Vakbonden bouwsector herdenken OXY-slachtoffers: ‘Had ons ook kunnen overkomen’

Tientallen vakbondsmilitanten zijn vrijdagochtend samengekomen onder de OXY-toren, waar dinsdag zes arbeiders om het leven kwamen. Vooral mensen uit de metaal- en bouwsector brachten een hulde aan de zes slachtoffers. “We komen werken om ervan te kunnen leven, niet om erdoor het leven te verliezen.”

Dinsdagochtend waren ongeveer 250 arbeiders aan het werk in de werf van de OXY-toren toen er brand uitbrak. De meeste arbeiders konden op tijd uit het gebouw lopen, maar zes van hen bleven vastzitten in een lift en overleefden het niet. “Mensen die ’s ochtends naar het werk gaan en ’s avonds niet thuiskomen, dat zou niet mogen bestaan”, zegt Najar Lahouari.

De vakbondsman – hij vertegenwoordigt de metaalsector in Brussel en Waals-Brabant – is met tientallen collega’s afgezakt naar de Anspachlaan voor een herdenkingsmoment. Daarvoor waren Brussels burgemeester Philippe Close (PS) en werknemers van SPIE, het bedrijf waarvoor het Brusselse slachtoffer werkte, ook al langsgekomen.

“Iedereen is triest over wat er gebeurd is”, gaat Lahouari verder. “Met alle respect, in de bouw werken is niet hetzelfde als een kantoorjob. De werknemers in deze sector lopen elke dag gevaar. Veel van onze collega’s zijn geraakt door wat er gebeurd is. Ze beseffen dat dit ons ook kon overkomen.”

'Veiligheidsproblemen vooral in Brussel'

Iedereen die ’s ochtends naar het werk vertrekt, moet ’s avonds ook kunnen thuiskomen, zegt zowat iedere aanwezige op de herdenking voor de werfpoort van de OXY-toren. Dat een bouwwerf een risicovolle werkplaats is, mag dat niet verhinderen. “Helaas komen arbeidsongevallen wel vaker voor in de bouwsector. We merken dat die vaker voorvallen tegen het einde van een werf”, zegt federaal secretaris van ACV Bouw Dirk Coninckx.

Ook voor de OXY-werf kwam de oplevering in zicht, al wil Coninckx nog niet zeggen dat er een link is met het dodelijke ongeval van dinsdag. “We moeten het onderzoek afwachten, maar we merken dat er steeds meer druk is op een bouwwerf. Er zijn boetes als ze niet op tijd worden opgeleverd. Of dat een invloed heeft gehad? Daarvoor is het te vroeg.”

Coninckx benadrukt dat er de voorbije jaren wel al inspanningen zijn geleverd om de veiligheid van werknemers op een werf te verbeteren. Sommige maatregelen hebben afgelopen dinsdag zelfs hun nut bewezen, zoals de verplichte aanwezigheidsregistratie op werven. Die verplichting bestaat al meer dan tien jaar. “Daardoor konden we heel snel te weten komen dat er zes mensen op de werf waren achtergebleven.”

“Maar zeker op zulke complexe werven zijn er altijd risico’s”, gaat Coninckx verder. “Bovendien merken we dat er niet op alle werven even nauw wordt omgesprongen met veiligheidsmaatregelen. Vooral in Brussel merken we bij werfbezoeken dat er problemen zijn met de veiligheid. We moeten streven naar nul risico en mogen de lat nooit lager leggen.”

'Gevaarlijke sector'

Dat laatste kan David Camerini alleen maar beamen. Hij is vanuit Luik, waar hij in de metaalindustrie werkt, naar Brussel gekomen. “Ook wij krijgen veel te vaak te maken met arbeidsongevallen. Ik wil vooral hulde brengen aan de slachtoffers. We komen werken om ervan te kunnen leven, niet om erdoor het leven te verliezen”, vertelt hij.

Ook hij wijst naar de tijdsdruk en competitiviteit als mogelijke oorzaak van arbeidsongevallen. “We moeten nog zien welke conclusies het arbeidsauditoraat zal trekken, maar er vallen te veel doden bij arbeidsongevallen, omdat bedrijven winst willen maken. Arbeiders worden als tools gebruikt, terwijl bedrijven in een strijd om winst tegen elkaar worden opgezet.”

Voor ABVV-voorzitter Bert Engelaar bewijst het dodelijke werfongeval van dinsdag dat de vakbonden niet alleen van de koopkracht, maar ook van de arbeidsvoorwaarden en de veiligheid van werknemers strijdpunten moeten blijven maken. “Ik hoop dat alles in orde was op deze werf, maar dit is een gevaarlijke sector. Veiligheid moet een prioriteit blijven.”

De topman van het ABVV is zelf nog een tiental jaar actief geweest als ABVV-secretaris voor de Brusselse bouwsector. “In die tijd hebben we wel enkele werfongevallen meegemaakt waarbij één dode viel, maar zo’n zwaar ongeval met meerdere doden hebben we in Brussel al lang niet meer gezien.”

Naast de zes dodelijke slachtoffers van 23 tot 46 jaar vielen er ook twee zwaargewonden. Het gaat om een Belg en een Roemeen. Volgens de laatste stand van zaken van het arbeidsauditoraat vechten zij nog steeds voor hun leven.