Topman Brusselse OCMW’s: ‘We schatten dat helft geschorste werklozen leefloon aanvraagt’

In verschillende Brusselse gemeenten vraagt meer dan de helft van de werklozen die hun uitkering verloren, een leefloon aan bij het OCMW. Dat zegt de Brusselse OCMW-federatie op basis van voorlopige cijfers. "Bovendien zet niet iedereen meteen de stap naar het OCMW, de aantallen kunnen dus nog groeien."

Vanaf januari wordt de werkloosheidsuitkering door de federale regering in stappen beperkt tot twee jaar. Vrijdag maakte de VRT bekend dat al 36 procent van de Vlaamse werklozen die zijn uitgesloten van een uitkering, een aanvraag hebben gedaan voor een leefloon bij het OCMW.

In Brussel liggen de voorlopige cijfers (bij een beperkt aantal OCMW’s) nog hoger, zo zegt Sébastien Lepoivre. Hij is de voorzitter van het OCMW van Evere en voorzitter van de Brusselse Federatie van OCMW’s. Daarnaast is Lepoivre ook gemeenteraadslid in Evere voor de PS.

“In een aantal gemeenten zien we intussen dat meer dan de helft van de mensen die hun uitkering verloren, zich tot het OCMW wenden", klinkt het. "Dat is onder meer het geval in Schaarbeek, Etterbeek en Elsene.”

In zijn eigen gemeente, Evere, heeft al meer dan een derde van de inwoners die zijn uitgesloten van de werkloosheid, een leefloon aangevraagd. In Watermaal-Bosvoorde gaat het bijna om een kwart.

Dat cijfer van 1 op de 3 is belangrijk, omdat de federale regering bij aanvang van de hervorming inschatte dat zo veel getroffenen zouden komen aankloppen bij het OCMW. De OCMW’s in België krijgen dan ook extra middelen op basis van die inschatting. Al vond ontslagnemend Brussels minister van Plaatselijke Besturen Bernard Clerfayt (Défi) in juli al dat die middelen ruim onvoldoende zijn voor Brussel.

Enorme druk

“We schatten, op basis van de voorlopige gegevens, dat in Brussel in werkelijkheid 50 tot 60 procent van de mensen die geen werkloosheidsuitkering meer ontvangen, naar het OCMW zal stappen”, denkt Lepoivre. “Dat brengt een enorme druk met zich mee op de al overbevraagde OCMW’s, een druk die niet (volledig) wordt gecompenseerd door extra middelen of personeel.”

"Het OCMW van Anderlecht ontvangt bijvoorbeeld gemiddeld zo'n 400 aanvragen voor een leefloon per maand. In december 2025 steeg dat tot 857 aanvragen en voor deze maand zitten we al aan 313 aanvragen. Dat is bijna een verdubbeling", zo ziet Lepoivre.

"Ook kleine en middelgrote OCMW’s dreigen de dossiers niet meer te kunnen bolwerken. Het OCMW van Watermaal-Bosvoorde, een kleine gemeente die met minder sociaaleconomische uitdagingen wordt geconfronteerd, start normaal gezien zo’n 20 dossiers per jaar op. Deze maand hebben al 15 inwoners daar aangeklopt, dat is een enorme verhoging van de werklast."

Lepoivre geeft daarbij mee dat het om voorlopige cijfers gaat. “De maand is nog niet voorbij, en niet iedereen zet meteen de stap naar het OCMW. Sommige mensen wachten nog af of zijn zelfs nog niet op de hoogte. Bovendien komt de grootste golf van Brusselaars die hun werkloosheid verliezen, er nog aan, in maart en april." Het gaat in eerste instantie om de werkzoekenden die tussen de 8 en 20 jaar werkloos zijn.

Daarbij hoort een kanttekening. Driekwart van de Brusselaars die op 1 januari hun steun hebben verloren, kregen al twintig jaar of meer een werkloosheidsuitkering. Het gaat om een grote groep die weinig voeling heeft met de arbeidsmarkt. Mogelijk is het gemakkelijker bij de volgende groep, die uitgesloten wordt in maart of april, om alsnog werk te vinden.

Werklast

Tot slot hekelt Lepoivre dat de federale regering er volgens hem hervorming na hervorming doordrukt, en zo de OCMW's geen tijd gunt om zich aan te passen aan de nieuwe regels. “Vanaf 1 maart verandert de berekening van het leefloon. Dat heeft minister Anneleen Van Bossuyt (N-VA, red.) beslist, ondanks een negatief advies van de Raad van State.”

Concreet moeten de OCMW's vanaf dan rekening houden met de inkomsten van alle personen die onder hetzelfde dak wonen, wanneer een aanvraag voor sociale bijstand wordt ingediend, zo schreef Le Soir vrijdag. Tot nu toe werd alleen het inkomen van de aanvrager of van een deel van het huishouden in aanmerking genomen, afhankelijk van de status van de aanvrager (hoofd van het huishouden, alleenstaand of samenwonend).

“OCMW-personeel heeft geen tijd om zich te informeren of om hiervoor een opleiding te volgen", hekelt Lepoivre. "Het is alle hens aan dek."