Opruimcoaches in opmars: 'Zomer ideale moment om te ontspullen'

Festivalgadgets? Hou ze buiten, zeggen opruimcoaches, die de zomer een ideaal moment noemen om alle huiselijke rommel eens kalm en stapsgewijs te sorteren. Na het succes van tv-programma’s als Alles in orde en Détox ta maison rukken deze in te huren toverfeeën ook op in Brussel. Vijf tips voor een opgeruimd huis tegen september.

1. Start zonder emotie

Een zolder vol erfstukken, oude nieuwjaarsbrieven, foto’s of reis­souvenirs. Wie aan het opruimen wil slaan, start best niet met de meest geladen hoeken van het huis. “Begin niet met spullen waar je erg gehecht aan bent, begin klein. Bijvoorbeeld met de apothekersdoos. Daarna kun je opschalen naar grotere kasten”, zegt opruimcoach Ella de Mathelin uit Ukkel. Zij begon vorig jaar als zelfstandige ‘Power Rangeuse’ en helpt klanten bij het opruimen en praktisch inrichten van hun woning. “Ik ben geen maniak, maar haal een grote voldoening uit het wegwerken van chaos”, lacht ze.

In Elsene helpt De Mathelin bijvoorbeeld de tachtiger Anne Vander Elst. Die was jarenlang meubelrestaurateur en heeft nog tientallen schroevendraaiers, verfborstels en potten houtlak uit haar oude atelier opgestapeld in haar bureauruimte thuis. De Mathelin helpt de dame sorteren en doet het grootste fysieke werk, want Vander Elst is slecht ter been. “Ik kom met heel veel energie en verzamel alles per soort: gommen, penselen, inpakpapier. Daarna kiezen we samen wat we bijhouden en wat niet.”

Net dat keuzeproces maakt opruimen vaak zo overweldigend, weet ook coach Lieve Coorevits uit Jette. “Rommel is altijd een uitgestelde keuze. Het blijft zich opstapelen, maar ooit moet je iets wegdoen. En keuzes maken is moeilijk, zeker wanneer mensen moe zijn van hun drukke leven.”

De populariteit van opruimcoaches – die in tegenstelling tot een vide-grenier niet alle spullen in één keer weghalen, maar elk stuk apart met de klant bespreken – heeft volgens haar te maken met hun praktische én emotionele steun.

“Bij klanten in rouw merk je dat onze aanwezigheid alleen al helpt om eraan te beginnen, want in familieverband brengt zo’n opruim vaak méér verhalen en emoties met zich mee”, zegt Coorevits, die als gezinswetenschapper twee jaar geleden de carrièreswitch maakte tot opruimcoach.

“Soms denken mensen al bij een eerste aanblik op hun dozen dat alles erin emotioneel zal zijn, waardoor ze er niet aan beginnen. Meestal kan toch veel weg en blijven enkele stukken over die een mooi plekje kunnen krijgen of, beter nog, gebruikt kunnen worden, zoals de potten en pannen van een oma in je keuken. De overige kun je een nieuw leven gunnen in de kringwinkel.”

2. Gebruik de zomerrust én je reiskoffer

Opruimen geeft dus keuzestress, en die kun je beter de baas in een rustige periode, zeggen de coaches. “De zomer is een uitstekend moment om je rommel te sorteren en recycleren, want je leeft in een kalmer tempo en kunt met een frisse blik naar je spullen kijken”, zegt Ella de Mathelin. “Je kunt er ook de tijd voor nemen. Gooi niet alles in één keer buiten, maar voorzie een doos met spullen waarvan je het nog niet weet. Plak er een datum op en beslis bijvoorbeeld twee dagen later wat je eruit weggooit.”

Nog een voordeel van de zomer, zegt De Mathelin, is dat Brusselaars met een tuin van het mooie weer kunnen profiteren. “Je kunt al je spullen buiten sorteren, maar ook zonder tuin kun je pauzes inlassen voor reflectie. Wat heeft dit jaar goed gewerkt voor mij? Wat stoorde mij in huis of in mijn dagelijks leven? Zo kom je tot kleine dingen die je kunnen helpen om in september goed georganiseerd te starten.”

Volgens De Mathelin biedt een vakantie buitenshuis tenslotte een goede kans tot sorteren. “Bij het inpakken van bagage vind je dikwijls heel wat spullen om weg te gooien, zoals oude medicatie, verzorgingsproducten of zwemgerief dat je al twee jaar niet meer draagt”, zegt ze.

Al hebben de coaches zélf wel minder klanten tijdens de zomermaanden, geven ze toe. “De hulpvragen vallen stil zodra mensen op reis vertrekken”, zegt Lieve Coorevits. Ze helpt evenwel nog altijd klanten met een kwetsbaar profiel, zoals personen met een handicap of depressie, en een opvallende derde groep. “Expats die naar Brussel verhuizen schakelen mij in om hun dozen uit te pakken en hun spullen een logisch plekje te geven”, vertelt de coach. “September is een drukke maand. Hoe sneller hun huis op orde is, hoe sneller ze Brussel kunnen ontdekken en zich er thuis voelen.”

3. Ga voor de Tetris-methode

Heb je de rust, een fris hoofd en voldoende moed verzameld, hoe begin je er dan aan? YouTube-video’s of de bekende Netflix-reeksen van Marie Kondo zijn volgens de coaches niet essentieel. Marie Kondo werkt met allerhande vouwtechnieken voor haar kleding, bijvoorbeeld, maar koos later zélf voor een mildere aanpak. “De KonMari-methode ziet er mooi uit, maar is niet zo pragmatisch”, vindt Lieve Coorevits daarover. Klanten houden al dat oprollen doorgaans niet vol, ziet ook Ella de Mathelin. “Als één mand voor al je onderbroeken werkt, is dat even goed.”

