Politieruiter Veerle: ‘Vier ruiters maken evenveel indruk als tien agenten’

Politiemensen worden al eens scheef bekeken, maar zet ze op een paard en de omstanders beginnen te glimlachen, merkte politieruiter en commissaris ordehandhaving Veerle Vandenhende (49). “Als ruiter krijg je veel meer informatie van mensen.”

Als BRUZZ de kazerne van de federale politie aan de Ruiterijlaan in Elsene binnenstapt, staat er een kolos van een waterkanon. De betogingen van het Franstalige onderwijs zijn volop bezig en dus moeten 'de mannen van den Arro' uitrukken. Den Arro? “Arroser, Frans voor sproeien”, legt de gids uit.

Veerle Vandenhende is eerste commissaris bij de eenheid openbare veiligheid van de federale politie. Behalve waterkanonnen en de federale reserve omvat die dienst ook de cavalerie, die vandaag nog een honderdtal paarden telt. De stallen en de manege liggen er verlaten bij. “Je kunt moeilijk paarden houden zonder weideland, dus zijn ze in 2022 verhuisd naar Wisbecq in Waals-Brabant.”

Mensen helpen

“Paardrijden doe ik al sinds ik kind ben”, vertelt Veerle. “Op mijn achttiende ben ik bij de lokale politie gegaan. Mensen helpen en een job met afwisseling, dat leek me wel iets. Ik ben begonnen als basiskader, om dan later bij de federale politie tot middenkader en officier op te klimmen. Toen ik 35 jaar was, kwam er een functie als cavalerie-officier vrij.”

Als kind wou Veerle al een eigen paard, maar het antwoord van haar ouders was steevast: “De dag dat je werkt, kun je er zelf een kopen.” “Dat heb ik gedaan. Ik werk 31 jaar bij de politie en mijn eerste paard is exact even oud. Erop rijden doe ik niet meer, daar is het te oud voor.”

Op Veerles kantoor springt één foto meteen in het oog: een panoramisch beeld van het Paleizenplein met ruim 130 paarden op een rij, hun ruiters in vol ornaat. Zij is dan ook dossierbeheerder voor het Koninklijk Escorte, een protocollaire opdracht die de federale politie uitvoert voor de koninklijke familie.

Mutsen van echt berenvel

Dat escorte zou vorige week uitrijden met ruim zeventig ruiters om het bezoek van de Japanse keizer op te luisteren. Alleen gooide de hittegolf roet in het eten: te gevaarlijk voor de paarden, luidde het verdict van de dierenarts. Ook voor de ruiters is een optreden bij ruim 30 graden Celsius geen lolletje. De berenmutsen alleen al (uit echt berenvel en nog uit 1938) wegen drie kilogram. De jassen, die gebaseerd zijn op het groot uniform van de rijkswacht van voor 1914, nog eens zeven kilogram.

Wanneer het grote escorte uitrijdt, bijvoorbeeld bij een staatsbezoek zoals dat van de keizer, draagt Veerle de standaard met de Belgische vlag. Bij een klein escorte – 32 paarden – om nieuwe ambassadeurs welkom te heten, heeft ze zelf de leiding. “Het is fijn om ons kleine landje op zo'n trotse manier te vertegenwoordigen.”

Ommegang

Politieruiters doen meer dan escorteren. Weinigen weten dat, maar ook de tientallen ruiters in de Ommegang – deze week van 1 tot 3 juli – zijn in werkelijkheid federale agenten in kostuum, onder wie ook Veerle. Maar veruit de belangrijkste taak is ordehandhaving, via patrouilles en tussenkomsten op betogingen. “Vier ruiters boezemen daar evenveel ontzag in als tien agenten te voet. En bij een ontruiming raken ruiters vaak op plekken waar het waterkanon niet zomaar door kan.”

Om voorbereid te zijn op drukke en soms chaotische situaties krijgen de paarden een jaar lang training tot politiepaard. “Onze agenten spelen dan de rumoerige burgers, die dingen gooien of rollen. Als ze moeten chargeren, proberen de dieren van nature om mensen te ontwijken. Die vrouw die in het Ter Kamerenbos tijdens corona omvergelopen is bij La Boum? Dat was een diehard, die eerst al natgespoten was door het waterkanon en uiteindelijk lichtgewond raakte. Die agenten hebben zich trouwens moeten verantwoorden.”

Zo bang betogers zijn van een galopperende muur van paarden, zo blij worden om­standers van rustig patrouillerende paarden, merkte Veerle. “Als agent krijg je nooit zoveel positieve reacties als wanneer je te paard bent. 'Hoe heet het? Mag ik het eens strelen?' Mensen geven ons dan ook spontaan info, die agenten in een politievoertuig niet zomaar krijgen. Agenten te paard komen veel vriendelijker en minder agressief over. Dat past wel bij hoe ik de politie zie.”