Nieuwe generatie creatieve cafés zet in op koffie en knutselen

Craft cafés maken opgang in Brussel. Intussen zijn er een tiental plekken waar bezoekers bij een koffie of ander drankje bezig kunnen zijn met brei- of ander knutselwerk. “Het gaat niet zozeer om het voorwerp dat je maakt, maar om de tijd die je samen creatief doorbrengt.”

In House of Brol in Elsene hangt de vrolijkheid in de lucht. De muren zijn zachtroze en oranje, tafels staan vol kleine bakjes met honderden parels, bedeltjes en hangers in alle kleuren en vormen. Kinderen grabbelen nieuwsgierig naar de parels, een groep vriendinnen lacht, terwijl ze hun kettingen uitkiezen en op de achtergrond zoemt de koffiemachine. Dit is een plek waar creativiteit en gezelligheid samenkomen; een café én winkel waar de gasten hun eigen sieraden maken.

Die creatieve cafés duiken steeds vaker op in Brussel. Klanten kunnen er pottenbakken, keramiek beschilderen of sieraden maken, allemaal in een ontspannen setting met een drankje binnen handbereik. Het draait niet om het perfecte eindresultaat, maar om het plezier van het maakproces zelf.

Het idee voor House of Brol ontstond ongeveer een jaar geleden, vertelt mede­oprichtster Alice De Mey die in Elsene woont. “Het begon toen mijn beste vriendin en ik na een warme chocolademelk een café uitliepen. Het regende hard, we waren niet vlak bij huis en wilden iets binnen doen. We gingen naar Les Petits Riens en hebben er zeker een uur naar parels, hangers en lintjes gekeken. Dat was het startpunt: we wilden een plek creëren waar je iets met je handen kunt doen, niet om te consumeren, maar gewoon samen creatief bezig te zijn.”

Voor klanten zoals Chiara De Capitani is House of Brol een ideale plek om te ontspannen. “Ik ontdekte het een paar weken geleden en ga er nu graag met vrienden naartoe. Er hangt een intieme, warme sfeer, en we gaan altijd naar huis met iets moois dat herinnert aan onze qualitytime samen. Zo maakte ik een armband met zilveren en gouden hangers, een decadente gsm-hanger en momenteel werk ik aan een halloweenketting. Het is een fijne manier om mijn hoofd leeg te maken na het werk. Natuurlijk ga ik ook graag uit, maar in dit café kan ik tijd doorbrengen met vrienden én iets unieks creëren – voor dezelfde prijs als de nuggets die ik normaal in een dronken bui bestel.”

Een plek voor iedereen

Ook andere plekken in Brussel spelen in op die behoefte aan creatieve ontspanning. Zo volgt Craft Studios dezelfde visie. Mede­oprichter Jérôme Pirmez ontdekte het concept van craft cafés in de Verenigde Staten, waar hij mensen zag samenkomen enkel en alleen om iets te maken. “Toen ik terug in Brussel was, besefte ik dat zo’n open en laagdrempelige plek ontbrak. Daarom begon ik met Craft Studios, waar bezoekers tijdens een open sessie een van onze acht creatieve activiteiten kiezen, zoals borduren, aquarel, mozaïek ... Alle materialen zijn aanwezig en iedereen werkt op zijn eigen tempo, zonder begeleiding. Een hapje en drankje zijn er om de ervaring compleet te maken, maar het is in de eerste plaats een atelierplek, eerder dan een café.”

Sinds de coronapandemie winnen creatieve cafés, en handwerk in het algemeen, aan populariteit. Breien, haken, schilderen, pottenbakken en andere doe-het-zelfactiviteiten kennen een grote revival. Daarvan getuigen de volgeboekte cursussen, maar dus ook de craft cafés, waarvan Brussel er al een tiental telt.

De trend draait om vertraging, tastbaarheid en sociale interactie – een tegenwicht voor het vele schermgebruik en de snelle consumptie van vandaag. Pirmez: “We leven in een tijd waarin bijna alles zich achter een scherm afspeelt. Veel mensen voelen de nood aan iets echts, iets traags, iets wat ze met hun handen kunnen doen. Ook het sociale aspect blijft belangrijk: het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten of tijd doorbrengen met vrienden of familie. Craft Studios trekt een mix van mensen aan: studenten, jonge professionals, ouders en zelfs grootouders. Dat was precies het doel: een plek creëren waar iedereen zich welkom voelt, met of zonder artistieke ervaring.”

De aantrekkingskracht van zulke plekken ligt volgens De Mey niet alleen in de creatieve activiteit zelf, maar ook in de ontmoeting en ontspanning die ermee gepaard gaat. “Voorheen, als je met vrienden afsprak, bleef het vaak beperkt tot iets drinken of consumeren, zoals een film of een theatervoorstelling”, zegt ze. “In House of Brol ben je aan iets bezig terwijl je de tijd uit het oog verliest – we hebben bewust geen klok opgehangen. Het is heerlijk ontspannend om iets met je eigen handen te creëren. Soms ontdek je talenten waarvan je niet wist dat je ze had.”

