sluiting van het laagdrempelige zorgcentrum Athéna, nabij Madou, zorgt dit er volgens Van Heddegem voor dat “er nergens in Brussel nog laagdrempelige toegankelijke zorg voor de allerkwetsbaarsten” zal zijn.

Bij Athéna kon namelijk iedereen zonder onderscheid terecht voor medische zorg, dus ook dak- en thuislozen en mensen zonder wettig verblijf in België. Dat geldt ook voor de post in de Humanitaire Hub aan de Havenlaan, maar die is nu ook met sluiting bedreigd.

31 maart

“De post in de Hub blijft nog open tot 31 maart”, zegt Van Heddegem aan BRUZZ. “Aanvankelijk hadden we maar budget tot en met 31 december, maar we hebben intern met middelen geschoven om onze zorg te kunnen blijven aanbieden voor de volledige winterperiode. Die is namelijk nog extra zwaar voor de mensen die bij ons komen.”

Het enige dat daarna nog overblijft, aldus Van Heddegem, zijn de medische consultaties in de noodopvangcentra voor daklozen. "Maar die zorg is enkel voor wie in een opvangcentrum kan verblijven, en die zijn overbevraagd. Heel wat mensen vallen daar uit de boot, zij kunnen momenteel voor medische zorg nog in de Hub terecht.”

Van Heddegem is verontwaardigd dat het zo ver zou kunnen komen. “De nood is in Brussel hoog. Het aantal dak- en thuislozen stijgt jaar na jaar, volgens de laatste telling zijn er nu meer dan 10.000 in Brussel. En ook zij hebben medische zorg nodig, ook zij hebben last van diabetes, hoge bloeddruk of andere problemen.”

"In Athéna waren er elk jaar tussen de 6 en 7.000 consultaties, waarvan vorig jaar 4.500 niet-betalend", legt de directeur uit. "Tel daarbij de consultaties in de Humanitaire Hub (ongeveer 3.000), en je zit aan 7.500 afspraken voor medische zorg, die niet meer plaats kunnen vinden. En ook wij moeten triëren en elke dag mensen weigeren omdat we nu al overbevraagd zijn."

*tekst gaat verder onder de foto

Druk op ziekenhuizen

Van Heddegem denkt dat de sluiting van de medische post onmiddellijk negatieve gevolgen zal hebben. “Zij die het sterkst staan, zullen naar de ziekenhuizen trekken met hun medisch probleem. Daar komen ze op de spoed terecht, maar die zijn niet gemaakt voor de zorgvraag die wij invullen.”

“Zij die daar niet belanden, zullen geen enkele zorg ontvangen", is Van Heddegem overtuigd. En dat verergert in zijn ogen het probleem. "Daardoor zullen ze net met zwaardere medische problemen toch in het ziekenhuis belanden of op straat overlijden. Bovendien kosten mensen die op de spoed zorg krijgen handenvol geld. Dit wordt een humanitaire crisis, maar ook een gezondheidscrisis. Want wie geen medische zorg krijgt, blijft rondlopen met ziektes die mogelijk gevaarlijk zijn voor anderen."

De beslissing om te knippen in de subsidies voor Dokters van de Wereld werd al vorig jaar genomen. “De Humanitaire Hub wordt voornamelijk door het Brussels Gewest gefinancierd. Dat zit in een financieel moeilijke situatie, we kregen te horen dat de mensen die wij verzorgen ook bij Athéna terecht konden. Maar nu is Athéna gesloten, door een besparing van de GGC (Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie)... dat is onbegrijpelijk. In lopende zaken moet een ontslagnemende regering wel dringende zaken aanpakken, en dit probleem blijft urgent."

Politieke inertie

Het zorgcentrum Athéna is dinsdag na meer dan tien jaar dienstverlening definitief gesloten. Het centrum werd in 2014 opgericht door Dokters van de Wereld, de Federatie van de Brusselse Huisartsen en pharmacy.brussels. "Toegang tot zorg mag niet afhangen van politieke inertie en wankele centen", klonk het bij de drie organisaties bij de sluiting.

Het zorgcentrum was er voor wie kampte met administratieve en financiële problemen en voor mensen zonder vaste huisarts of toegang tot zorg. "Ondanks de mobilisatie van de oprichtende organisaties en veelvuldig overleg met de administratie en het kabinet, konden de nodige middelen niet worden verzameld", klinkt het in een persbericht. "Onder de huidige omstandigheden blijven functioneren was niet langer verantwoord".

“Het financieringsmodel van Athéna stond al enige tijd onder druk", legt Van Heddegem uit. "Er konden namelijk betalende én niet-betalende patiënten terecht. In het begin waren er veel meer betalende, maar vorig jaar kon zo’n 80 procent van de patiënten de consultatie niet betalen".

Hij hekelt dat er in Brussel geen structureel plan is om de problemen van dak- en thuislozen aan te pakken. “Zowel Athéna als de Hub werkten met facultatieve, en dus tijdelijke subsidies. Die worden in de huidige tijden van budgettaire krapte niet verlengd, maar die subsidies werden ingezet om een structureel probleem op te vangen.”

Dokters van de Wereld vervult een taak die eigenlijk niet voor hen is, benadrukt Van Heddegem. "De Brusselse en Belgische politiek moeten dringend werk maken van een structurele oplossing voor deze problemen, maar momenteel merken wij geen urgentie hierover."

Lopende zaken en migranten

Aan Belga reageerde ontslagnemend Brusselse minister van Welzijn en Volksgezondheid Alain Maron (Ecolo) dat er door de huidige budgettaire en politieke situatie geen budget op lange termijn is om het Centrum Athéna te redden. “Het centrum kampt al jaren met een structurele verslechtering van zijn financiële situatie”, klinkt het bij zijn woordvoerder.

Door het strakke begrotingskader van de regering in lopende zaken, die met voorlopige twaalfden werkt, liep Athéna onlangs 150.000 euro aan subsidies mis, op het totaal van 700.000 euro dat nodig is voor haar werking, waardoor de nakende sluiting nog is versneld, legt het kabinet uit.

“Dit toont eens te meer aan hoe dringend het is om een Brusselse begroting goed te keuren en een volledig functionerende regering te vormen”, aldus het kabinet-Maron. Dat wees er nog op dat "Athéna een groot aantal migranten opving die eigenlijk door de federale overheid zouden moeten worden opgevangen en ondersteund.”