Meer dan 100.000 Brusselaars hebben onvoldoende drink- en douchewater

Brussel telt iets meer dan honderd openbare douches, vooral in het centrum en het westen van het gewest. De noden zijn echter enorm, blijkt donderdag uit een studie in het tijdschrift Brussels Studies.

Toegang tot sanitair en drinkwater wordt tegenwoordig als een grondrecht beschouwd, maar in 2021 hadden naar schatting meer dan 100.000 Brusselaars, op een bevolking van 1,2 miljoen, "geen toegang tot toereikend en voldoende kwaliteitsvol water," klinkt het. De studie suggereert dat het aantal sindsdien minstens gelijk is gebleven door onder andere de stijging van de waterprijzen en de toename van dakloosheid.

De 100.000 mensen omvatten onder meer mensen wier huizen slecht uitgerust zijn of eigenlijk ongeschikt zijn voor bewoning, die hun waterverbruik rantsoeneren of die moeite hebben om hun rekeningen te betalen.

De Brusselse openbare douches zijn te vinden bij een vijftiental organisaties en de sociale douches in het zwembad in de Marollen. "En hier en daar biedt een zwembad of een sportzaal nu op informele manier toegang aan tot de bestaande douches," klinkt het in de studie. "In winteropvangdiensten is er heel soms toegang tot de douches."

Sluiting door coronavirus

Begin jaren 2000 waren er nog op zeven openbare plaatsen douches. Onder meer door covid hebben enkele van die plaatsen de laatste tijd de deuren gesloten. Die centra kregen minder douchers over de vloer, maar volgens de auteurs van de studie mag dat niet verward worden met 'een verlaagde vraag'.

Aan de hand van drie voorbeelden, in Molenbeek, Laken en Schaarbeek, stellen de wetenschappers dat het dalende bezoekersaantal te wijten was aan een verlaagd aanbod, tijdelijke sluitingen en vervolgens slechte communicatie over de heropening. Zo besliste Molenbeek in 2014 om de douches in de Ransfortstraat voortaan op woensdagvoormiddag, in plaats van woensdagnamiddag, te openen voor vrouwen en kinderen.

Het aanbod in Brussel volstaat dus niet, maar is ook versnipperd. Bepaalde diensten zijn voorbehouden voor specifieke doelgroepen, zoals drugsverslaafden of migranten. Hoewel dat 'volkomen logisch' is, beperkt dat ook de toegankelijkheid, klinkt het in de studie.

Om tegemoet te komen aan de vraag, moeten de gemeenten meteen in gang schieten, zonder het regeringloze gewest af te wachten. De gemeenten beschikken over zwembaden, sportzalen en scholen die ze hiervoor kunnen inzetten, menen de auteurs.