Ook Aryann Le Corre merkt dat dat heel mindful werkt. Zij is de oprichter van Café Modelé in de Marollen, waar bezoekers keramiek kunnen beschilderen. “Je concentreert je volledig op één taak en raakt in een rustgevende flow.”

Hoewel bezoekers vaak urenlang blijven en niet overdreven veel consumeren, blijken creatieve cafés verrassend rendabel te zijn. “De ambitie blijft om de activiteiten betaalbaar te houden – tussen 12 en 60 euro voor een sessie van tweeënhalf uur – zodat zoveel mogelijk mensen kunnen deelnemen”, zegt Le Corre. “Dat is financieel goed haalbaar.”

Bij House of Brol werd het financiële aspect van meet af aan grondig uitgewerkt. “In Brussel is ons concept nog vrij nieuw, maar in andere steden, zoals Parijs, bloeien dit soort plekken al jaren”, vertelt De Mey. “We bakenen geen maximumduur af, omdat we willen inzetten op een trouw klantenbestand in plaats van een massa’s bezoekers.”

Waar House of Brol een breed publiek aantrekt – van gezinnen tot grootouders, maar ook veel jongeren – ziet Café Modelé een iets specifieker publiek. Bij dit creatieve café zijn de klanten vaak vrouwen tussen twintig en veertig jaar oud, die de plek ontdekken via sociale media. “Soms komen ze alleen, soms met vrienden. Het is ook populair voor dates”, zegt Le Corre.

Weg van de telefoon

Verder zitten onder de bezoekers veel vaste gezichten uit de buurt. Zo is er Konstantinos Kalachanis, die via een collega bij Café Modelé terechtkwam en sindsdien regelmatig terugkeert. “Het artistieke proces werkt enorm ontspannend: terwijl je schildert, vergeet je alles om je heen en laat je de stress van het dagelijks leven even los”, vertelt hij. “Je kunt jezelf creatief uitdrukken in een omgeving waar niemand oordeelt. In plaats van gewoon naar een café of restaurant te gaan met vrienden, babbelen we, terwijl we tekenen en een drankje doen. Ideaal ook voor een teambuilding of om elkaar beter te leren kennen.”

“Soms kom ik alleen, bijvoorbeeld toen een vriend me had gevraagd om voor zijn verjaardag twee landschappen van onze reis naar Griekenland te schilderen. Het was leuk om in mijn eigen tempo bezig te zijn. En er hangt altijd een fijne sfeer: mensen geven elkaar spontaan complimenten en laten zich inspireren door elkaar, zowel bekenden als onbekenden.”

Ook kleinschalige initiatieven zetten dat samenzijn centraal. Zo startten Alice en haar beste vriendin Paula in 2023 de Brussels crochetclub. “Paula en ik zaten vaak samen te haken in cafés”, vertelt Alice. “Dat zijn altijd fijne gesprekken en niemand zit te scrollen op haar telefoon. Toen steeds meer vrienden en kennissen wilden meedoen, begonnen we een Instagram­pagina waarop we onze maandelijkse bijeenkomsten aankondigen. Het groeide snel en al gauw organiseerden we sessies in Bar Boudin, waar wij werken, maar ook in parken of tijdens diners.” Momenteel ligt het even stil, maar ze willen het snel weer oppikken.

“Mensen hebben er behoefte aan om samen te komen, weg van hun telefoon. Haken vormt dan een betaalbare en laagdrempelige manier om tijd met vrienden door te brengen. Onze bijeenkomsten zijn altijd gezellig en knus: iedereen werkt aan zijn eigen project en we wisselen tips en garen uit. Het is een manier om te ontsnappen aan je zorgen en de chaos in de wereld: terwijl je een muts of een paar sokken haakt, komt je hoofd tot rust. En je maakt tegelijk connecties met gelijkgestemden.”

Daarom werken creatieve cafés zo goed in Brussel: in een stad vol culturele diversiteit, bruisende energie en experimentele ondernemerszin bieden ze een plek waar mensen elkaar ontmoeten en samen iets creëren. “Veel jonge buitenlanders komen naar Brussel zonder iemand te kennen”, zegt De Mey. “Vaak zijn de enige manieren om nieuwe mensen te leren kennen via werk of aan Place du Luxembourg. Craft cafés bieden dan een betekenisvolle activiteit: je legt nieuwe contacten terwijl je iets leuks en creatiefs doet.” Zoals vaste bezoeker Chiara De Capitani het samenvat: “Je ontmoet mensen, ontspant en gaat naar huis met iets tastbaars én een opgeladen gevoel.”