Topvrouw Gevangenis­wezen vreest voor doden door extreme overbevolking

Het risico op doden in de Belgische gevangenissen door de extreme overbevolking is reëel. Dat zegt Mathilde Steenbergen, directeur-generaal van het Gevangeniswezen, dinsdag in een open brief. In haar cri de cœur smeekt ze de federale regering om empathie en een politiek akkoord waarmee ze de cipiers opnieuw perspectief kan bieden.

Er slapen vandaag 672 mensen op de grond in de gevangenissen, dat zijn er 72 meer dan vorige week. Bovendien zijn er zowat 2.600 meer mensen opgesloten dan er plaatsen zijn. "Elke vierkante meter staat vol. Het systeem kraakt in al zijn voegen", klinkt het in de open brief, die dinsdag ook in De Standaard werd gepubliceerd.

De topvrouw van het Gevangeniswezen hekelt dat, ondanks dat personeel en directies de afgelopen maanden al meermaals aan de alarmbel trokken, er vanuit de politiek geen gehoor wordt gegeven. Die acties kwamen er "niet om te klagen, maar om ons werk te kunnen blijven doen. Zodat het systeem niet crasht. Zodat er geen doden vallen. Want dat risico is vandaag reëel."

Gevaar

Het gevangenispersoneel kan de situatie zelf niet meer aanzien en is steeds vaker het mikpunt van geweld, klinkt het. "Ze moeten mensen opsluiten in omstandigheden die ze zelf onmenselijk vinden. Ze begrijpen de woede van gedetineerden, maar zijn steeds vaker zelf het doelwit. Op de werkvloer vraagt niemand zich nog af óf er geweld uitbreekt, maar wanneer zij in de klappen zullen delen. Ze lopen zich de voeten van onder het lijf, terwijl er elke dag gedetineerden bijkomen."

In juli keurde de Kamer een noodwet goed waarmee minister Annelies Verlinden (CD&V) de overbevolking enigszins kon afremmen. Zo kunnen bepaalde daders van niet al te zware feiten vrijkomen als ze op zes maanden voor het einde van hun straf staan. Verlinden wil die maatregel ook uitbreiden naar een termijn van twaalf maanden, maar daar is geen consensus over binnen de regering.

Steenbergen hoopt dat er alsnog snel een akkoord uit de bus komt. "Sta mij dus toe: zet tijdens deze feestdagen eens iets anders op het menu. Een portie empathie bijvoorbeeld. Wie aan de regeringstafel zit, wens ik vooral een flinke schep politieke moed toe. Want wat we vandaag op het bord van de gevangenissen flansen, laat meer dan een bittere nasmaak na. Het is gevaarlijk."