Sint-Joost verkoopt kraakpand om gat in begroting te vullen: ook kinderen op straat

Om de gemeentefinanciën te redden, zet Sint-Joost-ten-Node sinds kort een deel van haar vastgoed te koop. Het gaat onder meer om een gekraakt kantoorgebouw aan het Queteletplein. Daar moet een vijftigtal sans-papiers nu op zoek naar onderdak, onder wie vier kinderen. “Wij hebben nog geen oplossing”, meldt een bewoner.

Het initiatief is besproken op de gemeenteraad van Sint-Joost-ten-Node en wordt bevestigd door burgemeester Emir Kir (Onafhankelijk) aan BRUZZ. “We hebben tegenwoordig een groot probleem qua kredieten”, zegt Kir. “Daarom willen wij geen nieuwe kredieten afsluiten om onze lopende kosten te betalen. We beslissen nu om ons gemeentelijk vastgoed te rationaliseren.”

Sint-Joost staat al even onder gewestelijke voogdij omdat de begroting een tekort van 13 miljoen euro meesleept. Dat raakte vorig jaar niet weggewerkt. Sinds september krijgt de gemeente elke maand 7 miljoen euro aan noodkredieten van het Brussels Gewest om haar werkingskosten te dekken. Daaronder vallen ook de lonen van het gemeentepersoneel. De hulp komt wel met voorwaarden: Sint-Joost moest een duurzaam herstelplan bedenken om de financiën weer op orde te krijgen.

Een deel van dat plan zit nu in een ommekeer van het vastgoedbeheer: waar Sint-Joost lange tijd heel wat gebouwen bewust opkocht voor renovatie, onder meer in de Brabantwijk achter het Noordstation, gaat een deel van die portefeuille nu onder de hamer. “In de voorbije twaalf jaar hebben wij voor meer dan 20 miljoen euro aan gebouwen gekocht”, aldus Kir. “Alleen hebben wij nu niet meer genoeg geld voor de renovatie daarvan, en weten we niet of er nog gewestelijke steun voor stadsvernieuwing zal volgen.”

Queteletplein

De lijst met te verkopen panden is nog niet klaar, maar de eerste namen zijn wel al bekend. In januari werd een groot huis in de Brialmontstraat 23 te koop gezet. In februari volgde een dubbel pand in Evere, dat de gemeente acht jaar geleden had gekocht om als werkplaats te gebruiken voor eigen straatmeubilair. “Een totale flop”, volgens oppositiepartij Ecolo, maar Kir hoopt er nu 1,6 miljoen euro te winnen bij verkoop. Ten slotte werd recent het oude containerpark in de Schietschijfstraat 18 verkocht.

Een vierde pand, op het Queteletplein 2, vraagt nog wat onderhandeling. Op de gemeenteraad is de beslissing tot vervreemding alvast goedgekeurd, maar het pand wordt al elf jaar bezet door mensen zonder papieren. Op het hoogtepunt woonden er zeker 150 mensen. Vandaag nog een vijftigtal, erkent Kir. “Die mensen hebben natuurlijk geen formeel huurcontract, dus in principe kunnen wij hen op elk moment vragen om te vertrekken”, aldus de burgemeester.

Onze redactie verneemt dat de bewoners zijn gevraagd om tegen april te vertrekken, maar het is niet duidelijk of het daadwerkelijk tot een uithuiszetting zal komen. “Wij zijn daarover in onderhandeling met de gemeente”, zegt Mamadou Moussa Bah van het collectief La Voix des Sans-Papiers, die er de bezetting leidt. “We staan ook in contact met andere collectieven, zoals Ades in de Liedekerkestraat, maar er is op dit moment nog geen enkele oplossing in zicht.”

Bah benadrukt dat zich onder het vijftigtal bewoners enkele zeer kwetsbare mensen zijn. “We hebben bewoners van boven de 70 jaar, één zwangere vrouw en drie jonge mama’s”, zegt Bah. De drie aanwezige kinderen zijn zes, vijf en bijna twee jaar. De baby is acht maanden oud. “De oudere kinderen gaan naar school en zijn ingeschreven in de gemeente. De verkoop is erg stresserend voor de gezinnen.”

Er zijn nog geen kandidaat-kopers bekend, maar Kir hoopt in totaal 750.000 euro te winnen bij de verkoop van het oude kantoorgebouw, zegt hij.

Brabantwijk

Opvallend is dat er tot nu toe geen pand geveild wordt in de Brabantwijk, waar de grootste aankopen plaatsvonden in de voorbije twaalf jaar. Concreet kocht Sint-Joost-ten-Node alleen al in de vorige legislatuur achttien woningen in de wijk achter het Noordstation. “We hebben een actieve politiek gevoerd en op die manier veel vrouwen in situaties van uitbuiting geholpen”, benadrukt Kir, die daarmee verwijst naar de aankoop van carrés voor raamprostitutie. Hij wil die omvormen tot sociale woningen en buurtvoorzieningen.

“Voor negen van die achttien woningen hebben wij al een bouwvergunning op zak", zegt Kir. "Het is alleen nog wachten op geld en gewestelijke subsidies."

Volgens Kir zijn de subsidies voor grote vernieuwingsprojecten vooral onzeker sinds de gewestverkiezingen van 9 juni 2024. “Veel beslissingen stonden in lopende zaken op pauze. Nu moeten wij afwachten wat de nieuwe regering zal doen.”