De ‘Power Rangeuse’ kiest liever voor de Tetris-methode. “Ik neem een verzameling van grote en kleine dozen mee, sorteer alle spullen per categorie in een eigen doos, en laat de klanten kiezen wat ze eruit bijhouden, maar ook waar ze die dozen of manden nadien zetten”, zegt ze. Als interieurarchitecte raadt De Mathelin appartements­bewoners nog aan om zoveel mogelijk in de hoogte te werken, met hoge wandplanken of haken aan de deuren, en geeft ze tips om extra lades te creëren in kasten. “Je kunt ook een afgebakende zone creëren, zoals een schuif of plank, waar je wél rommel mag laten liggen.” Bij haar klant Anne Vander Elst is dat voorlopig de hele linkerwand van haar bureau: de rechterkant is nu volledig opgeruimd als bibliotheek.

En heb je geen zin om nieuwe dozen te kopen, dan is dat zeker niet erg, zegt Lieve Coorevits. “Een simpele mand die je al hebt, is prima. Vaak worden opbergboxen met allerhande compartimenten of speciale haken op termijn zelf rommel”, weet ze. Zij raadt aan om in categorieën te werken. “Kies bij de start een logische plek waar het zwemgerief of speelgoed moet liggen, kleef daar een sticker en verzamel alle spullen van die categorie op die plek.”

4. Let op de ins en outs

Wat je weggooit, kan naar het containerpark, de kring­winkel of de brocante. “Veel Brusselaars worstelen daarmee. Ze hebben geen garage, parkeerplaats of eigen auto om spullen te stockeren of weg te brengen”, zegt Coorevits. Zij raadt hen de mobiele recyparken aan, die gemeenten periodiek organiseren per wijk, maar ook kringwinkels. “Die nemen véél aan, van kapot elektro tot speelgoed en oude kleding. Het voordeel is dat je er alles in één keer kwijt bent. Na een rommelmarkt neem je een deel van je rommel weer naar huis.”

Minder rommel in huis, dat begint al aan de voordeur, benadrukt Coorevits. “Koop minder en wees je bewust van wat er binnenkomt”, zegt ze. “Cadeautjes van op school of verjaardagsfeestjes, goedkope verkleedkleding, maar ook gadgets van op zomerfestivals: er komt heel veel binnen”, zegt ze. “Dat is normaal omdat er veel goedkope winkels bestaan, maar je kunt er wel op letten. Geef zelf tijd of iets lekkers in plaats van cadeaus.” Je welzijn kan er maar wel bij varen, zegt ze. “Sommige mensen hebben graag veel spullen rond zich: herinneringen of inspirerende objecten, maar bij de meeste mensen gaat het om rommel die vooral onrust veroorzaakt. Ontspullen zorgt letterlijk voor lucht.”

Dat merkt ook meubelrestaurateur Anne Vander Elst, die dankzij haar opruimcoach zelf geen zware werken hoeft te doen, en zichtbaar tevreden is met de hulp. Al hoeft weggooien zeker niet onbezonnen of koste wat het kost, benadrukt De Mathelin. “Ik promoot geen minimalisme pur sang. Een klant van mij had eens een grote verzameling kommen. Ze wilde die bijhouden, want ze organiseerde dikwijls pita-avonden voor vrienden en familie. We hebben samen berekend hoeveel kommen zij maximaal nodig had voor één pita-avond. Die kon ze bijhouden, de andere waren optioneel.”

5. Wees mild voor jezelf

En net als voor zo’n pitaslag zijn er wel meer milde oplossingen te bedenken, die pragmatisme in huis vooropzetten. Dat zelfs opruimgoeroe Marie Kondo haar strakke methoden heeft opgeborgen als gevolg van het moederschap, toont dat rommel deel van het leven is. Marie Kondo pleit nu liever voor mindfulness, dankbaarheid en hergebruik van oude spullen. Ze schreef daarover zopas een nieuw boek, Brief uit Japan.

“Ik vind het mooi dat ze focust op dankbaarheid voor wat je zo lang hebt kunnen gebruiken. Kijk naar wat blijft, in plaats van met spijt naar wat weg moet”, zegt Lieve Coorevits. Hoe het resultaat er dan uitziet, is minder van tel, vindt zij. “We hoeven geen perfect, instagrammable huis te hebben. Sommige klanten schamen zich voor hun rommel, zowel in grote villa’s als kleine appartementen, maar het is net heel normaal. Jobs zijn drukker en de opvoeding vraagt meer dan vroeger. Het voordeel van tv-programma’s zoals Alles in orde (VRT 1, red.) is dat mensen zien dat ze niet alleen zijn. Dat neemt de persoonlijke schuld en druk weg.”

Een druk die nog altijd, zo benadrukken beide coaches, vooral op moeders ligt. Hun doelgroep is dan ook helder. “Het zijn vooral actieve vrouwen, dertigers tot vijftigers, die een job en gezin combineren en geen tijd meer hebben om op te ruimen”, zegt Ella de Mathelin. “Zelfs bij koppels is het vooral de vrouw die belt. Mannen zijn tijdens zo’n eerste bezoek vaak sceptisch, alsof ze geen hulp nodig hebben, maar nadien toch tevreden”, zegt ze.

In het geval van Anne Vander Elst was het haar dochter die de ‘Power Rangeuse’ opbelde en zelfs betaalde. “Zij had aan twee sessies genoeg. We hebben een reeks schroevendraaiers en ander materiaal klaargelegd voor een vroegere stagiair van haar, die er binnenkort uit komt kiezen”, zegt De Mathelin. Mottainai, zou Marie Kondo dat noemen: het zou zonde zijn om alles weg te gooien.