Omwonenden Zuidfoor eisen naleving geluidsnormen: 'Alsof je buren vijf weken feest vieren'

Een week na de start van de Zuidfoor vragen enkele buurtbewoners opnieuw aandacht voor de geluidsoverlast die de jaarlijkse kermis met zich meebrengt. Volgens hen volstaan de huidige maatregelen niet om de nachtrust te beschermen. "Voor ons is het alsof onze buren elk jaar vijf weken lang een groot feest organiseren", klinkt het.

De Stad Brussel voerde de voorbije jaren maatregelen in om de geluidsoverlast te beperken. Overdag geldt een maximale geluidssterkte van 90 decibel. Vanaf 22 uur zakt die grens naar 75 decibel. Daarnaast zijn 31 grote attracties uitgerust met een decibelmeter die de muziek monitort. De Zuidfoor sluit om middernacht tijdens de week en om 1 uur op vrijdag en zaterdag.

Maar volgens veel buurtbewoners volstaan die maatregelen niet. Ze verwijzen onder meer naar geluidsmetingen die Leefmilieu Brussel vorig jaar uitvoerde bij verschillende woningen in de buurt, waarbij de gewestelijke geluidsnormen regelmatig werden overschreden.

Jitse Van den Berg woont al twintig jaar in de wijk. Volgens hem gaat de discussie niet over het voortbestaan van de Zuidfoor. “Het evenwicht is zoek. Niet omdat er een foor is, maar omdat ze zonder handhaving tot diep in de nacht doorgaat."

Bij Van den Berg thuis zijn vooral de twee grootste attracties tot in de slaapkamers hoorbaar, ook door gesloten ramen heen. “Wij vragen geen enkele norm die vandaag niet al bestaat. Wij vragen dat ze ’s nachts ook wordt nageleefd.”

Volgens hem ligt daarin ook een verantwoordelijkheid voor de Stad Brussel. "De Stad wijst de standplaatsen toe en bepaalt de uren, en is tegelijk de overheid die op de naleving moet toezien."

Juridische discussie

Burgemeester Philippe Close verleende in 2024 een afwijking op de gewestelijke geluidsregels, waardoor de Zuidfoor langer kon doorgaan en bepaalde beperkingen minder streng werden toegepast.

Datzelfde jaar trokken omwonenden daartegen naar de Raad van State. Die oordeelde dat de burgemeester niet bevoegd was om zelf zo'n afwijking toe te staan. Volgens de buurtbewoners ontbreekt daardoor vandaag een specifieke juridische basis voor een uitzonderingsregeling.

De Stad Brussel blijft wel zoeken naar oplossingen om de overlast te beperken. "De foorkramers vinden dat ze al veel inspanningen leveren, de buurt vindt dat het niet volstaat. Het is onze taak om daar een evenwicht in te zoeken", zegt schepen van Economie Didier Wauters (Les Engagés) aan BRUZZ. "Zodra de juridische procedure is afgerond, willen we het overleg met de buurt meteen heropstarten."

Wauters zegt dat de Stad al contact heeft opgenomen met de MIVB om te bekijken of er vanaf 2027 opnieuw meer ruimte beschikbaar komt naarmate de werken aan Metro 3 opschuiven. "Daardoor zouden enkele attracties verder van de woningen kunnen komen te liggen."

Vroegere sluiting

Silvia Groaz woont op de Poincarélaan en zegt dat de hinder langer duurt dan de vijf weken waarin de Zuidfoor geopend is. "Eigenlijk spreken we over bijna zeven weken. Er is een week opbouw, vijf weken kermis en daarna nog de afbraak."

"De traditie begrijpen we", zegt ze. "Maar waarom zouden de luidste attracties niet om 22 uur kunnen sluiten? Niet elke attractie veroorzaakt evenveel overlast."

Buurtbewoner Giel Vanhoutte merkt op dat de muziek de voorbije jaren minder luid is geworden, maar dat andere vormen van geluidsoverlast blijven. "Het is vooral het geschreeuw van de bezoekers op de attracties dat blijft storen."

"We doen veel inspanningen"

Volgens de foorkramers werd de Zuidfoor de voorbije jaren al op verschillende punten aangepast. "We doen veel inspanningen", zegt Patrick De Corte, voorzitter van het foorcomité. "Vroeger waren er geen sluitingsuren en geen geluidsbeperkingen. De Zuidfoor staat hier al 146 jaar."

"De grootste bezoekersstroom arriveert pas na 20.30 uur", aldus De Corte. Een vroegere sluiting is daarom voor de foorkramers onrealistisch. "Doe dezelfde metingen eens zonder de Zuidfoor. Auto's, vrachtwagens, motoren, terrassen en sirenes zorgen ook voor veel decibels."

Ook foorkramer Kylie Simon benadrukt dat de sector zich de voorbije jaren heeft aangepast. "Vroeger bleef de foor tijdens de week open tot 1 uur en in het weekend tot 2 uur. Nu sluiten we om middernacht tijdens de week en om 1 uur in het weekend."

Op de attractie Hurricane hing dit weekend een affiche waarop bezoekers gevraagd worden om tijdens de rit niet te hard te roepen, om zo de hinder voor de buurt te beperken.

BRUZZ stelde tijdens een bezoek aan de Zuidfoor wel vast dat geen enkele andere foorkramer bezoekers actief vraagt om minder luid te schreeuwen. Volgens verschillende uitbaters is dat onmogelijk omdat angstkreten nu eenmaal bij een attractie horen. De grote attracties beschikken wel allemaal over een decibelmeter die de muziek controleert.

Herinrichting van de middenberm

De buurtbewoners wijzen er verder op dat de middenberm van de Poincarélaan buiten de kermisperiode grotendeels braak blijft liggen en deels als parking wordt gebruikt. Volgens hen werden plannen voor een heraanleg van de openbare ruimte de voorbije jaren uitgesteld omdat de Zuidfoor daarvoor tijdelijk zou moeten verhuizen of inkrimpen.

Buurtbewoner Giel Vanhoutte noemt de toestand van de middenberm symptomatisch voor de manier waarop met de wijk wordt omgegaan. Hij stelt dat de dichtbevolkte buurt weinig kwalitatieve publieke ruimte heeft. "Een heraanleg zou de leefbaarheid van de wijk ten goede komen."

Ook mobiliteitsbeweging Critical Mass Brussel uit kritiek op de impact van de Zuidfoor op de openbare ruimte. De organisatie wijst erop dat tijdens de kermis een deel van de fietsinfrastructuur op de Zuidlaan verdwijnt en pleit voor een veiligere en beter doordachte inrichting van de Zuidwijk, "zonder de Zuidfoor of haar locatie in vraag te stellen".